کابل پرس

به مناسبت دومین سالگرد درگذشت قسیم اخگر

انور یوسفی — 2016-01-30T10:24:59Z

در اجتماع قبیلوی رسم بر اینست که مردم شان به دنبال منافع فردی و شخصی و قبیلوی خویش باشند. زندگی آنها در دایره بسته و محدود میچرخد. بنا براین ارزش ها و ضد ارزش ها نیز با معیار قبیلوی سنجش میشوند؛ در این فرهنگ حقیر، سفله ها پرورش می یابند و بر صدر مینشینند و خودی میشوند، و نخبه ها به زیر کشیده میشوند و تحقیر میگردند؛ در اینجا صداقت، مردم دوستی و خردمندی جای ندارند، قسیم اخگر باید محروم از همه چیز و بیگانه باشد اما کسانی که از آدرس قوم و قبیله خویش وارد عرصه اجتماعی میشوند، هرچند در تمام عمر شان به جز شکم و زیر شکم شان دیگر فکر نکرده باشند ، باید همه ی دار و نادار معنوی و مادی مردم را در اختیار داشته باشند و حتا مرگ و زندگی مردم باید در دست آنها باشند؛ آیا در چنین حالتی نباید زوال و سقوط چنین جامعه ای را انتظار کشید؟
در این مقاله من به دنبال صغرا کبرا کردن و به اثبات رساندن حق و باطل و عقاید کسی نیستم بلکه به دنبال آن چیزی هستم که کسانی مثل اخگر به آنها باور داشت و در تمام طول عمرش در جهت تحقق بخشیدن آنها قلم و قدم زد. و خواهم کوشید برداشت های خودم را نسبت به تفکر اخگر در سه حوزه ای اخگر و دین، اخگر و سیاست و اخگر و هویت خلاصه کنم .

دین
قسیم اخگر از نظر اعتقادی یک مسلمان موحد بود. به حضور و بقای عادلانه تمام پدیده های هستی باورمند بود و به همین جهت تقسیم بندی های آنها را به خوب و بد و زشت و زیبا و مقدس و نا مقدس درست ندانسته و آن را برخاسته از ذهنیت انسان ها میدانست و نه از جهت برتری ذاتی پدیده ها نسبت به همدیگر؛ زیرا باور داشتن به چنین چیزی را زمینه ساز شرک در جهان و جامعه میدانست که بوجود آمدن اشرافیت اجتماعی را نتیجه ی چنین تقسیم بندی های ذاتی پدیده ها میدانست؛ او دین را یک امر الهی میدانست، لذا هرنوع دروغ ، فریب و ظلم و جنایت را تحت نام دین ، یک عمل ضد دینی و اخلاقی میدانست، و تمام آنچه را میگفت در زندگی شخصی اش به اجرا میگذاشت؛ از نظر ذهنی نیز او سعی ورزید تا در جریان مبارزات اش در تفکیک و پالایش آموزه های اصیل و پندار های انحرافی تحت نام دین توجه به خرج دهد. ایشان به دنبال آن هنجار های نوین دینی بود که بتواند پاسخگوی نیاز زمان ما باشد. و از این جهت اسلام مترقی و اسلام ارتجاعی را علامت گذاری کرد. اسلام صوفیانه و عارفانه را بعنوان سلوک دنیاگریز و عزلت گرا که از اندیشدن و عملکردن، تنها شیوه کشف و شهود پردازی را در پیش گرفته اند،آنرا عامل بازدارنده در برابر پیشرفت و ترقی جامعه اسلامی میدانست.باور او این بود که عمل شخصی( تذکیه نفس) بی اعتنایی به امور دنیایی جامعه اسلامی که برایندی آن جز فقر و عقب ماندگی چیزی دیگری نخواهد بود؛ سلوک رضا و تسلیمی آنان را در برابر خداوند نه، بلکه در برابر استعمار، استبداد و استثمار میدانست؛ او باورند بود که متولیان دین عبای دین را سرچپه بر قامت دین پوشانیده اند و این سبب گردیده است تا این دین را از حالت روندگی و حرکت به توقف و انجماد بکشانند؛ او وقتی متولیان و سخنگویان دینی را به باد انتقاد میگرفت که چرا آنها از زبان زمان میترسد و همیشه کوشش میکنند تا به گذشته رجعت کنند، یا به زهد گرایی و تصوف رو می آورند ، یا با منطق صوری ارسطویی عقب ماندگی فکری، اجتماعی و مادی جامعه اسلامی را توجیه و تاویل میکنند. و این خلاف زبان قرآن، روح و محتوای دین است؛ ، در صورتیکه قرآن خود همیشه با زبان زمان سخن میگوید؛ وقتی معیار ارایه میکرد از ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه سخن میگفت. و آن را پاسخ قرآن به نیاز زمان میدانست؛ او اسلام حکومتی و انحصاری را زمینه ساز استبداد دینی میدانست که هم میتواند به دین آسیب برساند و هم اعتماد دیندار به دین را سست و لرزان میکند. و این استبداد دینی در نهایت باعث هژمونی دین بر حیات اجتماعی انسان ها میشود، که هم دین را ضربه زده و بی اعتبار میسازد وهم جامعه دینی را نسبت به دین بی اعتماد میکند . بخش دوم سیاست و بخش سوم هویت است . ادامه دارد .....

نقش تکنوکرات های قبیلوی در بازی سیاست افغانی

انور یوسفی — 2015-11-06T16:43:21Z

رشد تروریسم افغانی، تحت نام دموکراسی یکی از نادر ترین پدیده در سیاست میباشد که تنها با هنر و حیله ی دانشمندان سیاست قبیلوی در افغانستان ممکن گشته است ؛ رشد و نموی این موجود خارق العاده بدور از چشمان سحرآمیز قدرت تکنولوژی که در ظاهر امر در زیر چادر های صحرایی توحش شکل میگیرد اما در باطن امر اینگونه نیست؛ مولودی بنام تروریست، یاغی، شورشگر و قانون شکن در بطن شکم به اصطلاح دموکراسی نظارت شده متولد میشود، به بلوغ میرسد و سرانجام در اولین ابراز هویت خویش، دست به عصیان و نافرمانی میزند اما هیچ سخنی از عاملانِ همبستری و آبستنی این موجود استثنایی به میان نمی آید؛ و تنها خانم که جُز از شرکاه این پروژه میباشد، حرامزادگی آنرا اعتراف میکند که این تنها ما نبودیم که آنها را درست کردیم، بلکه شما نیز در آن نقش داشتید؛ همدستی مولود حرامزاده با برادر خوانده ناتنی خویش( القاعده) در نهایت قلب حامیان پُرقدرت خویش را نشانه گرفتند که این عصیان و نافرمانی ، باعث لبریز شدن کاسه صبر اولیای امور میگردد و سرانجام تصمیم به مجازات این مولود ناخلف گرفته میشود، که در مدت یکماه شیرازه حکومت آنان( طالبان) و همکاران بین المللی شان از هم پاشیده میشود .

سرانجام این سناریوی نه چندان موفق، تیوریسین های قبیلوی را به چرخش ۱۸۰ درجه یی وادار میسازد؛ آنان از حامیان و مبلغان تفکر طالبانی به یکباره بر ضد آن تغیر جهت میدهند. دیگر طالبان در نزد آنها فرشتگان نجات و حامیان صلح و امنیت نه ، بل همکاران القاعده و تروریسم جهانی اند که باید نابود گردند؛ بازیگران صحنه ای جدید با فراگیری سیاست جدید در دربار های سیاست گران حرفه یی و قدرتمند، اینبار با حیله و نیرنگ اغفال کننده ی بنام دموکراسی، آزادی و حقوق بشر وارد عرصه بازی سیاسی در افغانستان گردیدند؛ بکار بستن فورمول جدید ، سنت و تجدد( قبیله گرایی و مدیرنیته) ابزاری بود در جهت فریب و اغفال دیگر اقوام و ملیت های ساکن درکشور و هم جامعه جهانی، عرضه و نمایش این تفکر اولین بار در کنفرانس بُن صورت گرفت که تیوریسین های قبیلوی توانستند بهترین استفاده را از آن ببرند؛ وقتی ساختار قدرت در ظاهر امر چند قومی اما در باطن تک قومی مطرح میگردد، این ترفند باعث میگردد تا افراطی ترین و اصولگرا ترین مجاهد را به وسوسه ی اشتراک و سهم گیری وادار سازند و نیز همچون تفاله خرجدال، شیرنی کازب و طمع انگیز را در کام اپورچونیست های به اصطلاح روشنفکر که بدنبال چنین فرصتی بودند، ریختند ؛ گرچه در اولین اقدام ، وقتی زلمی خلیل زاد تئوری پشتون محوری را مطرح میکند، تمامی تیوری و طرح زیربنای آشتی ملی و حاکمیت چند قومی در حقیقت فرو میریزد، اما کو آن چشم بینا و عقل توانا که بتواند این تئوری دسیسه را درک کند و نسبت عواقب آن بیندیشند و تدبیر بسنجند؟ آنان آنقدر در شوق رسیدن به قدرت و شهرت وثروت گرفتار آمده بودند که حتی نخبه ترین شان امروز زبان به اعتراف میگشایند؛ وقتی امروز رگه های تعصبات قبیلوی در یگانه تئوریسین جهان دیده و به شهرت رسیده ی غربی ( اشرف غنی احمد زی) غلیان میکند و فریاد برمی آورد که: نگذارید تمامی زندانیان از یک قوم باشد، وقتی او فریاد میکند که نگذارید که یک قوم در ساختار آموزشی و تربیتی نقش برجسته داشته باشد، وقتی او به آزاد سازی بدون قید و شرط، جانی ترین و شرور ترین آدم ها اقدام میکند، دیگر چگونه میشود به شعار های فریبینده و اغفال کننده ای، متقلبان دموکراسی گوش داد؟ مگرنه صاحبان و معماران این دموکراسی، ارزش و برتری انسانی را نه در زبان، مذهب، ملیت، جنسیت و نژاد و … میدانند ، بل آنرا در استعداد، توانایی، دانایی و لیافت میدانند ، چرا وقتی اوبامای سیاه پوست بتواند، رییس جمهور قدرتمندترین کشور جهان باشد، یک جنرال دلیر و کاردان هزاره( مراد علی مراد، نتواند یک وزیردفاع و یا حتی رییس ارتش ضعیف ترین کشور دنیا باشد؟وقتی این دموکراسی در یک فضای باز و فراخ انسانی نفس میکشد و زلمی خلیل زاد افغانی در دامن آن رشد و پرورش میابد و به وزارت و سفارت میرسد، وقتی این دموکراسی آنقدر سعه صدر دارد که خانم مریم منصف، افغانی تبار، وزیر نهاد های دموکراتیک کانادا میشود، دیگر چه تعصب و بدبینی در تکنوکرات های همچون اشرف غنی باقی بماند که فقط عاملین زبان، رنگ، جنسیت، قومیت، مذهب و قبیله ی مخصوص میتوانند در افغانستان به حاکمیت برسند؛ و از این جا میتوان به این نتیجه رسید که: هنوز رگه های تعصب قبیلوی در وجود تکنوکرات های پشتون، زنده و سیال است و این پدیده ای منفی مانع از آن خواهد شد تا به عمل خردمندانه و هوشیارانه سیاسی دست بزنند؛ در صورتیکه آنها میتوانند بجای پافشاری و لجاجت در به قدرت رسیدن و ماندن در آن ، صادقانه و شجاعانه از مردم افغانستان عموماً و از هزاره ها خصوصاً عذر خواهی کنند؛ و این باعث خواهد شد تا از متلاشی شدن اجتماعی و انزوای قومی خویش در آینده ممانعت بعمل آورند؛ به قول توین بی که برای جلوگیری از هر انشقاق اجتماعی، روحیه خلاقیت و توانایی در انجام واکنش ها ، علیه معارضه ها در طول روند دردناک متلاشی شدن جامعه به کلی از میان نمیرود و اما برای پیشبرد این هدف خلاق در درون جامعه در حال تلاشی لازم است . خلاقیت در اینست که شیوه های متفاوت با گذشته پیدا شود؛ البته اقلیت مسلّط در افغانستان پیشاپیش خود را به عدم مشارکت در این کارملی و انسانی محکوم و منتفی دانسته اند؛ زیرا که با تنزل از یک چهره ملی و انسانی به یک جمع بسته ی قبیلوی و دارای عقاید و آرمانهای ثابت و لایتغیر، عملاً توان بلفعل و انعطاف پزیری را در انجام واکنش ها در چنین شرایط بکلی از دست داده اند؛ از آثار و قراین موجود چنین به نظر میرسد که نتنها سردمداران تفکر قبیلوی نیّت و اراده چنین چیزی را در سرندارند، بلکه برای همیشه در صدد توجیه و تاویل اندیشه و تفکر برتری طلبی و حاکمیت مطلق خویش اند؛ به این باورم که حتی قبیله ی مسلط بتواند با قبول صورت انسانی جدید، خود را از بنیاد متحوّل نماید، بازهم نتیجه ی برای مردم افغانستان نخواهد داشت ؛ زیرا که آنها به شرطی اجازه دارندتا در صف جامعه باهم برادر و برابر افغانستان قرار گیرند که تمامی عقب ماندگی ها و شکست های پیشین را به گردن بیگیرند که در حال حاضر میراث دار آنهاست؛ گرچه این نظر خوشبینانه به نظر میرسد، بخصوص اینکه آنان سالیانِ متمادی را بر مردمان این سرزمین حکومت کرده اند، چگونه حاضر خواهند شد که به یکباره از کلیه رشته های قبیلوی خویش دست برداشته و آنرا نفی نمایند؟ از اینکه آنان قبلاً ناتوانای های خود را در این رابطه نشان داده اند و با شکست های پیاپی تاریخی به اینگونه موضوعات پیش آمده بصورت کاملاً انفعالی برخورد کرده اند؛ بجای خلاقیت و جستجوی پیدا کردن چالش های اجتماعی، حالت دفاعی و لجاجت را جایگزین آن کرده اند؛ لجاجت که هم اکنون از حلقه ی متأسل تکنوکرات های پشتون دیده میشود، که کماکان همچون گذشته به شکل سرآسیمه و دست پاچه به تلاش های مذبوهانه خویش ادامه میدهند .

