ذهن مغشوش و هذیان ‌گویی یک روشنفکر

----- — 2008-03-06T21:55:00Z

همگان آگاه هستند که اخیرا
بر سر زبان فارسی چه گذشت.
کریم خرم را که میشناسید؟ موجودی که کارهایش بیشتر به دیو می‌ماند
که در راس یک دسته فرهنگ‌ستیز قرار گرفته‌ است. دیدید و شنیدید که این موضوع چقدر
حساسیت‌ها را برانگیخت. اما در این میان، کسانی هم پیدا می‌شوند که با این دیو
همراهی کرده و خود شان را میو میو می‌کنند.

اخیرا،

یک یادداشتی از محمد اسماعیل اکبر در رابطه با این مسله در سایت آسمایی به
چاپ رسیده که جعفر رضایی انصافا

جواب خوبی در پاسخ این نقد نوشته که بسیار خواندنی است. مقاله اسماعیل اکبر
را در

اینجا می‌توانید بخوانید که سراسر از پریشانگویی رنج می‌برد. من نمیدانم
آقای اکبر منظورش از این نوشته حمایت از آقای کریم خرم بوده و یا توصیه آفاقی برای
خوانندگان وب سایت آسمایی. شما این مقاله را از اول تا آخیر بخوانید چه دستگیر تان
می‌شود جز مشتی از کلمات نا همگون و ناتراشیده.

جای تعجب است که در این
موقعیت حساس، اکبر به میدان آمده از کریم خرم که علیه زبان فارسی قد علم کرده است
به حمایت برمی‌خیزد.

من به چند نمونه این
متن اشاره می‌کنم و نظرم را می‌نویسم که آقای اکبر منظورش چه بوده.

«در همه کشورها
اصطلاحات سیاسی و اداری عمومی واحد است و
این اصطلاحات از طرف مقامات مسوول وضع و
تعیین می گردند و چنانچه
اختلافاتی در وضع یا جعل این اصطلاحات موجود باشد، تصمیم
نهایی به مراجع قانون گذاری تعلق
می گیرد. اگر در کشوری گوینده گان
زبان های گوناگون ساکن باشند همه
باید همان اصطلاحات تثبیت شده و رسمی را به کار
ببرند و هر کس آن را به زبان خود
ترجمه نکند زیرا در امور رسمی اختلال ایجاد می
شود».

به
عقیده آقای اکبر همه باید از آقای کریم خرم پیروی کنند و نباید دست به اصلاحات
بزنند. چنانچه از متن پیداست، کسی هم حق ندارد با زبان مادری‌‌اش صحبت کنند و مهمتر
از همه اینکه آقای اکبر رسما فرمان صادر می‌کند که "
همه باید همان اصطلاحات تثبیت شده و رسمی را به کار
ببرند و هر کس آن را به زبان خود
ترجمه نکند زیرا در امور رسمی اختلال ایجاد می
شود".
این دقیق حرف آقای خرم است که در جلسه
استجوابیه به رسانه‌ها اعلام کرد. آقای اکبر، این را واضح نساخته‌ است که از کدام
موضع این فرمان را صادر می‌کند. او تاکید می‌کند که اگر از اصطلاحات تثبیت شده پشتو
صحبت نشود، امور رسمی دچار اختلال می‌شود. او نگفته است که با گفتن دانشگاه به جای
پوهنتون چه نوع اختلال در امور رسمی ایجاد می‌شود. من شک می‌برم که آقای اکبر این
جمله را فکر کرده نوشته باشد.

«حالا
اکثریت جوانانی که نمی دانند اصطلاحات سیاسی و اداری در تمام کشور ها واحد می باشند
و هر کس آن ها
را به زبان خود به کار نمی برد، شاید حق داشته باشند چنین مسایلی را به صورت
غیرقانونی مطرح کنند؛ اما این جنجال را عده یی
از نخبه گان
مدعی زبان و ادب و سر رشته دار از
امور سیاسی چرا دامن می زنند در صورتی
که آنها طی این سالها چندین بار
فرصت داشتند موضوع را هنگام تدویر لویه
جرگه ها و تصویب قانون اساسی های
متعدد مطرح کنند، و -حتّا- یادداشتی در
این زمینه از آن ها در دست نیست.
حالا آیا مناسب است که مثلاً کلمه والی
را در زبان دری استاندار یا به
زبان ترکی باشلغ بنامند؟! و اگر چنین باشد
پس چرا بلوچ ها، نورستانی ها و
سایرین حق نداشته باشند که اصطلاحاتی را در
این مورد به زبان خود به کار
ببرند و وضع کنند، فقط به این دلیل که اقلیت
اند؟ اگر مساله به گونه یی
که طرح شده درست باشد هر کس چنین
حقی را دارد. چرا طراحان این مساله موضوع
را به مسایل مربوط و نامربوط دیگر
می آمیزند، مگر آنها فرصت را برای حل
تمام اختلافات میراث مانده از
تاریخ مساعد یافته اند».