زمانیکه روزنه امیدی برای مشارکت جمعی ملیت های اکثریت در عرصه سیاسی بوجود می آید و ملیت های اکثریت در بیرون رفت از وضعیت اسفبار با هم متحد میشوند تا حاکمیت مورد پزیرش اکثریت را در افغانستان ایجاد نمایند، حلقات به کمین نشسته یی غرب نشین( پشتون ها)، بشکل حراسناک و پریشان حال، خود را به آب و آتش زده تا چنین پروسه ی را بتوانند تخریب نمایند، که نمونه آن همان برگشت زلمی خلیل زاددر ابتدای ایجاد پایه های حاکمیت سازی در کنفرانس بُن آلمان بود که ابتدااً خوش باورانه این نظریه را بین مردم افغانستان بوجود آورده بود که این نسل تحصیل کرده و آشنا با دموکراسی و ارزش های انسانی غربی خواهند توانست، از تفکر و غرور کازب قبیلوی پرهیز نموده و شجاعت به خرج خواهند داد تا روش امیران ظالم و خونخوار گذشته را نقد و نفی نمایند و از این به بعد نتنها بصورت لجوجانه و متعصبانه ننگ پشتونوالی را باعث افتخار و برتری بدانند، بل آنها را با بقیه ی اقوام افغانستان در یک صف برابر و برادر به حساب آورده و از حقوق مساوی و کرامت انسانی و شهروندی یکسان برخوردار سازند؛ اما با کمال ناباوری، این تربیت شدگان به دامن دموکراسی، نه تنها این انتظار مردم افغانستان را برآورده نکردند، بل یکبار دیگر تسلط یک قوم اقلیت را بر اکثریت مردم افغانستان تحمیل کردند، و از آن به بعد برای تخریب و فروپاشی تمامی زیربناهای دموکراسی در افغانستان ، بدون وقفه کوشیدند؛ نیوپشتونیست های دموکرات با ترفند های زیرکانه، توانستند مردم افغانستان را نسبت به دموکراسی و حاکمیت مردمی بی باور و بدبین نمایند، تا گزینه ی بهتر از همان حاکمیت قبیلوی وجود نداشته باشد؛ جای تردیدی نیست که حلقات تکنوکرات و بروکرات های قبیلوی پشتونیست های غرب نشین، در ترویج فساد گسترده حکومتی و ناکارامدی قانون و قضاء و فلج کردن پارلمان و نهاد های جامعه مدنی، نقش غیر قابل اینکار را بازی کردند؛ که در اصل و حقیقت، نیت ممانعت از فروپاشی و اضمحلال کامل سیستم قبیلوی بود، که در این زمینه موفق هم بودند؛ اما حالا نوبت به دیگر اقوام ساکن در افغانستان است که باید نشان بدهند که از شعور و درک سیاسی لازم، برای خنثی کردن چنین دسیسه های خطرناک برخوردارند و میتوانند برای دوام و بقای یک زندگی آبرومندانه و عزت مندانه خویش پیکار .

عیدی به هزاره ها یه نماینده رانکین

انور یوسفی — 2015-07-23T14:30:00Z

امسال عید سعید فطر را مهمان هزاره یونایتد یکی از کمونیتی های فعال بریزبن استرالیا بودیم؛ مراسم که در آن شکوه و عظمت و صفا و صمیمیت موج میزد؛ چهره های مصمم و با اراده، با رفتار دوستانه، مخلصانه و بی ریا، اما در پی رسانیدن پیام مهم و هدف بزرگ بودند؛ مردمیکه با جرأت و شهامت بی نذیر بدنبال معرفی فرهنگ و رسومات و تاریخ و هویت خویش اند؛ مردم که عاشقانه و با افتخار قدبرافراشته اند تا نه تنها از داشته های تاریخی و فرهنگی خویش حراست و پاسبانی نمایند، بل آنها را با سربلندی و افتخار به رُخ دیگران نیز بکشند، و همین شجاعت و درایت سبب گردیده است تا دیگر هزاره های مترد و سرگردان ، آن داشته های فراموش شده خویش را با افتخار بپذیرند و آنها را در جای جای دنیا، برای دیگران نیز عرضه کنند؛معرفی لباس های دستکاری شده ی زیبای هزارگی که در حد خود میتواند یک شاهکار دستی بی نذیری باشد، نه تنها که خود هزاره ها را به وجد آورده است ، بل برای دیگران نیز جالب و دیدنی گردیده است؛ بخصوص اینکه : وقتی دیده میشود که چهره های با اراده و مصمم در معرفی کردن این نماد های از تاریخ و فرهنگ خویش استوار و و مسرور با لبان پُرخنده و چهره های بشاش صف کشیده اند، امیدواری هر هزاره ی با درک و درد را نسبت به آینده بهتر و روشنتر فزونی میبخشد؛ شاهکار که متأسفانه در جغرافیای مادر و مبدا( افغانستان) هیچگاه اتفاق نیفتاده است، که دردمندانه یا از آن غافلند و یا اینکه عامدانه از کنار آن با بی تفاوتی میگذرند و یا حتا گاهاً ازآن اظهار شرم کازب میکنند ، تا مبادا کسانی دیگر آزرده گردیده و خدای ناخواسته وحدت ملی ترَک برندارد!!! فرهنگ های فربینده و کاذب باورمندی به خویشتن را از ما سلب کرده است تا آنجا که هرچه روشنفکر تر میشویم از خویشتن خویش بیگانه تر و دورتر میشویم و اینست که باید از خویش بیشرمیم و داشته های تاریخی و مدنی و فرهنگی خود را انکار نماییم!
آنچه که امروز دیدم خلاف آن تصور بدبینانه بود که قبلاً در ذهنم میپروراندم، یعنی اینکه: موضوع خود کم بینی و خود فراموشی در هزاره ها عمومیت یافته است؛ اما خوشبختانه اینگونه نیست؛ و وقتی با صحنه ی کاملاً متفاوت مواجه میشوی، باید دید و نظر ات را تغیر بدهی؛ که در این مراسم اینگونه شد، وقتی دیدم که هزاره ها تحفه های عیدی خویش را برای وکیل منطقه شان،کُلا توپوک دار و دست دوزی( کشیده) ی هزارگی انتخاب کرده است و بعنوان نماد فرهنگی و انساندوستانه خویش به آن وکیل پیشکش میکنند و او نیز با احترام و افتخار آنرا میپذیرد و برسر میگذارد، احساس و غرورم تا اوج بلندای تاریخ هزاره ها به پرواز درآمد و باور کردم که هزاره ها به فرهنگ و تمدن و تاریخ خویش باورمند اند و از هر فرصت پیشآمده آنرا به جهانیان به معرفی میگیرند، گرچه چندین نسل از کشورشان آواره باشند.
آنان هنوز به هنر شان عشق میورزند به خصوص به دمبوره این ترنّم جادوی دوتار، که همیشه همدم روزگار سخت و تلخ هزاره بوده است، هر حادثه غمبارو دردآلود را با صوت دوتار خویش ناله ی حزین سرمیدهد تا آنچه که بر هزاره گذشته است، آن را پیام رسانی نماید .بدون تردید این صدای دوتار هزاره ها وقتی به صدا درآید، حایت از تاریخ آنان را بازگو میکند، که در این مراسم کاملاً ( مشهود بود؛ که این دو شخصیت جوان هزاره( شاهین طنین و آصف پیمان) به بهانه ی تجلیل از عید آنرا بازگو کردند ؛ که پیام دیگری شان نیز این بود که از دمبوره هزاره ها دیگر تنهاصدای ناله و فریاد بیرون نمییاید، بلکه پیام اُمید و زندگی نیز با خود به ارمغان میاورد و همچنین هزاره ها دیگر مردمان بی درد و فراموشکار تاریخی نیستند ، بلکه مردم آگاه ، زنده، پویا و پُرغرور هستند که هنراش ، سخن اش ، قلم اش ، و قدم اش ، در جحت سرنوشت قوم اش بکار خواهد افتاد.

هزاره ها باید مبارزه با چالش های داخلی را جدی بگیرند

انور یوسفی — 2015-06-07T11:28:55Z

طبق دستور خداوند ، آنچه که در بیرون انسان میگذرد تغیر نمیکند مگر اینکه خودش را از بیرون تغیر دهد و هکذا: هیچ پدیده یی خود به خودی بوجود نمی آید و هیچ تقدیری پیشاپیش شکل نمیگیرد، مگر اینکه علتی داشته باشد . علت درد و رنج های آدمی در قدم نخست قبل از اینکه در بیرون از خودش و بدست یک نیروی مافوق طبیعی بستگی داشته باشد، در جهل و نادانی و ضعف و ناتوانی خودش مربوط میگردد . از نظر آدم های دانا و توانمند اکثر این درد و رنج ها میتواند اجتناب پذیر باشند؛ بطور مثال: انسان قبل از آنیکه بتواند داروی ضد عفونت را بسازد، مرض عفونی میتوانست کشنده باشد اما پس از کشف و بکار گیری این دارو دیگر خطر این بیماری انسان را تحدید نمیکند . در رابطه با سرنوشت انسان نیز وضعیت به همینگونه میباشد، انسان مسؤلیت پذیر با تلاش و زحمتِ همرا با آگاهی میتواندسرنوشتش را با دستان خود رقم زند و هم میتواند از اسارت تاریخ رهای یابد و بر طبیعت و موانع آن تسلط یابد، و اما انسان فاقد اراده و آگاهی و طابع سرنوشت جبری، به طور دایم با فرافکنی مسؤلیتی و ساده انگارانه ی خویش ، تمام ضعف ها و ناتوانایی های خویش را خارج از اراده و توان خودش تلقی نموده و آنرا تحمیل شده از طرف قدرت مافوق( خداوند) میداند . مسلّم است که چنین انسانِ بی اراده بازیچه یست در دست نیروهای خیالی که همیشه در آغوش اوهام و خرافات زندگی نموده و کاملاً تحت تسلّط تلقینات غیر علمی و منطقی قرار خواهند داشت؛مسلماً در چنین تفکرات جبرگراینه و تابویی هیچگونه طرح و تغیر عاقلانه و علمی امکان پذیر نخواهد بود، بل هرنوع دگراندیشی در این زمینه حکم تابو شکنی و بازی با مقدسات را در پی دارد ، در چنین حالت عکس العمل جدی و خشمگینانه ی را باید از جانب پیروان و حامیان این نوع عقیده در جامعه باید انتظار داشت؛ بدون تردید تا زمانیکه این تابوهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی و … شکسته نشود و یک بازنگری در تاریخ، فرهنگ، دین و مذهب و تمام سنت ها و رواج ها، بدون ترس و ملاحظه و دغدغه های گمراه کننده زر، زور و تزویر، بصورت خردمندانه و هوشمندانه صورت نگیرد، ما همچنان اسیر تارخ، طبیعت، و اوهام و خرافه های رنگارنگ خواهیم بود.

بنااً ما قبل از آنیکه: علت از هم پاشیدگی اجتماعی خویش را در عوامل بیرونی بدانیم، علت درونی و داخلی آنرا علت العلل این تجزیه میدانیم؛ لذا مردم هزاره به این فهم از تاریخ خویش دست یافته اند که علت شکست آنان تنها عناصر خارجی و هجوم قبایل خشن ماورای کوه های سلیمان نبوده اند، بل در قدم نخست عناصر داخلی آن همچون انحطاط اجتماعی، مسخ فرهنگی و ارزشی میتواند از علت اساسی و بنیادین آن باشند؛ بطور مثال: نفاق های درونی که بر اثر نزاع های خورد و کلان اربابان معامله گر و منفعت طلب، خان های بی خرد و خود خواه و جاهل از یکطرف، آغایی و برتری طلبی ها و سیادت خواهی قشری و نژادی از طرف دیگر، بی خصلتی و ذلت پذیری و جهل عوام از جانی دیگر، درتحقق این روندنقش اساسی و اصلی را ایفا کرده است.

قرار گرفتن ضدارزش ها بجای ارزش ها، مثل: برخورد مردم با جرثومه های فساد، تفرقه و خرافه و انگل های جامعه، بجای اینکه تادیبانه و توبیخانه صورت بگیرد، توام با نوازش و احترام بوده است. جاهل ترین ها، فاسد ترین ها، خایین ترین ها و ضعیف ترین ها را بر صدر نشانده اند و کنترول و قضاوت امورات مردم را در اختیار شان قرار داده اند، اما بلعکس دانایان، خدمتگذاران، پاکان و شجاعان جامعه را به زیر کشانیده و به عزلت و انزوا سوق داده اند . ( جامعه سفله پرور)

دین و مذهب وسیله ای در جهت جهل و اغفال، سودجویی، خرافه، خواب و تخدیر و ، در خدمت ثروت اندوزان و سیادت طلبان و تن پروران جامعه قرار گرفتند، که نتیجه آن جُزتنبلی، بی ارادگی، ظلم و ستم پذیری، تفرقه و طفیلی گری و عقب ماندگی اجتماعی نبود است؛ و از اینجا است که یک بازنگری همه جانبه را در موارد متذکره فوق الذکر اجتناب ناپذیر مینماید؛ و باید به راه که آمده ایم یکبار دیگر برگردیم و ببینیم که که کجی ها و انحرافات در کجا ها بوده است؟ در این مبارزه در ابتدا شجاعت آنرا باید داشته باشیم تا تمامی سد ها را بشکنیم و پیش رویم و هیچ قلمرو را تابو نپنداریم و به این ننگ جاهلانه قبیلوی باید نقطه ی پایان بگذاریم که : تمام هویت ما پُر از خوبی ها و ارزش های مثبت انسانییست و هیچ کمی و کاستی در آن دیده نمیشود!!! بلکه این هویت را مجموعه یی از اجزای مختلفی بدانیم که در طول تاریخ ساخته شده است و مانند یک رود خانه یست که در جریانش رنگ و رسوب بخود گرفته و تغیر کرده است، و یا همچون آبی که از سرآب بشکل ذلال و صاف پایین میاید اما در جریان حرکت خویش آلوده میگردد؛ در این شکی نیست که در فرهنگ بومی و اصیل و بومی و آبایی ما ، خوبی ها و ارزش های غنی و سازنده یی وجود دارد، اما اینرا نیز نمیتوانیم نفی نماییم که : پیلدی ها و بدی ها و ضدارزش ها نیز در آن رخنه کرده است؛ باید با این ذهنیت اغفالگرایانه با دید واقعبینانه برخورد نموده و اسطوره های غافل کننده را با یک دید علمی و خردمندانه بزداییم؛ همچون لایه های قشری زمین جُدا جُدا، مورد تحقیق و کنجکاوی علمی قرار دهیم و بدانیم که کدام لایه ظرفیت بار آوری و رشد کدام بذر را در دل خود جای داده است و در یک جمله اینکه نقش مثبت و منفی بار آوری و نابارآوری آنرا کشف و بکار گیریم و هرآنکه بدرد ما نمیخورد، تعدیل و منسوخ شان سازیم؛ به گفته ابراهام لینکلن : کسیکه
امروز از دیروز آگاهتر نباشد ، انسان نیست.
کم نیستندآن باور های مسبوق به گذشته ی ما که در تشتت و پراکندگی، ذلت پذیری و عقب ماندگی ما نقش مستقیم بازی کردند، تحمیل هر ظلم و ستم را برای ما مشیت خداوندی و هر ظالم و ستم گر را از طرف خداوند برای ما توجیه کردند؛ تا آنجا که حتا کسانی که بر خانه های ما هجوم می آوردند و اموال ما را غارت میکردند و خانه های ما را آتش میکشیدند و مردم ما را قتلعام میکردند، آنرا مقدرات خداوندی و گاهی هم نتیجه گناهان ما قلمداد میکردند و ما را مستحق سزا و جزا معرفی میکردند؛ این باور را برای ما تلقین کرده بودند که فقر و گرسنگی و ذلت و خواری سزاوار بندگان خوب خداوند است و غنامندی و عزتمندی و دارایی و دنیا داری ازآن راندگان از دین است؛ در برابر این محرومیت و مظلومیت، عیش و نوش بهشتی را برای ما وعده میدادند. زمانیکه به این آگاهی رسیدیم که نه دین این گونه میگوید و نه عقل ما ؛ دینداران عاقل میگوید که : وقتی فقر از دریچه درآید دین از دروازه بیرون میرود و ایمان گرسنه و فقیر در مواجهه با نفس خوار و ذلیل پایدار نیست و این شر شیطانی بیش از اینکه این انسان را به یاد خدا بیندازد و به او نزدیک کند، او را در کفریت با خدا کشانیده و در دامن پلیدی و و پستی می افگند . شّر دیگری که در جان مان شیطان گشته است، آن مطلق نگری کلید داران بهشت و جهنم است( متولیان دینی) که باور دارند هرآنچه را که میگویند عین دین و حقیقت مطلق محض است و هرآنکس که خارج از تفکر آنهاست، از دین و مسلمانی خارج اند؛ آنچه که امروز و هر لحظه تصویر قتلعام و کشتار و به بردگی گرفتن انسانها از پیش چشمان مان رژه میروند، نتیجه ی همان دیدگاه افراطی و ضد انسانی از دین است که در هردو دیدگاهی فقه افراطی شیعه و سنی وجود دارد؛ منتها در نهوه و چگونگی زمان و به کارگیری آن اختلاف نظر وجود دارد. فقیهان تندرو شیعه نظر دارند که جهاد ابتدایی سال یکبار باید انجام گردد، اما حکم آنرا باید امام معصوم و یا نایب آن(ولی فقیه) باید صادر کنند؛ اما گروه های سلفی مانند: القاعده، طالبان و داعش و ...که خود را ملزم به اطاعت از امام و نایب آن نمیدانند، این جهاد را آغاز کرده اند، که میروند تا آخرین داشته های معنوی و مادی ، انسان های را که در طول تاریخ با زحمت و عرق جبین بدست آورده اند، در فرصت اندک و در زمان محدود از بین ببرند .
خطر که همچنان جامعه ما را تهدید میکند، نفوذ اینگونه تفکر ویران کننده است که در آنصورت آیا هزاره های سنی ممکن است بتواند با هزاره های شیعه کنار بیاید و یا همینطور هزاره های اسماعیلی با هزاره های سنی و همینگونه هزاره های شیعه با هردو؟ شّر دیگری که دامن این مردم را رها نمیکند، مطلق نگری تحصیل کرده های به اصطلاح روشنفکر ماست که : به جزم گرایی خویش پای بفشارند و هرگونه اصلاحات و تجدید نظر را بعنوان انحراف از خط سرخ قلمداد نمایند و یا اینکه سرمست از باده یی به اصطلاح دموکراسی و لیبرالیسم، تمامی غارت گری ها، اشغال گری ها و هجوم های استعماری را توجیه و تایید نمایند؛ چه تفاوت است بین ارتجاع قدیم و جدید ؟ در صورتیکه هردو به گذشته فکر میکنند و هردو به جزمیت خویش پای میفشارند، در صورتیکه اینان همچون طبیبان عمل میکنند که با تعریف و تمجید از خاصیت و معجزه داروهای تاریخ گذشته به بیماران ، میخواهند آنان را با اغفال درمان نمایند؛ دارویی که هم اکنون بعد از انقضای تاریخی آن تبدیل به ذهر کشنده گردیده اند که اگر به بیماران تزریق گردد، هلاک خواهد کرد؛ در صورتیکه پادذهر آن که همانا زمینه ی تفکر و تعامل و همزیستی مسالمت آمیز و بردرانه، درجامعه ی ما آماده نگردد، باز همان ذهر کشنده یعنی فرهنگ خشونت و ناهمذیری همیشگی تزریق خواهد شد؛در اینصورت چه تفاوت خواهد بود در نوع سم تئوکراسی و توتالیتاریسم؟ در هر صورتی هردو، جامعه یی بشدت لاغر و آسیب پذیر ما را دچار مسمومیت و بیماری خواهند کرد؛ بخصوص اینکه: تا کنون در درک و فهم بکار گیری آن نیز مشکل جدی وجود داشته است و با عث گردیده تا ارگانیزم اجتماعی ما را سخت دچار بهران و التهاب سازد که متاسفانه چنین بهرانی، تناقضات شدید را بین ذهن و عمل کارگردانان مدعی اجتماعی ما ایجاد کرده است، که به اصطلاحی خودشان در مبارزات طبقاتی، مرز بین دوست و دشمن را گُم کرده اند، که در نتیجه بجای حمایت و دوستی با طبقه کارگران و زحمتکشان در یک خصومت و دشمنی قرار گرفتند . در این شکی نیست که خود مدعی روشنفکری نیز همچون خرو س بیمحل ظاهر گشتند و آزان قبل از سحر دادند؛ در قدم اول: طرز رفتار و گفتار تحصیل کرده های بشدت آرایش شده ی قالبی و اتو کشیده و متجدّد ، فاصله بین مردم فقیر روستایی را با قشر ایدئولوگ انقلابی افزایش داد تا حد که عملاً حضور و شرکت بر سر سفره و مجالس کارگران و زحمتکشان را با آنان ناممکن کرد؛یعنی اینکه این قشر عملاً از هم معاشرتی و هم کاسگی دهقانان روستایی ابامیورزیدند؛ بلاخره این فاصله جدال و جنگ ذات البینی را بین آنان تسریع کرد ؛ تنها دلیل فوق با عث این جدال ها نبود ، بل درگیر شدن این قشر با سخت جانترین عنصر هویتی آنان ( مذهب و دین) نیز از دیگر عوامل جنگ خصمانه فیمابین آنها بود، که در نتیجه منجر به شکست انقلابیون تحصیل کرده ، .توسط روستايیان سنتی و بیسواد گردیدند .
با تأسف که پساشکست قشر تحصیل کرده ها، خلاء بزرگِ الترناتیف، فضای مساعد شد برای آماده و عیار سازی هٰژمونی دینی رژیم ولایت فقیه ایرانی در مناطق هزاره ها؛ و این ضربه مخرب دیگری بود بر پیکر این جامعه ی فقیر و عقب مانده یی ما ، که نفاق و جنگ های خانگی خونین را بر این جامعه ( هزاره ها) تحمیل کرد؛مُریدان دو آتشه ی ساده و جاهل، بهشت ولایت فقیهی را به آزار رسانی و نفرت آفرینی و تعصب ورزی و بدبینی درون خودی جستجو میکردند، و تنها چیزی را که در مقابل از باداران مذهبی شان دریافت میکردند، تفاخر نژادی و برتری طلبی های شؤنیستی بود و همچنان هجوم به خانه های مهاجرین و به آتش کشیدن ما و جان آنها و تجاوز به زنان و فرزندان بیدفاع شان، در شرایط این اعمال صورت میگرفت که شعار فریبنده ی اسلام مرز نداردِ ، ولایت فقیه، میلیونها انسان این جامعه را وارد سرزمین ولایت فقیه کرد، نیروی انسانی ارزان قیمت، بی پُرسان و به کس و بی وارث را که هر زمانی خواستند از آنان سوء استفاده کردند، از کارهای شاقه گرفته تا در جنگ های استعماری و سلطه جویانه یی نژادی در منطقه و در داخل خود این انسان های فلک زده و بی خبر از همه چیز؛ که بنام حاکمیت مطلقه ولایت فقیه و اسلام ناب محمدی و ضد آن ، قد خمیده ی مردمان را که تازه از زیر ستم و ظلم شاه هان جاطلب و حامیان استعماری شان ، راست کرده بودند به یکباره زیر تیغ جلادان ولایت فقیه، تکه تکه و پارچه پارچه کردند؛ هزاره های بخت برگشته ی ساده دل، به فکر پیروی از دین، در دام تزویرگران و معامله گران دینی افتادند تا منهدم شدند، و این دوران یکی از تلخ ترین دوران از همپاشیدگی جامعه هزاره هاست که تاکنون کام شان ذهراگین از این تلخی است و بدبختانه تا به امروز آثار و تبعات شوم و زیانبار شان را ، در نفاق و کینه و شکاف اجتماعی این مردم میتوان مشاهده کرد؛ و هنوز که هنوز است این جامعه با همان گروه های هشت گانه نفس میکشد و در عرصه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با همان تقسیم بندی ها جهت گیری میکنند و این یعنی اسارت و ذلت و قتلعام در آینده؛ملت که نتواند از هولوکاست ۶۲٪ خود عبرت بگیرد، باید در بیداریِ وجدان و خرد آنان شک کرد؛بخصوص اینکه: وقتی در بیداری وجدان های خفته ی تاریخ و انسانییت پیشاپیش شک کرده ایم که دسیسه ی دیگری در حال شکل گیری است و سیاست های نامرئی و مجحول دیگری در حال انجام است و این میتواند آینده ی تاریک ونا معلوم دیگری را فرا روی سرنوشت ما قرار دهد . منافع استعماری جهان ، ماحول ما را در درگیری های خونین و ویران کننده مواجه خواهند کرد، از فتنه های جدیدی که در گوشه و کنار ما در حال رخدادن است به این نتیجه میرسیم که :تجاوز ها و یغماگری های آنان به آسانی قابل توجه نیست مگر اینکه زمینه آن مساعد گردد و این زمینه چگونه مساعد خواهد شد؟ مگر اینکه :حاکمان مزدور و بی اختیار در منطقه یی ما بوجود بیاورند که آورده اند و میبینیم که چگونه توسط آنان زندگی را برای مردمان این ساحه ی از زمین تنگ و تاریک کرده اند؟ و این مزدوران تا به دندان مسلح میروند که تا آخرین انسان های این سرزمین را همراه با تمام افتخارات تاریخی شان به نابودی و نیستی بکشانند؛ نوکران و مزدوران بی مقدار که ظاهراً در آرامش و آسایش بر مسند خلافت و ثروت تکیه زده اند که در نهایت امر کارشان بسر خواهند رسید و همچون دیگر همپالکان معدوم شان به سرنوشت شان گرفتار خواهد شد. آیا مگر به راستی آن جاهلان و جنایتکاران که به دستور آنان شمشیر میزنند و جنایت میکنند و همچون گرگان گرسنه به پاره کردن و دریدن و به بردگی گرفتن زنان و فرزندان انسانیت مشغول اند، نمیدانند که در خدمت فاسدترین حاکمان شکم پرست و شهوت پرست روی زمین قرار گرفته اند، که میلیونها دالر را در یک شب ، شرط قمار بازی میکنند؟ و حتا در کُل عمر هرزه یی شان ، دقیقه ی را برای سرنوشت و وضعیت مریدان مزدور خود صرف نکرده اند؟ بیچارگی انسانیت را نگاه کنید!!! به گفته یی شریعتی که میگوید: وقتی زور جامه ی تقوا به تن کرد، بزرگترین فاجعه در تاریخ بوجود می آید .
بنابراین آینده یی دشوار و نامعلومی در انتظار ماست: از کران تا به کران لشکر ظلم است ولی – از اذل تا به ابد فرصت (مظلومان) است . اگر این فرصت ها را جدی نگیریم و به چالش ها و مشکلات فراروی خویش بدور از احساسات تفرقه افگنانه یی سمتی، طایفگی، حزبی، گروهی، فکری و مذهبی نگاه نکنیم، نه تنها که به وحدت و یکپارچگی نمیرسیم ، بل تاریخ یکبار دیگر بر ما تکرار خواهد شد؛ پس باید علارغم تفاوت های ، در کنار همدیگر با زندگی مسالمت آمیز با همنوایی در جهد توفیق به رسیدن وحدت و اتحاد کوشش نماییم، تا بعنوان یک خانواده سعادتمند واحد، بدور از دغدغه های ترس از دشمن امروز و فردا، زندگی مقتدرانه ی را به پیش ببریم؛ با احترام به تفکر سیاسی و مذهبی همدیگر، زمینه ی همپذیری و زندگی کردن را مهیا سازیم، مثلث مذهبی جامعه ی خویش را باید به رسمیت بشناسیم؛ از اینکه: با داشتن دو عنصر اساسی و بنیادین( قومیت و تاریخ) مشترک ، با احترام به مذاهب همدیگر، راه را برای عنصر چهارمی( همدلی) هموار خواهیم کرد و با کامل کردن این چهار عنصر خواهیم توانست با هویت واحد، بقا و دوام خویش را در آینده تاریخ تضمین نماییم؛ و این آموخته هایست که از تجربه یی سرگذشت جوامع موفق و سعدتمند بدست آورده ایم، و آنان نیز روزی سرنوشت ما را داشتند و همیشه در حال خلق خشونت و قتل و کشتار و بی رحمی و غارت تبعیض و بد فهمی ها قرار داشتند و در نهایت کوشیدند که از این حالت عبور کنند و کردند؛ به گفته ویلیلم جیمز که: مردان شجاع فرصت می آفرینند اما ترسو ها و ضعیف ها منتظر فرصت می نشینند و آنها کوشیدند تا از دسته
ی اول باشند و خدا کند که ما همچنان در دسته دوم نباشیم.