عجیب است، این چنین صریح بیان کردن برای آقای اکبر نمی‌زیبد. اظهار نظر آقای اکبر و
کریم خرم هیچ فرقی باهم ندارند. تنها فرقش این است که آقای اکبر در پست وزارت قرار
ندارد. آقای اکبر باور دارد، برای ابراز عقیده و بیان باید قانونی وجود داشته باشد.
چون بنظر او تمام انتقادهای که تا هنوز علیه آقای کریم خرم صورت گرفته غیرقانونی
است. متوجه هستید که یک روشنفکر وقتی مبتلا به پریشان گویی می‌شود تا چه سر حد،
بی‌باکانه پیش می‌رود. از آقای اکبر، چنین اظهار نظر بدور بود. جامعه روشنفکری
افغانستان باید گلیم شان را
جمع کنند و بر سفره ماتم بنشینند که صاحب چنین روشنفکرانی هستند.

«و
این گونه ترویج شایعه در مورد قانون اساسی کشور بی اعتبار ساختن آن، جرم سنگین ملی
و مدنی است».

مبارک
باشد برای آنهایی که از زبان و هویت شان تا حال گلو پاره کردند و انتقاد کردند اما
حالا آقای اکبر برای آنها جزا تعیین می‌کند.

«دریغا بسیاری از این هم وطنان ما
که از کشور ایران آمده اند و در
آن جا سلوک با گوینده گان
زبان های مختلف را دیده اند، و
حالا به جای این که از فرصت قانونی پدید
آمده در کشور خود برای رشد و غنای
زبان و ادب کار کنند با چنین بهانه هایی
ذهن هم قطاران خود را می آشوبند».

بی‌هیچ
شک و شبهه‌ آقای اکبر، زبان دری و فارسی را دو زبان مختلف می‌داند ورنه هیچ وقت
نمی‌گفت "هموطنان ما که از کشور ایران آمده‌اند و در آنجا سلوک با گویندگان زبان
های مختلف را دیده‌اند". و راستی آقای اکبر چرا اینقدر حساسیت در برابر هموطنانش
(به گفته خودش) دارد که از ایران برمی‌گردند و عمدتا آن عده از عودت‌کنندگان از
ایران هم هزاره‌ها هستند؟ چرا اینقدر تکرار می‌کند "آنهایی که از ایران
برگشته‌اند"؟ چرا حتی اشاره کوچکی نمی‌کند به آنانیکه از پاکستان برمی‌گردند؟ این
مورد بیشتر دچار تامل است چون در سال 2004 میلادی درست در زمان انتخابات ریاست
جمهوری که بیشتر رای هزاره‌ها مورد دستبرد تیم آقای حامد کرزی قرار گرفت، آقای اکبر
در میزگردی با رادیوی بی‌بی‌سی از حامد کرزی حمایت و ادعاهایی رهبران هزاره‌ها را
تکذیب کرد.

در
صورتیکه همین آقای اکبر بخشی مهمی از معروفیتش، مدیون فرهنگیان و اهالی ادب و هنر
هزاره ها هست. جایی بسی تاسف است که آقای اکبر این چنین پاسخی به صداقت‌ها و
پاک‌اندیشی‌های جمعی می‌دهند که روزگاری او را حلقه کرده بودند و استاد می‌گفتند.