شهید مزاری از دید خرد

انور یوسفی — 2015-03-27T14:30:00Z

عار نبود شیر را از سلسله نیست ما را از رضای حق گله
شیر را برگردن از زنجیر بود برهمه زنجیر سازان میر بود
دید من متفاوتتر از اکثریت مزاری دوستان است ؛ این چیزی بود که امسال آنرا در تجلیل شهید مزاری ، در شهر بریزبن استرالیا بیان کردم؛ اما از اینکه در این سخنرانی مجال تکمیل سخن فراهم نبود ،
.خواستم آنرا در سایت آزاد و وزین کابل پرس^? تکمیل نمایم
:مزاری و رهبری
مزاری اخلاق و ادب را در سیاست نهادینه کرد ، یعنی آنچه را که در خود نمیپسندید به دیگران نیز نمیپسندید وهمینطور بلعکس آن، این یعنی عادلانه ترین قضاوت در سیاست؛ مزاری وقتی میدید که هزاران هموطن اش با شکم گرسنه میخوابد هرگز حاضر نشد که با سفره ی رنگین روزگار بگذراند، وقتی میدید که مردمش با پا های برهنه راه میروند، حاضر نشد که با پاپوش لوکس خودش را آرایش نماید، که هرگاه به خانه های مردم برود ، نتواند آنرا از پا در آورد، چیزی را که مردم ما در به اصطلاح جانشینانش شاهد اند که چطور با نخوت و غرور در خانه ی مردم پا میگذرانند و بر فرش های کهنه ی شان تمسخر میزنند. صداقت در امانتداری: مزاری در حفظ امانت مردم هرگز خیانت نکرد و از اموال و دارایی های مردم تا آخرین لحظه ی عمر پاسداری و حفاظت نمود و گرنه میتوانیست به زینب و مادر کلانش از اموال مردم چیزی به ارث بگذارد تا پس از مرگش به آسایش و تنعم زندگی نمایند؛ رویه را که هرگز پس از او شاهد نبودیم و آنچه بودیم ، خیانت و دستبرد به اموال و آبروی مردم بودیم و هستیم؛ چیزی خیلی مهمتر در رفتار مزاری ترجیح ندادن زندگی خویش را نسبت به دیگر همسنگرانش بود، او هیچ وقتی حاضر نشد تا همرزمانش را تنها در معرکه گذاشته و خود در پناهگاه امن و عافیت به سر برد؛ مزاری ساده و بی پیرایه سخن میگفت، ساده و بی تکلف زندگی میکرد، با دوستان متواضع و فروتن بود و با دشمنانش با غرور وبا وقار رو برو میشد این یعنی انسان مسُول، رهبری متعهد و صادق و مخلص و در یک کلمه سیاستمدار و رهبر اخلاق مدارو عزتمند.

تغیر در افکار و تحرک در عمل
ارتقای مزاری از یک رهبر حزبی به یک رهبر ملی و مردمی، ریشه در سیالیت اندیشه و عملکرد او دارد ، مزاری با تغیر در خویش ، تحول جدید در تاریخ خلق خویش بوجود آورد و این تغیر در ابتدا باید از خویش آغاز شود تا در جامعه انتقال یابد؛ ( این الله لا یغیرو مابقوم حتی یغیرو مابانفسیهیم)، این تغیر و تحول در تمام پدیده های هستی یک امر طبیعی است ، بخصوص در انسانها؛ انسان که به خود آگاهی میرسد، باید به مردم آگاهی بپردازد.

زمانیکه پیامبر اسلام ، کفار قریش را به اسلام دعوت کرد که همانند عیسی و موسی معجزه کند، از طرف خدا پیام آمد که به اینها بگویند که دیگر زمان معجزه گذشت و انسان این زمانه با انسان زمانه ی موسی و عیسی کاملاً متفاوت است؛ زیرا که: دوره تفکر و اندیشه و خرد انسان عصر حاضر از دوره گذشته عبور کرده و این انسان نیاز به خواندن و نوشتن و تدبّر و تفکر دارد .

عبور از یک دوره به دوره ی دیگر تنها گذشت سالها و قرن ها نیست، بل تحوّل و تغیر در اندیشه و عمل است که عبور از یک دوره به دوره دیگر را میّسر میسازد، زمانی ما میتونیم مدعی این گذار باشیم که عملاً آن امری که در گذشته حکم تابو و تقدس را داشت، امروز طرح و نقد کرده از آن عبور نماییم؛ یگ چیزی که در گذشته غیر عادی بود، امروز عادی گردد و آن چیزی که در گذشته عادی بود، غیر عادی گردد؛ بلعکس افغانستان امروزی که مدعی تاریخ ۵ هزار ساله اند، اما طرز تفکر و رفتار اجتماعیشان هنوز در عصر انسان های ماقبل تاریخ گیر مانده اند. از کرامت انسانی و احترام به حقوق بشر و دیگر ارزش های انسانی که باید گذشت ؛ حتا تفکیک دوست و دشمن، بر اندازه گیری طول بینی و قطر چشم و پهنای صورت و رنگ موی و پوست بدن شان صورت میگیرد؛ به گفته ی جان بی ناس مورخ ادیان که:انسان های بدوی رفتار و کردارشان براساس عقل و خرد سنجش نمیشود و هیچ معیار و ملاک سنجش و توافق انسانی وجود ندارد، بلکه محک سنجش ، آنهم کاملاً غریزی و من درآوردی خود انسان های بدوی است که تشخیص خوب و بد و زیبایی و زژتی و دوست و دشمن میکنند .چیزی که در همین یک ماه پیش شاهدش بودیم، وقتی اینگونه ی از انسان نماها را ه را برروی مسافران میبندند و شروع به تلاشی موتران میکنند، تنها معیار شناسایی ، دوست و دشمن، شکل و قیافه ی ظاهری افراد است و کسانی که به قیافه و شکل راه گیران نمیخورند، باید پیاده گردیده واسیر و شکنجه … گردند و قتی این سوال پیش روی شما به عنوان حافظ مال و جان مرد قرار بگیرد که وقتی مورد هجوم چنین آدم ها قرار بگیرید، چه میکنید؟ آیا فلسفه میگویید؟ تحلیل های کلاسیک و مُد روز میکنید و یا از حکومت مدرن و پست مدرن و دموکراسی و … سخن میگویید؟ یا از بقا و حیات خویش دفاع می کنید؟
به گفته ی آرنولد توین بی که: پدیده های دیگر به خاطر بقای خویش تا حد نابودی یکدیگر به هم نمیجنگند و این تنها انسان است که تا سرحد نابودی به هم می جنگند؛ و ایشان میگوید که در همین لحظه که من این کتاب را مینویسم، کودکان و پیرمردان و پیرزنان در ویتنام توسط هواپیماها و سلاح های مدرن ساخته ی دست انسانها قتل عام میشوند . ای کاش این توین بی، حوادث قتلعام هزاره ها را که دو سه سال بعد از تولدش، با کمک سلاح ها و پول های انگلیسی به اجرا درآمد نیز میشنید و آنرا در کنار کشتار مردم ویتنام، در تاریخ خویش تذکر میداد. وقتی شما در یک چنین وضعیتی و با چنین مردمی شریر و بی رحم درگیر باشید، چه میکنید؟ جُز اینکه به بقا و ادامه زندگی خویش فکر کنید و از تمام کسانییکه به سرنوشت نابودی مواجه اند ، دعوت کنید تا با هم متحد گردند و از خود دفاع کنند، و مزاری با درک چنین اولویت به چنین نتیجه میرسد که تمام کسانی، بدور از هر گرایش حزبی، منطقه یی، فکری و مذهبی و … گیرد هم آیند و از حیات خویش دفاع کنند؛ به گفته ی شریعتی که: وقتی دزدی به خانه ات حمله کند و تو از خانه ات دفاع نکنی، در هرکجا میخواهی باش باش، ولو در شراب باشی یا در نماز فرقی نمیکند هردویش خود فریبی است . مزاری برای کسانیکه هنوز هم با شعار های فریبنده ، مردم را در دو راهی تصمیم قرار میداد، پیام تاریخی فرستاد، آن اینکه شعار ها مذهبی و عملکرد ها نژادی است، دیگر به این فریب و نیرنگ بزرگ دل خوش نکنند ،که کسانی به نیت هم مذهبی بودن به نجات شان میشتابند!!! . دل خوشی مزاری قبل از به حاکمیت رسیدن پان اسلامیست اخوانیها در افغانستان و حکومت سازی جهانی اسلامِ ناب محمدی ولایت فقیه در ایران ، قابل درک بود، چون نه خیانت افشار قابل پیشبینی بود و نه جنگ های غرب کابل و خیانت حاکمان ولایت فقیه در آن؛ اینست که بعد از آن به این نتیجه میرسد که هرچه هست دروغ است وفریب و این ماییم که نباید به شعار های فربینده و دروغین دل خوش کنیم؛ بناءاً مزاری به درک و فهم جدید از ایدئولوژی های ماحول خویش به نتیجه ی جدید میرسد و همین نتیجه جدید ، تحول جدید در مزاری بوجود میاورد و همین تحول جدید، مسیر تاریخ مردمش را به سمت خواست ها و آرمان های جدید هدایت میکند . خلاف آنچه که استاتیک باوران دگم اندیش،تغیر و تحول در مزاری را بدعت و نا بجا میدانند، باید گفت که انسانی که تغیر نکند باید در خرد و عقلانیت او شک کرد و این تغیر یک امر کاملاً عادی و طبیعی در انسان است . به بیانی دیگر انسان ثابت و لایتغیر تنها در انسان های قبیلوی قابل طرح و فهم است و آنها به خوب مطلق و بد مطلق و شر مطلق و خیر مطلق باور دارند؛ انسان خوب و خیر اندیش از بطن مادر همین گونه زاده میشود که انسان بد و شر اندیش؛ و تا آخر این چنین باقی میماند و بد بختانه این طرز تفکر بدوی هنوز در جامعه ما در کُل باقی مانده است که هیچگاهی نمیپزیریم که : دوره های زندگی هر شخص را جدا جدا مورد ارزیابی و تحلیل قرار بدهیم و آنگهی در خوب و بدی شان قضاوت کنیم؛یک کسی براساس یک شرایط تاریخ حاکم بر سرنوشت مردم میشود ، اما همین کس باید ماداملعمر به حاکمیت و سیادت شان ادامه بدهند ، گرچه سراسر آنرا به خیانت و خدعه سپیری نماید، ولی هیچگاه نباید به اعمال و کردار او رسیدگی صورت گیرد .

در صورتیکه در دوران جدید و عصر خردورزی و عقلانیت انسانی، وضعیت به گونه ی دیگیری است: اگر دوست دارید که شما هرچه میخواهید بگویید، به دیگران نیز اجازه بدهید که هرچه دوست دارند بگویند؛ اگر شما دیگران را نقد میکنید باید اجازه بدهیدکه دیگران هم شما را نقد کنند؛ ما اگر میخواهیم که حقوق ما مراعات شود ،حقوق دیگران را نیز مراعات کنیم؛ بخصوص در مورد حاکمان و سیاست پیشه گان که زمینه نقد و اعتراض باید فراهم باشد که هرکه به اموال مردم خیانت کرد و به نوامیس مردم تجاوز، باید از یخن اش گرفت و به زیر کشید؛ همچون عمر که در موقع سخنرانی رو به مردم کرد و گفت که اگر از راه منحرف شدم و کج راه رفتم با من چه میکنید؟ یکی از بین جمعیت بیرون آمد و گفت که با همین شمشیر کج راستت میکنم؛ و یا همچون ابوبکربا مردم مهربان و مدارا گر باشندکه بعد از خلیفه شدنش شنید که طفل یتیم با خود میگوید که دیگر کسی شتران و کوسفندان ما را نخواهد دوشید و ابوبکر وقتی شنید گفت که : به جان خودم که دوباره میدوشم، از علی که زیاد شنیده ایم که با یتیمان و بی سرپرستان چه میکرد؟ حتا خداوند به پیامبر شان میگوید که شما حاکم بر مردم نیستید و فقد پیامبرآور شان هستید( لست علیهم بمُصیطر) این نمونه ی بود از اعمال حاکمان صدر اسلام که با مردم چه رویه ی داشتند؟

پس دوران خرد دوران نقد است؛ نقد علمی و اخلاقی و تاریخی، لازمه عقلانیت است و حرمت نهادن به نقد عین حرمت نهادن به عقل است، البته که نقد بدور از عقده و دشمنی باشد؛ این نوع نقد نه دشمنی است و نه تمسخر و نه تخریب شخصیتی و نفی ارزش های انسانی و ملی و سیاسی کسی؛ بل رواج خردورزی و نوید جامعه ی متحول و متغیر و پیشرو و سیال است.

انسان که استعداد تغیر و تحول را داشته باشد، یقیناً دستاورد ها و چیزی که توسط او آفریده میشود نیز قابل تغیر اند؛ مثلاً : خشونت و تنبیه های جسمی و روحی، روزی یک امر عادی بود، وقتی ارباب و یا حاکم ده مردم را با شلاق و تازیانه میکوبیند، مردم بدون هیچ اعتراضی آنرا می پذیرفتند، اما امروز نه تنها قابل پذیرش نیست که عاملین آن باید مجازات نیز شوند؛ و حتا موضوعات از قبیل سنگسار، قطع دست و سوزاندن و ...که در گذشته یک امر شرعی پنداشته میشد، ولی امروز یک چیزی کاملاً منفور و منسوخ گردیده است؛ حق تلفی، ظلم و ستم و غارت و کشتار و... در گذشته مورد باز خواست قرار نمیگرفت اما امروز عاملان آن به شدت مورد مجازات قرار میگیرند؛ اینها همه حکم تاریخی دارند، یعنی اینکه در زمان بوجود میایند و زمان دیگر منسوخ میشوند و از بین میروند، این یعنی تغیر از دوران زور گویی به دوران خرد ورزی و قانون مداری آنچه که گفته آمدیم در رابطه با چگونگی برداشت و فهم ما از تحول در دیدگاه شهید مزاری بود و اینکه نباید مزاری را از صحنه ی زندگی مردم برداشت و آنرا تصویر قاب شده در دیوار نماییم، که در اینصورت است سودجویان و استفاده گران از نام و اعتبار آن مرد بزرگ مانند همیشه به قدرت و ثروت بیشتر خواهند رسید، چون دیگر مزاری به عنوان یک محک و معیار سنجش ، در برابرشان قرار ندارد که خیانت و انحراف شان مورد ارزیابی قرار گیرند، اما وقتی مزاری در متن جامعه و بتن تفکر و رفتار مردم قرار داشت ، دیگر سود بردن از نام و اعتبار آن مرد بزرگ منتفی خواهد بود و نه دیگر شدادی گری و اغفال گری و اشک تمساح ریزی جای دارد، چون همه ی مردم آگاه خواهند شد که کسانی که عرضه پاکی و صداقت مزاری را ندارند و نمیتوانند به راه او قدم بگذارند ،هرگز نمیتوانند وارث او نیز باشند . در آخر گفته هایم را با یک داستان کوتا و آموزنده به پایان میبرم: کسی از راه میگذشت و دید که یک نفر در پهلوی کسی دیگر نشسته و گریه میکند و این شخص نزدیک رفت و پرسید که برای چه گریه میکنی؟ آیا این شخص جُز اقارب شماست و حادثه ی برای شان رخ داده است؟ گفت نه جُز اقاربم که نیست ، و ایشان گرسنه است و چند روز است که غذا نخورده است، شخص از او پرسید که در پشتت چه داری؟ گفت یک کمی نان و گوشت است، گفت چرا از این نان و گوشتت به این بنده خدا نمیدهی که گرسنگی اش رفع شود، گفت که نه نمیشود ، اینرا به زحمت بدست آورده ام ، اما آب دیده را به زحمت بدست نیاوردم!!! دادو فریاد کردن آب دیده ریختن آسان وبخصوص به خاطر بهره برداری و به شهرت و قدرت رسیدن، اما به راه مزاری رفتن، دشوار و این کار هر بزدل و معامله گر نیست .

تقدیم به تندیسان مقدس سرزمینم

انور یوسفی — 2014-11-30T12:57:00Z

زنان عصیانگر این اعجوبه های حصار شکن و زندان بر افگن، هر از گاهی قامت بر می افرازند تا دیوار های سخت و بلند فاصله ها را بردارند و سر بیرون آرندو از ورای آن آزادی را به تماشا بینشینند، تا هرآنچه که بنام قداست و حرمت بر آنان تحمیل گردیده است، نه بزرگ بگویند و فاصله های بزرگ غنی و فقیر و زن ومرد را شکسته تا هر نوع ستم طبقاطی را از جامعه ریشه کن نمایند و در برابر آن برابری، مساوات و عدالت را بوجود آرند . زن آگاه و عصیانگر میداند که اگر او را بگذارند تا از توانمندی ها و ارزش های معنوی و انسانی خویش با خبر شود، دیگر مجبور نخواهد شد که به نمایش زیبایی های کازب جسمی خود بپردازد و در صورت این آگاهی، دیگر مجال آسیب رسانی او از طرف دین باوران قبیلوی و نظام مرد سالار میّسر نخواهد شد تا جنسیت عامل برتری طلبی ارزشی در نزد سردمداران قبیله قرار گیرد و زمینه ی عملی تنّزل ارزشی زن نسبت به مرد را بوجود آورد تا حد که با شیء و جنس محاسبه گردیده که گاهاً.بصورت مستقیم با کالا و اجناس معامله گردند.

لذا: بنا برهمین دیدگاهی قبیلوی است که زنان در کشمکش ها و نزاع های خونین قبیله، به عنوان خونبها، توسط جنگجویان قبیله، به طرف مقابل به معامله گرفته میشود و هکذا : در خیلی از موارد برای جلب اعتماد و دوستی حاکمان قبیله به عنوان تحفه و هدایا پیشکش میگردند و همچنان در دربار حاکمان قبیلوی و سیله ی عیش و نوش و سرگرمی حکام قرار میگیرند که در نهایت این زن است که کفاره ی گناهان و جهالت قبیله را باید بپردازد.

در اینصورت چه شکایت باقی میماند که : سرآن فاتح قبیله ی زورمند نسبت به دیگر اقوام شکست خورده عمل غیر و ترّحم آمیز انجام دهند؛ آنانیکه اساساً زن را یک موجود ناقص الخلقه و سزاوار خرید و فروش میدانند، چگونه انتظار داشت تا در صورت غالب شدن و دسترسی به دیگر زنان اقوام، از بردگی و کنیزی و فروش آ نان بپرهیزند؟چرا هزاره ها بیشتر از هر کسی دیگر از ظلم عبدالرحمن شکوه میکنند که امیر فاتح بعد از غالب شدن بر هزاره ها، زنان و فرزندان آنها را به بردگی گرفت و به مبلغ ۲۰ آفغانی به فروش رساندند؟ آیا میتوان انتظار داشت که زنان و کودکان قومِ شکست خورده، ارزشمنتر از زنان خود قبیله در نزد سرآن و حاکمان فاتح قبیله باشند؟ وقتی زنان مربوط به خود قبیله به خاطر اندک انتقات از شیوه حاکمیت قبیلوی، باید سالیان متمادی را ، بدون دارا بودن کوچکترین مز ایای انسانی در زندان بگذرانند تا جان دهند( خاندان چرخی)آیا این انتظار بدور از واقعیت نیست که چرا مادر ، خاله و خواهر صغیر عبدالخالق را در زندان بادام باغ کابل مورد ضد انسانی ترین شکنجه قرار دهند تا در همانجا جان دهند، و کسانی دیگری خیلی وحشتناکتراز این صحنه، از ترس شکنجه ی پادشاه قبیله خود را به دریای کنر اندازند ( مردمان کوه صافی و در زمان نادر شاه)؟ و چرا گیلایه ی به اصطلاح از مجاهدین در راه خدا مطرح میشود که سر و سینه ی زنان بیدفاع و مظلوم را میبرند و در چهار را ها به نمایش میگذارند؟ وقتی حاکمان قبیله خود به خاطر جهاد در راه خدا، حاظر اند تا به تجارت زنان شان، با اعراب پولدار مبادرت ورزند با زهم این انتظار بیهوده نیست تا با دیگران رویه ی متفاوت داشته باشند؟ بنااً همانگونه که یک زن هزاره با آبرو و حیثیت وعزت شان توهین گردیده است، به همین صورت یک زن پشتون و تاجیک و اوزبک نیز با همین ظلم و ستم مضاعف مواجه بوده اند و اگر شرین هزاره با ۳۹ تن از همرزمانش در مقابل سپاه ستم ( عبدالرحمن) نماد شجاعت و علایم الطریق آزدگی و عزتمندی برای تمام زنان آزاده ی وطن قرار میگیرد، پیر زن شجاع ( ) همراه با خانواده ی شجاع اش نیز میتواند به همان پیمانه جلوه ی شهامت و اسطوره ی تاریخ مام وطن قرار گیرند؛ اگر شرین توانیست طلسم تابوی قبیله را بشکند و سردمداران قبیله را به سرافگندگی تاریخی مواجه سازد ، زنده گل نیز میتواند تفکر ترور و وحشت را از ریشه ویران کند و میتواند به جهاد گران قبیله ثابت نماید که بر خلاف تفکر رایج قبیله، زن یک موجود شر و فساد نسیت که فقط در خانه بنشینند تا صدای پایشان شنیده نشود و در موقع مصیبت واریده باید به شیٰون و ناله و نفرین بپردازند و اما زنده گل میخواهد بگوید که این تفکر زن قبیلوی است و شکست خورده و او میخواهدکه با تفکر جدید انسانی و پیروز مندانه سخن بگوید، لذا زبان او زبان قدرت است و زبان قدرت او با گلوله و از دهن تفنگ اش بیرون میاید و بر جمجمه ی دشمن اش فرو میرود ، لذاست که عمل انقلابی زنده گُل ، تنها یک عمل عاطفی محض مادرانه نسبت به فرزندش نیست، چونکه فدا کردن خود به خاطر فرزند، فقط از فضایل منحصره انسانی نیست ، که کما اینکه مادران انسانها در قربانی کردن خود در این خصوص تنها نیست، عشق خود فدا کردن مادری در سایر گونه های جانوران و نیز پرندگان یافت میشود؛ بنااً زنده گُل میخواهد که به اصطلاح رایج قبیله، دیگر سیاسر و ضعیفه نباشد ، تا در کنج خانه، وسیله ی اقناع حوس و اشباع غریزه ی مردان قبیله قرار گیرد و او اراده کرده است که به عنوان کالا و اجناس خرید و فروش نگردد و هرگز اجازه ندهد تا بعنوان خونبهای خشونت و جهالت به معامله گرفته شود و یا هم به نام جهاد و ثواب راه ِ دین، به کنیزی و بردگی گرفته شود و در صورت تمایل جهادگران اعراب و معرب های عیاش و بی وجدان، وسیله ی ارزای شهوت و عیاشی آنان قرار گیرد.

زبده گُل میخواهد که اگر پیروی دینی باشد و آن دین باید برایش کرامت انسانی قایل گردد و فضیلت تقوا به جای برتری نژادی، قومی ، لسانی و جنسیتی بنشینند ، و نیز پیرو دینی باشد که دیگر او را در نوع خلقت اش متهم نکنند و ناقص الخلقه و از دنده ی چپ مرد به دنیا نیاورند ، تا در جامعه به نصف مرد قیمت گذاری شود و هرگز نمیخواهد که پیرو آن سنت های رایج قبیله باشد که همت ، غیرت و عزت را از او بستانند و به جایش ترس، ضعف و زلت را به او تحمیل نمایند و در نهایت زبده گُل میخواهد یک انسان صاحب اراده و انتخاب باشد تا بتواند از خود در مقابل هر شیطان شهوت پرست به مبارزه و مقابله بر خیزد و هر تقدیری از پیش تعین شده برایش را ، با همت دستان خود تغیر دهد، زیرا که اومیداند که اشرف مخلوقات است.
و زبه گُل هیچ تفاوت را بین خود و آن زنی قهرمان کوبانی احساس نمیکند ، که اعجوبه های جهان گردیده اند ، آن شیر زنان که تاریخ جهان را از نو تفسیر کردند و شیوه ی دید را نسبت به زن برای همیشه ی تاریغ تغیر دادند ، تا دیگر در فردای تاریخ انسان ، نه تنها وجود زن را نباید نا دیده گرفت ، که حقوق انسانی او را برابر و مساویانه باید در نظر گرفت؛ زیراکه : او نماد مبارزه بر علیه اهریمنان شرور و و ستمگر تبدیل گردیده اند ، که بدون تردید آنان مرد تر از مردان زمانه ی خویش ظهور کرده اند و با دستان خالی و در فضای کاملاً نا مناسب و نابرابر ، این حماسه ی تاریخی را خلق نمودند.