«زبان
عده یی
الفاظ و مفاهیم صوتیی است که برای
نام گذاری اشیا و پدیده ها و افاده و
تفهیم مطالب مورد استفاده قرار می
گیرد و این الفاظ هیچ رابطهء عینی و
جنسی با اشیا و پدیده هایی که
نامیده می شوند ندارند؛ بلکه فقط در طول
تاریخ به صورت تدریجی فراهم آمده
و مورد پذیرش اهل یک زبان قرار گرفته اند
و ارزش قراردادی دارند. اصل زبان
در همهء دنیا به خصوص در کشور ما زبان
گفتار است نه زبان نوشتار؛ زیرا
زبان قبل از نوشته پدید آمده است. اکثریت
گوینده گان
زبان نمی توانند بنویسند
و- حتّا- خیلی از زبان ها شکل
نوشتاری ندارند، یا هزاران سال بدون نوشتار
به حیات خود ادامه داده اند.
بنابراین مفاهیمی که به دلایل گوناگون مورد
پذیرش مردم قرار می گیرند جزء
زبان به شمار می آیند و فقط پدیده های جدید
است که باید برای آنها نام تازه
وضع کرد و اینها هم دو دسته اند- یک دسته
اشیا و پدیده هایی که کاربرد عام
دارند، مانند موتر، رادیو، تلیویزیون،
وغیره که عامهء مردم یا همان را
می پذیرند یا کلمه معادل آن را پدید می
آورند یا تغیری مطابق اصوات زبان
و لهجهء خود در آن وارد می کنند. و دسته
دیگر اصطلاحات علمی، فنی و فلسفی
است که از طرف افراد خبره و واجد صلاحیت
در همان عرصه، وضع، پذیرفته یا رد
می شود».

جالبتر
از همه اینکه این قسمت مقاله شاهکاری است که فکر می‌کنم آقای اکبر زحمت زیادی بابت
آن کشیده است. تنها چیزی که از یادش رفته است نام بردن از گرگ و پلنگ است که
نمیدانم در کدام دسته از مفاهیم قرار می‌گیرد.

بخش
مساله تهاجم فرهنگی و رابطه آن با زبان هم قابل تامل است:
«ازجمله
امتیاز برجسته یی
که نسبت به جوامع صنعتی جدید
داشتند این بود که این سرزمین ها محل
بزرگترین اشراق تاریخی یعنی نزول
و هبوط وحی گردیده و اذهان شان درونگرا
شده بود و درباره شخصیت انسانی
ذهن شان متوجه برتری حالت معنوی و اخلاق
معنا
گرا
و کمال طلب شده بود. در مقایسه با آنها ملل
صنعتی جدید کاملاً به جهان برخورد
آفاقی داشتند و ناظر تجلی عالم غیب در
مشهودات نشده بودند. بعد از گذشت
بیشتر از چهار قرن حالا آنها پی می برند
که اینهمه مادی دیدن زمین و انسان
و فضا منجر به آلوده گی،
و تخریب طبعیت گردیده و -حتا-
ممکن است باعث از میان رفتن حیات در روی زمین گردد».

نمیدانم من زیاد احساس کمبود می‌کنم یا‌ آقای اکبر دچار کمبود اطلاعات نه آنقدر
آفاقی بلکه همین زمینی‌ می‌باشد. آدم‌ها می‌توانند حرف‌های بزرگ بزنند حتی اگر از
عهده آن برآمده نتوانند. یادم است آیت الله شیخ آصف محسنی در زمستان امسال، در یکی
از سخنرانی‌هایش چندین بار تکرار کرد که "جامعه غرب فلسفه ندارد. این ما بودیم که
فلسفه را به آنها آموختیم و تولید کردیم". من از این گفته آقای محسنی دچار شوک شدم.

ببینید، یک روشنفکر افغانی تا چه سر حد می‌اندیشد:
«بعد
از گذشت بیشتر از چهار قرن حالا آنها پی می برند
که اینهمه مادی دیدن زمین و انسان
و فضا منجر به آلوده گی،
و تخریب طبعیت گردیده و -حتّا-
ممکن است باعث از میان رفتن حیات در روی زمین گردد».

یکی از دوستانم که سر و کارش با ستاره‌ها و کهکشانهاست، همیشه از سرعت نور و نیروی
جاذبه ستاره‌ها صحبت می‌کند، اما در این میان کسی بود که حتی گاه و بی‌گاه سر و
کله‌اش در تلویزیون هم دیده می‌شد. او چیزی از سینما نمی‌دانست اما در مورد
فیلم‌های جنگی، سینمای داستانی، برنامه آشپزی، شعر و هزار تا چیز دیگر اهل نظر بود.
و او نیز گاهی از نجوم سخن می‌گفت در صورتیکه هیچ نمی‌دانست اما هنوزم کوشش می‌کرد
خودش را بر پایه تصورات و خیالاتش زنده نگهدارد. عصر امروز، عصری نیست که ما برای
یافتن اطلاعات به کنج کتابخانه‌ها بخزیم و از لای کهنه روزنامه‌ها راجع به آن چیزی
سر در بیاوریم. امروز عصر ارتباطات و اطلاعات است که هیچ تصور آن نمی‌رفت. دیگر
فرصت شنیدن اینگونه اوهام نیست و بهتر است بساطش را جمع کرد ورنه به گفته آن دوست،
جبر تاریخ و نسل جدید این کار را خواهد کرد. اینگونه هذیان‌گویی بیشتر باعث سبکی
نویسنده می‌شود. خاموشی به از نکته‌دانی بی‌مورد است. کسی علاقمند نه به اندیشه
مارکسیزم است و نه هم تصوف که مقاله آقای اکبر معجونی از این موضوعات است. آنقدر
پراکنده است که خواننده هرگز نمی‌تواند نتیجه‌گیری کند که بالآخره مساله زبان چه
شد. من برای اکبر پیشنهاد می‌کنم برای اینگونه پریشانگویی‌هایش وبلاگ شخصی بسازد و
نامش را بگذارد «پریشان بلاگ».