دموکراسی ابزار احیاء قدرت قبیلوی

انور یوسفی — 2013-09-22T17:13:43Z

وقتی سخن از دموکراسی به میان میاید، نباید فراموش کرد که منظور از دموکراسی افلاطون یونانی، جیمزنیکتون، جان لاک و جرمی پتهام انگلیسی، ژان ژاک روسو، منتیسیکو و میشل فوکر فرانسوی، توماس جفرسون، پارسونرو ابراهام امریکایی، اگست کنت، مارکوزه و ماکس وبرآلمانی و کارل پوپر انگلیسی و ...نیست؛ بل منظور از دموکراسی زلمی خلیل زاد، اشرف غنی احمد زی، احمد جلالی و حامد کرزی و ... افغانستانی میباشد؛ دراین دموکراسی نه حکومت اکثریت و یا نصف به اضافۀ یک مطرح است،بل حکومت اقلیت سی بر هفتاد فیصد مطرح است، دراینجا همۀ بشریت به حکم انسانیت از نظر کرامت و منزلت با هم برابری ندارند،بل این قبیله ی است که بطورمیراثی و بدون داشتن کمترین شایستگی از این منزلت و جایگاه بر خوردار اند،در اینجا آزادیهای فردی و مدنی به حکم قانون برای همه ی افراد جامعه یکسان نیست، بل انواع تبعیضاتِ قومی، مذهبی، لسانی،جنسیتی و سیاسی بجای قانون حاکمیت دارند؛ و بلاخره در کشور های دموکراتیک، انسانهای دموکرات، متعهد به نهادینه کردن دموکراسی در کشورهایشان اند، اما در افغانستان برای نابود دموکراسی توطیه ی طولانی در جریان است؛ آنانیکه با غضب حاکمیت و تمام دارایی های مردم افغانستان، توا نستند از این فرصت باد آورده استفاده نموده و به تحصیلات به کشورهای غربی بپردازند، سپس با قرار گرفتن در جایگاه تصمیم گیری مردم افغانستان و به نیابت از آنان با دستگاهای جاسوسی قدرتمندانِ جهان،برای منافع قبیلوی خویش در افغانستان کار وتلاش نمودند؛ آنانیکه به اصطلاح در دامن دموکراسی رشد و نمو کرده بودند و به ظاهر امر توانستند ولینعمت های خویش را نیز بیفریبند ودر جنگ های با روس ها و رقیبان داخلی خویش، بشکل نامری و پشت پرده ی بعنوان عاملان اصلی به قدرت رساندن سردمداران قبیلوی خویش نقش محوری ایفا نموده، با جمع آوری پول و امکانات و با تبلیغات وسیع و همه جانبۀ ، مرتجیعترین و متعصب ترین چهره های عقب مانده و جاهلِ( حکمتیار و یونس خاص) و ... را بر مردم افغانستان تحمیل نمودند و این حمایت ها در جنگ های جنایتکارانه و وحشیانه ی آدمکشان قبیلوی، تا آخرین لحظات عمر سیاسی و افشای چهره ی ضد انسانی و تروریستی آنان در منطقه و جهان ادامه داشت؛. بعدازآنیکه تمام باند های قبیلوی به اجزای خویش تجزیه گردید و از هم پاشید، ظهور احزاب های قدرتمند سیاسی رقیب در صحنه، احساس ترسِ پایان حاکمیت سه قرنه را در روح وروان سردمداران قبیلوی بیشتر تقویت نمود؛ لذا دیگر مجال هرگونه پنهان کاری را از آنان گرفتند، بناءاً این ضرورت آنان را واداربه این کرد که از پشت صحنه به روی صحنه یعنی از پنهان کاری به عیان کاری روی آورند، تا به هر بهای حاکمیت پشتون ها را احیاإ نمایند، از پای دوانی های کمپانی های نفتی( یونیکال ) گرفته تا به پیشخدمتی کردنِ خانم لیلی هلمز به در بار کاخ سفید مزایقه و دریغ نفرموده و به بهای از دست دادن حیثیت و آبرو به این ننگ بزرگ تن دادند ، چون هدف خیلی بزرگ بود بناءاً به خاطر آن از هر وسیله ی باید کار گرفت،تا به آن رسید؛.

بلاخره تفکر حاکمیت قبیلوی در بیستر جدید، همبستری نا متجانس و در خفا را سازماندهی کرد، که این مقاربت نا مشروعِ ارتجاع و استعمار سر انجام مولود هرامزاده و ناقص الخلقه ی بدنیا آورد(طالبان) که در جهان امروز کمتر میتوان به چنین معجزه ی رو برو شد؛(تلفیق سنت با تجدّد) یا قبیله گرایی با اومانیسم، اما ماشین های معجزه آسای استعمار به آسانی چنین پدیده ی را خلق میکند!!

رشد و نموی این موجود خارقلعاده، بدور از چشمان جهانیان و در زیر چادر های صحرایی، زنگ خطرِ توحّش و یاغیگری این پدیده ی شوم را پیش از پیش به صدا درآورده بود، لذا پیش از رسیدن به بلوغ هویت خویش را افشا کرد، مخالفت و دشمنی با تمام ارزش های انسانی، تنها چیزی بود که رفتار واعمال روزانه ی این موجود را تشکیل میداد و این باعث شد تا جهان آزاد و انسانِ به محکومیت این مولود نامبارک و نامیمون متوسل شوند و خطرآت آینده ی آنرا به جهان هشدار دهند، اگرچه این محکومیت در اوایل با مخالفت حامیانِ منطقه ی و بین المللی این پدیده مواجه شد، اما در نهایت خود آنان مجبوربه اعتراف خطرناک بودن و حرامزاده بودن این مولودشدند. به قول خانم بوتو که گفته بود این ما نبودیم که اینان«طالبان» را درست کردیم و شما(انگلستان و عربستان) و... نیز در ساختن این موجود با ما مشارکت داشتید؛ سر انجام دیری نپایید که این مولود عاصی و نافرمان، با القاعده دست برادری و همکاری داده و برعلیه اولیای گرامی خویش(امریکا) به جنگ بر خیسته و قلب آنان را نشانه گرفتندکه این عمل گستاخانه باعث شد تا صبر بزرگترین حامی آنان« امریکا» بسرآمده و دست به تنبیه و مجازات این مولود نا خلف بزند،لذا با حملۀ نظامی یک ماهه توانستند تمام قدرت و توانمندی فرزند خوانده ها« طالبان و القاعده» را نابود نمایند؛.

سرانجام بازی این مرحله از سناریوی نه چندان موفقِ تیوریسین های قبیلوی ظاهراً به پایان رسیده و تمامی آن زحمات و تلاش های مذبوحانه، به جُز رسوایی و آبروریزی چیزی فراتر از آن برای آنان به ارمغان نیاورد؛ لذا این شکست مفتضحانه با عث گردید تا نیوپشتونیست ها با چرخش یکصدوهشتاد درجه ی موقف و سیاست خویش را نسبت به افغانستان تغیر دهند؛ آنان به یکباره از حامیان و مبلغان تفکر طالبانی، بر ضدآنان تغیر جهت دادند؛ دیگر طالبان در نزد آنها فرشتگان نجات و حامیان صلح و امنیت نبودند، بل همکاران القاعده و تروریست بودند که باید نابود میگردیدند. بازیگران این صحنۀ جدید، با تجربیات از گذشته این دور را با پختگی نسبتاً بهتر آغاز کردند، یعنی به نام تفکر جهانپسند« دموکراسی و آزادی» و به بیانی دیگر با درهم آمیختن سنت و تجدّد، پا به درون سیاست و بدست آوردن قدرت در افغانستان گذاشتند؛ بنابر قدامت خدمتِ گذشته و داشتن هنر فریب و چاپلوسیِ نخبگان قبیلوی، به زودی توانستند اعتماد قدرتِ سلطه ی جهانی« امریکا» را بدست آورده تا جایگاه سفارت و ریاست را در عراق و افغانستان و سازمان ملل متحد اشغال نمایند؛ اما همین هنر سیاسی میتواند دیسکورس شخصیتی دیگری نیز برای مردم افغانستان خلق نمایند( به شهرت رسیدن اشرف غنی احمد زی).

اگرچه با وجود تمام تلاش ها و سرمایه گذاری ها در پشت تفکر ارتجاعی و قبیلوی، بنابر عدم ظرفیت و پذیرش دموکراسی در بطن این تفکر نتوانستند نتیجۀ مطلوب بیگیرند ودر نهایت تناقضات حاکم در این پروژه، حامیان آنرا نیز دچار سر در گمی کرده بود ؛ وقتی که زلمی خلیل زاد در کنفرانس بن تنها از یک قوم دفاع نموده وآنان را تنها شایستۀ حاکمیت در افغانستان میداند، تمام این رشته های ناهمگون از هم گسسته و فضای بی اعتمادی کامل بر روابط سرآن قبیلوی و باداران غربی آنها و بویژه امریکای ها سایه افگندند؛ ودر نتیجه باعث میشود که بعد از ده سال نماینده ی دموکرات سنای امریکا خواستار به محاکمه کشانیدن زلمی خلیل زاد میگردد؛ زیرا از همینجا است که حامیان خارجی این تفکرِ تلفیق« اومانیسم با قبیله گرایی را وادار به تجدید نظرکردند؛ از اینکه تفکر اومانیستی در دنیای باز و فراخ نفس میکشد وهمه ی انسانها را بدون در نظر داشت زبان، مذهب، ملیّت، قومیّت وجنسیّت، فقط با داشتن استعداد و توانمندی در اداره ی کشور، آنسانها را سزاوار حکومتمداری و دولتداری میداند.

اوبامای سیاهپوست بعنوان مسوُل اجرایی مقتدرترین کشور های جهان، تنها به همین امتیاز( شعور سیاسی بالا) پذیرفته میشود؛ اما زلمی خلیلزاد با وجود کسب شخصیت از برکت همان دموکراسی، هنوز به تک باوری قبیلوی فکر میکند، ایشان باور دارد که تنها قوم مخصوص دارای زبان،مذهب،فرهنگ،قیافه و رنگِ خاص و...« پشتون ها» میتواند در افغانستان به حاکمیت برسد؛. در نتیجه به این باور میتوان رسید که هنوز رگه های تعصبِ قبیلوی در وجود تکنوکرات های پشتون زنده و سیال است و این پدیده ی منفی باعث خواهد شد تا همۀ انتظارات عمل خردمندانه و هوشیارآنه ی سیاسی از آنان به صفر تقلیل یابد؛ وگرنه آنها میتوانستند بجای پا فشاری در به قدرت رساندن قومیت خاص در افغانستان، صادقانه و شجاعانه از مردم افغانستان عموماً واز هزاره ها به خاطر تحمیل رنج و مصایب تاریخی به آنان، مخصوصاً عذرخواهی میکردند. همچون: ( عمل شجاعانه ی کوین راد صدر اعظم سابق استرالیا)؛.

این عمل واقعبینانه وشجاعانه ی انها سبب بوجود آمدن اعتماد در بین ملیت های افغانستان شده و هم اینکه میتوانست از متلاشی شدن اجتماعی جامعه ی افغانی و انزوای قومی خود آنها جلوگیری نمایند؛ فلهذا باورمندم که برای جلوگیری از هر انشقاق اجتماعی، روحیه و تونایی در انجام واکنش ها، علیه معارضه ها در طول روند درد ناک متلاشی شدن جامعه به کلی از میان نمیرود و اما برای پیشبرد در این هدفِ خلاق در درون جامعه ی در حال تلاشی لازم است، شیوه های متاوت با گزشته پیدا شود؛ البته اقلیّت مسلط در افغانستان پیشاپیش خود را به عدم مشارکت در این کارملی و انسانی محکوم و منتفی دانسته اند، زیرا که با تنزّل خود از یک چهره ملی و انسانی به مجمع بسته ی قبیلوی و دارای عقاید و آرمانهای ثابت و لا یتغیّر، عملاً توان بلفعل وانعتاف پذیری را در انجام واکنش ها در چنین شرایط بکلّی از دست داده اند؛ از آثار و قراین موجود چنین به نظر میرسد که نه تنها سردمداران تفکر قبیلوی به چنین چیزی نمی اندیشند، بل برای همیشه در صدد توجیه و تحمیل خواست ها و نظرات خویش به دیگران اند.

حتا اگرقبیله ی مسلّط بتواند، با قبول صورت انسانی جدید، خود را از بنیاد متحوّل نمایند، بازهم نتیجه برای مردم افغانستان نخواهد داشت، زیرا که آنان به شرطی اجازه دارند تا در صف جامعه ی با هم برادرو برابر افغانستان قرار گیرند، که تمامِ عقب ماندگی ها و شکست های پیشین را به گردن بگیرند، که در حال حاضر میراث دار آنهاست؛ اما این نظر نیز میتواند یک نظر خوش بینانه باشد چراکه این اقلیّت مسلط سالهاست که بدون در نظر داشت خواست انسانی مردمان این سر زمین، بر آنان حکمروایی کرده اند، به یکباره حاضر شوند تا از کلیّه رشته های قبیلوی خویش دست برداشته و آنرا نفی و ترد نمایند،از اینکه آنان قبلاً نا توانایی های خود را در این رابطه نشان داده اند و با شکست های پیاپی تاریخی ، به اینگونه موضوعاتِ پیشآمده بصورت کاملاً انفعالی بر خورد کرده اند، بجای خلاّقیت در جستجوی پیدا کردن چالش های اجتماعی و راه حل آنها، حالت دفاعی و لجاجت را جایگزین آنها کرده اند؛ لذا لجاجتِ که هم اکنون از حلقۀ تکنوکرات های پشتون دیده میشود که کماکان همچون گذشته ها به شکل سراسیمه و دستپاچه به تلاش های مذبوهانه ادامه میدهند، میتواند مویید این ادعا باشد؛.

برگشت زلمی خلیلزاد در صحنه ی کارزار انتخابات افغانستان، یکبار دیگر آن ذهنیّت را در اذهان ها تداعی میکند که در زمان حضور او در کنفرانس بن بوجود آمده بود، یعنی اینکه نسل تحصیل کرده ی پشتونها، بخصوص امثال زلمی خلیلزاد خواهند توانست، از غرور کازب و از سلطه برتری طلبی قومی پرهیز کرده واز این به بعد نه تنها پشتون بودن را باعث امتیاز و برتری خواهند دانست، بل آنهارا با بقیه ی اقوام افغانستان از حقوق مساوی و کرامت انسانی و شهروندی یکسان دانسته وبه ارزش های انسانی دیگران احترام متقابل قایل شوند؛ اما با کمال نا باوری این انتظار مردم افغانستان نه تنها برآورده نشد،بل حاکمیت یک قوم را بر مردم افغانستان تحمیل نموده و از آن پس برای تخریب و فروپاشی تمامِ زیربناهای دموکراسی دراین کشور بدون وقفه کوشیدند، تا مردم افغانستان را نسبت دموکراسی بی باور نمایند. جای تردید نخواهد بود در اینکه زلمی خلیلزاد و دیگر حلقات پشتونیستی در اطراف حاکمیت قبیلوی ، در ترویج فساد اداری، نا کارامدی حکومتی، قانون شکنی، فلج کردن قضا و پارلمان و نهاد های جامعه ی مدنی و در نهایت جلوگیری از نابودی تروریستان طالب و در کُل در فروپاشی و اضمحلال سیستم کهنه و فرسوده ی قبیلوی دست داشته اند و در آینده ها نیز چنین خواهند کرد؛ مگر اینکه: مردم افغانستان از گذشته ها عبرت گرفته باشند و با همدلی آگاهانه و خردمندانه نگذارند که تاریخ تکرار گردد.

سردمدارانِ جنایتکار،غرق در منجلاب تضادها

انور یوسفی — 2013-09-05T04:45:22Z

Sommaire

دین

حضور و نقش دین در ادوارمختلف تاریخ و جامعه ی بشری هم سازنده و مثبت بوده است یعنی اینکه میشود رد و پای دین را درساختنِ تمدن ها و فرهنگ های مردمان جهان مشاهده کردوهم اینکه با آن دستاوردها( مادی و معنوی) سرسازش و آشتی داشته است؛ امازمانی دیگر نقش تخریب کننده و منفی داشته و با این دستاوردهای فوق الذکربه دشمنی برخیسته اند و با صدور فتواها ضربه ی مُهلک و نابود کننده ی برپیکر این دستاوردهای انسانی« تمدن و فرهنگ» وارد کرده اند؛همچون: لشکرکشی ها و جنگ های داخلیِ اروپا( جنگ های پروتستانها و کاتولیک ها)، جنگ های خونینِ مسلمانان و مسیحیان( جنگ های صلیبی)، اما درکُل نمیشود گفت که مسببین اصلی آن دین مصیح و یا اسلام است؛ ازاینکه هم دین مصیح بر اساس گذشت و مدارا بوجود آمده است وهم دین اسلام هیچ وقت جواز قتل و تخریب دستاورد بشری را صادر نکرده است؛ لذا این متولیاّن دین است که با تقلّب وتحریف در دین چنین فتواهای ضد اخلاقی را صادر میکند؛.

افغانستان که بیشتر موضوع بحث ما است نیزازاین قاعده مستثنا نبوده است؛ لشکرکشی های کورکورانه و متعصبانهِ مذهبی درخارج از افغانستان« هندوستان و ایران»،(1) قتل عام و اشغال سرزمین های آنان و.... مردمان این سرزمین در گذشته ها از خود درخشانترین تمدن و غنیترین فرهنگ را به یاد و گارگذاشته اند(شهرضحاک، غلغله،مجسمهِ بودا)ی بامیان و.... انسانهای فرهیخته و جهانشمول فرهنگی و تاریخی را به جامعه و جهان عرضه کرده اند، که امروز از آنان به بزرگی و افتخاریاد میگردد« مولوی جلال الدین بلخی»و... اماشوربختانه، قبیله حاکم ومسلط بر سرزمین افغانستان،درطی سه قرن اخیر، استحاله و تحریفِ درحوزه ی دین، اخلاق و سیاست بوجود آورده اند، که دیگرنامی ازآن گذشته های پُرافتخار باقی نمانده است؛ متولیاّن حاکم بردین و سیاستمداران افسارگسیخته و فاقد اخلاق چنان سردشمنی و حصومت رابا داشته های مادی و معنوی مردم«تمدن و فرهنگ» گرفته اند، که تا کنون درهیچ کجای جهان سابقه نداشته اند؛. آنچه را که مردمان این سرزمین با هزاران خون دل وعرق جبین، درطول هزاران سال ساخته و آباد کرده بودند، درمدت کمتراز سیصدسال، توسط فتواهای متعصبانه و جاهلانه ی دینی و عملکرد سیاست پیشه گان بی وجدان و فاقد اخلاق انسانی،ازبیخ و بُن بر افگنده و تخریب گردیده است؛ که درنهایت و باکمال حسرت که به قول: عبدلکریم سروش(2) نه تنها ازادیان الاهی نزول کرده ایم، بل از دین فیلسوفانِ خردمند نیزتنزّل کرده ایم وبه دین فقیهان روآورده ایم، که میشود ادعا کرد و گفت ازآن هم تنزّل کرده ایم و برگشت به « انسانهای کرومانیون». چه تفاوت بین تفکّر وعملکردِ قبیلوی عصرما درافغانستان و انسانهای قبیلوی عصرنیندرتال وجوددارد؟ بخوانیم نظریکی ازبرجسته ترین متخصصان تاریخ را(3) که میگوید: انسان های بدوی آنقدربه جامعه و قبیله ی خویش وابسته اند که هرگونه تغیر و تحّول رابشدّت رد میکنند و همیشه پیروعادات و رسومات قوم و قبیلهِ خویش اند. پیروی از سنتها ورواج های قبیلوی بدون هیچگونه تردید و مخالفتی،تعصب ورزیدن در برابر هرگونه پیشرفت و نوآوری و درنهایتِ امرهرآنچیکه قبیله میگوید و انجام میدهد حقیقت محض و هرآنچیکه دیگران میگویند و انجام میدهند باطل مطلق است، آنچه که امروزبدون کم و کاست درافغانستان به اجرا در مییاید؛ اگربه تاریخ افغانستانِ سه قرن اخیر نیز نظرِ بیندازیم، به این واقعیت تلخ و ذهرآگینِ روبرومیشویم که ازآنزمان تا کنون نه تنها هیچ تغیر وتحوّل در عرصه های سیاسی، فرهنکی و اجتماعی رخ نداده است، بل هرگونه فکرکردن وپرداختن در این زمینه ها، ضد باورهای قبیلوی پنداشته شده ولذا حکم تابو شکنی را داشته اند واینست که هرگونه نیّت وعملِ تابوشکنی در نزد قبیله، گناه و جرمِ نا بخشیدنی تلقی میشود؛ به همین خاطر است که پادشاه سایه خدا میشود(4) ملاعمر بدنیا میاید، بزرگ میشود و سر انجام رهبری قبیله را در دست میگیرد و هیچکسی حتا هوس پرسیدن این طی مراحلِ،امیرالمومنین را هم درسرنمیپروراند؛درصورتیکه همان خداوند که امریین« امیرگلبدین وامیرملا عمر» از نام او درتوجیه اعمال جنایتکارانه اش سوء استفاده میکند، پیروانان خویش را در گسستن پیوندها و تارهای گذشته ی خرافاتی واتجاعی فرامیخواند و هرگونه لجاجت و سرسختی را دراین زمینه مورد نکوهش قرار میدهد(1)، وهمچنان مردم رادر مقابل هرگونه جمود فکری به مبارزه دعوت میکند.(2) جهل ونادانی رانفی میکند و بجای آن علم و دانش را توصیه میکند(3) نه تنها برای مردان، بل برای زنان نیز؛ همان قشریکه در نظام قبیلوی همچون کالا و جنس در بازار های بردگی قبیله معامله میشود. درنزاع ها وخونریزی های قبیلوی، زن باید کفاره ی گناهانِ جحالت قبیله را بپردازند«به خونبها داده شود»؛ درصورتیکه پیام این دین دررهایی زن است و میفرماید: تازمانی که رابطه ی زن ومرد یک رابطه ی برتر با فروتر بود و زن با کالا و برده بیشتر شباهت داشت تا به انسان و ما آنرا تغیر دادم و عدالت برقرار کردم.(4). خداوند اختلافات لحجه ها و رنگها را در بین انسانها،نه تفوّق و برتری، بل برای فهم دانایان میداند. اما به محتوای آن پیامی که سردمدار قبیله میفرستد « گلبدین حکمتیار»(5) و آنهم بعد از سپری کردن یک ماه عبادت مسلمانان، بجای آنکه ازآن پیام صلح و صفای زندگی به مشاهده برسد، استشمام بوی خون انسان به مشام میرسد؛چه خوب سخن با معنی میگوید اسپینوزا:(6) که خدا نباید پناهگاهی برای حماقت، تنگ نظری و تنبلی فکری باشد؛.

اخلاق

قبل ازآنیکه دین پا به عرصه ای وجود گذاشته باشد، اخلاق وجود داشته است،یعنی اخلاق ریشه در زبان انسانها داشته است. بنا براساس ادعای ناتورآلیست های قرن نوزدهم که میگویند:وجدان انسانی درطول تاریخ و در عرض جغرافیای مشترک است و دارای صفات و خواص مشترکی است و آن صفات در انسان بدوی یا متمدن، در انسان سرخ وسیاه، سفید، شرقی و غربی یکی است(6).حتا اخلاق باوران براین نظر اند که در یک جامعه ی اخلاقی کمتر نیاز به قانون احساس میشود و در چنین جامعه ی وجدان است که به جای قانون بر انسانها حکومت میکند، لذا وقتی پای وجدان در میان باشد،تخلفاّت و جُرم های اجتماعی همچون: قتل، تجاوز، غارت،تهمت و دروغ « خیانت، جنایت، رذالت»و... یا به صفرتقلیل پیدا میکند و یا اینکه به اندک میرسد. اما وقتی دین در جامعه پا به عرصه ی وجود نهاد، درحقیقت به اخلاق انگیزه ی مضاعف داد و اخلاق را قویترساخت؛ وهمینکه دین از تقوای انسانی سخن میگوید: که با دیگران چنان رفتارکن که انتظار داری با تو رفتار نمایند، درحقیقت این میتواند یک قید« بریک» برای کنترول رفتار انسانها باشد و این میتواند کمک کننده ی اخلاق باشد؛ اما اگر دردین تقلّب وتحریف صورت گرفت واین دین توانیست براصول اخلاق تسلط یابد ، درآنوقت است که باصدو فتوای ضداخلاقی ،اخلاق را از ریشه ویران میکند.(7) دراینصورت است که دین غیراخلاقی به آسانی و بدون قید وشرط و به آسانی فتوای،قتل عام و غارت« جنایت و خیانت» صادرمی نماید و این دین دینِ میشود، شبیه دین اسلامی(ملاعمر و ملا گلبدین) که مسافرین بیگناه را از مسیر راه میرباید و به بدترین شکل و غیرانسانی ترین شیوه شکنجه میکنند، آنهم به دلیل آمدن تصویر این شخص با قومندان محلی منطقه(8). دراینجا اخلاق سقوط کرده است و وجدان مرده است؛ اعمال خیر وشر،خدمت و خیانت، زیبای و زشتی،فضیلت و رذیلت، در داخل اعمال شخصی و قضاوت فردی خود شخص«عامل» صورت میگیرد، که نه دیگررضا و غضب خدا شرط است و نه اخلاق و وجدان انسانی مطرح است، مدعی و مدعی الیه، قاضی و مجرم هردو یکی است. بنااً وقتی مبنای وجود نداشته باشد تفکک خوب وبد دشوار تر میگردد، لا اقل درسرزمین افغانستان!
پیام اخیر گلبدین« حکمتیار» در رابطه با عیدفطر، میتواند مویید براین ادعا باشد، ایشان نه بعنوان مجرم، بل بعنوان قاضی بر مسند قضاوت نشسته است، او مدعی است و نه مدعی الیه، زیرا که هیچ ملاک قضاوت بالاتر از قضاوت شخصی او وجود ندارد و هیچ معیارمهمتراز منافع قبیله برای او ارزشمند نیست وبه نظرایشان هرآنچه که از او و قبیله ی اوست همه اش حقیقتِ مطلق وخوب است و آنچه که از دیگران است همه اش باطل مطلق و بد است؛ وقتیکه: وجدان و اخلاق انسانی در سردمداران قبیله سقوط نمایند، ازآن پیرو بیچاره و سرسپرده چه انتظاری میتوان داشت؟ به قول آن سخن معروف که: ماهی زسر گنده گردد نه زدُم؛ وقتی انتهاری دست به کشتن انسانهای بیگناه در شعبه ی کابل بانک نو در « جلال آباد» میزند، درپایان وقتی از اوپرسیده میشود که چه احساسِ داشته است؟ در جواب میگوید که: از کشتن انسانهادرآن لحظه لذت میبردم.(9) کانت فیلسوف آلمانی میگوید که:آدمی غایت است و نه وسیله؛ اما دراینجا« افغانستان» آدمی نه تنها که وسیله نیست، بل از آنچیکه خداوند پست ترین صفت را به او نسبت داده است« هماءمسنون و دجال کلفخار» نیزپست تر و زشتتر است، یعنی« هیچ نامی نمیشود برای او انتخاب کرد»!