برگزاری کارگاه آموزشی وبلاگ نویسی از طرف کانون وبلاگ نویسان افغانستان

----- — 2008-02-15T19:17:00Z

کانون پن‌لاگ افغانستان به زودی کارگاه آموزشی وبلاگ‌نویسی را در کابل برگزار خواهد کرد. این کارگاه، هیچ‌گونه کمک و منابع مالی ندارد لذا از هموطنان و خصوصا فرهنگیان عزیز تقاضا می‌کنیم برای

رشد وبلاگ و وبلاگ‌نویسی در افغانستان ما را یاری رسانند. هدف از ایجاد این کارگاه رشد و توسعه فرهنگی و رسانهء در افغانستان خواهد بود. اولین کارگاه آموزشی وبلاگ‌نویسی در کابل برای دانشجویان و فرهنگیان برگزار خواهد شد و در قدم بعدی پن‌لاگ در نظر دارد این کارگاه را به نقاط مختلف کشور مثل کندهار، جلال‌آباد، هرات، مزار شریف، بامیان، بدخشان و غزنی برگزار کند. از آنجایی که کانون هیچ‌گونه منبع مالی برای این پروژه ندارد، ما از تمام دوستان و هموطنان در داخل و خارج از کشور تقاضا می‌کنیم ما را کمک کنند.
لیست اسامی آنهایی که به ما کمک می‌کنند در صفحه اصلی کانون وبلاگ‌نویسان به نشر خواهد رسید البته با تائید شخص‌ کمک‌کننده.

بودجه و تمام مصارف به جزئیات به اشخاص کمک‌کننده ارسال خواهد شد. در قدم اول ما نیاز به بودجه‌ای داریم که بتوانیم با آن پول جنراتور و مصارف انترنت را بپردازیم که البته شامل مواد آموزشی مانند قلم و کتابچه هم خواهد شد. محل برگزاری کارگاه‌ها هنوزم معلوم نیست، از آنجایی که ما توانایی کرایه کردن لابراتوار آموزشی که مجهز کامپیوتر، انترنت و پروژکتور باشد را نداریم به احتمال زیاد این کارگاه در کارته چهار در یکی از مراکز آموزشی خصوصی بنام پیام نور برگزار خواهد که ما بازهم وجهی باید به مدیر این آموزشگاه پرداخت کنیم.

ما در نظر داشتیم حداقل یک کامپیوتر با انترنت افغان-‌ تیلی‌کام برای کانون خریداری کنیم اما از آنجایی به هر در کوبیدیم و کسی به ما ندید و نگفت، صدای ما هم در گلو شکست، ناچار و نومیدانه برگشتیم و تصمیم ما این شد که از لابی‌ وبلاگ‌نویسی و داشتن کامپیوتر تیر شویم فقط به برگزاری کارگاه‌های آموزشی فعلا بسنده کنیم.

آن عزیزانی که علاقمندند در این کارگاه شرکت کنند، فرم را از اینجا دریافت کنند. پرداخت مبلغ 150 افغانی برای شاگردان و دانشجویان و 200 افغانی برای آنهایی که با موسسات کار می‌کنند الزامی است.
برای اطلاعات بیشتر به این امیل آدرس در تماس شوید:

info@afghanpenlog.com

و یا به

afghanpenlog@gmail.com

شما می‌توانید به آدرس ذیل با مدیران کانون وبلاگ‌نویسان افغانستان از نزدیک دیدن کنید و پیاله چای هم نوش جان کنید:

آموزشگاه پیام نور، بازار کارته چهار، ناحیه 3، کابل - افغانستان

دریافت فرم جهت شرکت در کارگاه آموزشی وبلاگ نویسی...
–

کابل پرس

ذهن مغشوش و هذیان ‌گویی یک روشنفکر

برگزاری کارگاه آموزشی وبلاگ نویسی از طرف کانون وبلاگ نویسان افغانستان