سیاست

تمام جنگ ها و لشکرکشی های بیرحمانه در جهان یا برای کسب قدرت وثروت بوقوع پیوسته است و یا اینکه: برتری طلبی های نژادی و مذهبی باعث آن گردیده است،مثال: جنگ های داخلی امریکا برای کسب قدرت، لشکرکشی های استعماردر کشورهای ضعیف ودرعین حال ثروتمند برای کسب ثروت، جنگ های برتری طلبی مذهبی در اروپا در بین( پروتستانها و کاتولیکها)، جنگ های خونینِ برتری طلبی مذهبی بین مسلمانان و مسیحیان« صلیبی»،برتری طلبی های نژادی«فاشیزم» به رهبری هیتلر و موسولینی و... هیچگاهی بدون توجیه و پشتبانی های فلسفی و سیاسی زیر نمیتوانیسته انجام بپزیرد، مادامیکه این تفکرّات بر جهان حکمروایی کند،این جریان« کشتار و ویرانی» ادامه خواهد یافت؛. نژاد ژرمن یا آریا برتر اند و عامل تکامل و تمدن در تاریخ است.(10) در جنگ و نزاع برسر بقا، بین موجود ضعیف و قوی: این ضعیف است که باید از بین بیرود و قوی باید باقی بماند« انتخاب اصلح»(11) علم باید دغدغه یافتن حقیقت را کنار بگذارد و از این پس تنها در جستجوی قدرت باشد.(12 و بلاخره اینکه: درراه رسیدن به قدرت از راه ممکن وظیفه و هدف یک سیستمدار و حکومت مقتدر است و اقتدارگرایی جُز هدف اساسی هر حکومتی است که به پیشرفت و اتوریته ی یک حکومت منجر میشود، هرگاه اخلاق در حوزه حکومت دخالت نماید، کاری حکومت منتفی و مشروعیت آن زیر سوال میرود؛(13) بنابراین کلیّه ی اعمال و رفتارهای ضد اخلاقی وضد انسانی ریشه درتفکرآت فلسفی و توجیهات سیاسی فوق الذکر دارد و به همین دلیل نه تنها هیچگونه شک و تردید، در ضد انسانی بودن اینگونه طرز تفکر و عملکرد جنایتکاران در اقصا نقاط جهان صورت نگرفته است، بل مورد تشویق و حمایت نیز قرار گرفته است؛ به آن دلیل که دارای منافع مشترک اند « استثمار خلق ها» واز یک منبع تغذیه میکنند «دارایی های به غارت رفته ی خلق ها» چرا استعمار در طول سیصدسال باید از قرون وسطایی ترین نظام قبیلوی در افغانستان دفاع نمایند؟ مردم افغانستان سه قرن است که بار جاهلانه ترین و خشنترین حاکمیت را بدوش میکشند، که تنها نتایج حاصله ی آ ن خون وخرابی است: لشکرکشی های جنون آمیز به خاطر شهرت و ثروت در خارج از افغانستان« هندوستان و ایران»(14) جنگ های قبیلوی وخانوادگی بر سرشهرت و قدرت، کشتارهای بیرحمانه ی مردم افغانستان، اعم ازتاجیک، اوزبیک، پشتون عموماً و قتل عام و اشغال سرزمین هزاره ها خصوصاً( 15)بدون کوچکترین احساس ترس و عواقب پیگرد، به اجرا درآمد، حکایت واضح از همین موضوع دارد« تبانی استعمار با عوامل ستون پنجم» اش درافغانستان؛ اگرچه نمیشود که تمام درد ورنج ومصیبتِ که براین مردم رفته است، دراینجا توضیح داد،اما تنها به آدرس دهی اکتفا میشود، آنهم محدود و مختصر، به دلایل کمبود منابع در دسترس واز روی ناچاری به همین منابع که دردسترس داریم اکتفا نموده، تا به حداقلِ نیت و عملکرد سیاستمداران جهانی و قبیلوی آشنا گردیم؛.
غضب زمین ها و جایداد های مردم هزاره و قتل عام و کوچ اجباری آنان در چند مرحله: باراول از اوآخر قرن پانزدهم و بعد از تشکیل حکومت پشتونها توسط (میرویس هوتک) (16) صدیق فرهنگ مینویسد که: پشتون ها از قرنِ پانزدهم به بعد در اثر مهاجرت در اطراف قندهار جایگزین شدند، ازآنجمله غلجاییان در شمال شهر در سمت غزنی، عشایر مختلف ابدالی در جنوب و غرب شهر سکونت اختیار نمودند. غلام محمد غبار نیز چنین میگوید: وقتیکه گرگین حاکم متقرّر ازجانب دربار صفوی در قندهار، میرویس را به اصفهان تبعید کرد و او توانیست بعد از صفر حج دوباره اعتماد حکومت صفوی را بدست بیاورد وبه قندهار باز گردد، مردم سیستان، فراه و قندهار اعم از تاجیک، هزاره، پشتون و بلوچ همه اورا به صفت رهبر آزادیخواه خود شناختند. بازهم در افغانستان در پنج قرن اخیر آمده است که: نادرافشار کسی را از هزاره ها بنام کلب علیخان، معروف به « کوسه» درجنگی فرستاد که میگوید: درقسمت شمال قندهار« زمین داور» که درآنوقت هنوز متعلق به هزاره ها بود، اما او شکست خورده و به قندهار بازگشت و از طرف نادرشاه« افشار» چوب زده شد؛. مرحله دوم: هولوکاست هولناک هزاره ها واشغال سرزمین آنها توسط امیر عبدالرحمن؛ این شخص خونخوار و بی رحم، جنایتِ را برعلیه هزاره ها مرتکب شد که نمونه ی آنرا در هیچ کجای دنیا نمیتوان یافت. اگرچه دیگر مردمان این سرزمین ازآسیب و جنایت او در امان نماند، اما این جنایت بی سابقه درحق هزاره ها خیلی بی سابقه و وحشتناک بود، نظر به تناسب جمعیتِ هزاره ها درآنروز، این قتل عام با هولوکاست یهودیان قابل مقایسه نبود؛ به قول( غبار) که دراین باره میگوید: مظالم امیردر حق مردم هزاره را فقد در تاریخ هجوم چنگیز میشود مقایسه کرد. نابودی شصت و دو فیصد جمعیت این مردم و اشغال اکثریت سر زمین های آنان توسط پشتونها و به امرامیر صورت گرفت.(17). گوشه ای از جنایات عبدالرحمن خان را از کتاب سراج التواریخ که درزمان حیات خود امیربه رشته ی تحریر درآمده است بخوانیم، اگرچه این یاداشت ازسه جلد کتاب تهیه گردیده است، لذا کامل نیست وهم اینکه این کتاب از دستبرد و سانسورچیان دربار و سلفیان بعد از امیر درامان نمانده است، بنابراین بشکل ناقص،مختصر و آدرس وارخدمتتان پیشکش میگردد: حکم والا دردادن املاک مردم هزاره ها به افغان.(18)، ظلم وتجاوز بر زنان(19)، درتقسیمات املاک هزاره ها.(20) ضبط دیوان شدن مرغزارهای هزارجات.(21) به تغلّب حاصل کردن افعانان، مُلک چارشینه هزاره را.(

22) جور وستم افغان کوچی بر مردم هزاره.(23) آنگونه که تذکر رفت، قصد ما دراین مقاله تاریخ نویسی نیست و فقط آدرس دهی به تاریخ میباشد، تا شعور و شرف انسانها و بخصوص خوانندگان محترمِ این مقاله را به قضاوتِ تاریخی فرابخوانم، که آیا هزاره ها سرزمین های پشتون ها را غضب کرده اند، یا نه این پشتون هاست که سرزمین هزاره ها را اشغال کرده است؟. پیام اخیر« عیدی» گلبدین حکمتیار به اثبات رسانید که او همچنان در پی ریزش خون و خرابی است و همیشه بنام جهاد در راه خدا، از روی منافقت به پیام وحی خداوندی متوسّل میشود؛ خداوندِ که چنین میگوید: با کسانیکه با شما برسر دین نجنگیده اند و شمارا ازدیارتان بیرون نرانده است، با آنان نجنگید و با ایشان به نیکی رفتار کنید؛(5) آیا حکمتیار و همکاران دینی و قبیلوی شان برضد چه کسانی جنگیده اند، با کسانی که اورا از خانه ودیار شان رانده است، یا بلعکس کسانی را که اوآنان را قتل عام کرده وسپس خانه و سرزمین شانرا به اشغال درآورده اند؟. همین پیام وحی در جای دیگر میگوید: که به خاطر مردان وزنان و کودکان محروم و محکوم ستم که به نا حق مورد ظلم و تجاوز قرار میگیرند، اعم از مسلمان وغیر مسلمان، بپاخیسته وبه جهاد برخیزید(6) ونه گفته است که بر ضد آنان به جهاد بر خزید و روزانه صدها زن وکودک و پیر وجوان بیگناه را به خاک و خون بکشید؛ بنا براین مارا به این حقیقت مطمین تر وبا ایمان تر کرده است که به قول کارل پوپر هر تلاش شما برای ساختن بهشت به روی زمین، بدون استثناء چیزی جُز جهنم برجا نمیگذارد.(24) فلهذا در جهنمی که شما برپا کرده اید ،ما سهیم نخواهیم شد، زیرا که هیچ وجهه مشترکی بین ما وشما وجود ندارد و ما شمارا اشغالگران سرزمین خویش میدانیم واگر از وطن خود دفاع کرده ایم،نه به خاطرپذیرش ادعای احیاء هویت دینی وامت اسلامی شماست، بل به خاطر دفاع از هویت وطنی و منافع ملی خودماست، چراکه تا هنوز این چتر کهنه و فرسوده ی هویت دینی و اُمت اسلامی شما نتوانسته است سرمسلمانان را بپوشاند، تا آنان در زیر آن به آسایش و آرامش برسند و هم اینکه تا کنون تناقضات دیدگاه ها و خصومت های امیرالمومنین های بلاد اسلامی حل و فصل نگردیده است ، لذا صدور فتواها وفرمان های آنان، زوزانه ده ها انجاری و انتهاری را برای کشتن انسانها میفرستد؛بنااً این مذهب که شما از آن نمایندگی میکنید، همچنان بسوی تبعیض هاو تناقض ها روان است و در مذهب تبعیض ها همیشه برتری مذهب بر مذهب دیگر و قبیله بر قبیلهِ دیگر مطرح است و این جنگِ است پایان ناپذیر،که ما نمیخواهیم منافع ملی، هویت انسانی و و جدان اخلاقی خویش را ، درپای این تضاد ها و نزاع های خشن و غیراخلاقی قبیلوی قربانی نماییم؛ به قول مارتین لوترکینگ که تاریکی را نمیشود با تاریکی زدود و تنها روشنایی است که میتواند به تاریکی پایان دهد.(25)

آیات قرآن شریف برگرفته شده از کتاب تحقیقی دانشمند ایرانی« جلال الدین فارسی» تحت عنوان انقلاب تکاملی اسلام؛ اعداد سوره ها آیه ها
1 اعراف 157 2 توبه 33 3 علق 1 4 روم 7 5 ممتحنه 8 6 نساء 57

اعداد نام اشخاص و تاریخ وقوع کتاب ها
1 شاه محمود1722م افغانستان درپنج قرن اخیر
2 عبدالکریم سروش متفکرونظریه پرداز ایرانی
3 جان بی ناس تاریخ ادیان
4 محمد ظاهرشاه پادشاه سابق افغانستان
5 اسپینوزا فیلسوف خرد اندیش پولندی یهودی الاصل
6 دکتورشریعتی انسان
7 محمد رضا نیکفر فیلسوف سکولار ایرانی
8 برکت علی رضایی ارزگانی که توسط طالبان شکنجه شد
9 بی بی سی اتفاق در شعبیه کابل بانک نودر جلال آباد
10 گوبینو فیلسوف قرن نوزدهم
11 پتری فیلسوف قرن بیستم
12 داروین بنیانگذار مکتب علم پرستی« سیانتیسم»
13 راجیربیکن انگلندی
14 نیکولا ماکیاولی شهریار« اقتدارگرایی
15 احمد شاه درانی سراج التواریخ مولّا فیض محمد کاتب«هزاره»
16 عبدالرحمن خان1891- 1894 افغانستان در مسیر تاریخ
17 صدیق فرهنگ افغانستان در پنج قرن اخیر
18 تیمورخانف، ترجمه عزیز طغیان تاریخ ملی هزاره ها
20 مُلا فیض محمد کاتب« هزاره» سراج التواریخ: جلد سوم ص 306 همان کتاب ص 365
21 همان کتاب جلد چهارم ص 140،ص 141 ص 144
22 کارل پوپر جامعه ی باز
23 مارتین لوترکینگ رهبرسیاه پوستان امریکای

قسیم اخگر، روشنفکر ماندگار

انور یوسفی — 2013-08-21T13:32:47Z

آیا به راستی میتوان گفت که: روشنفکرِ صداقتمند و آزاده ی همچون «اخگر» درسختی ها و دشواری های روزگار، برعقیده اش پُشت نماید و به گزشته اش نفرین بفرستد و در نهایت به مبارزه اش بی ایمان گردد؟ بخصوص اینکه: آن روشنفکرِ که تمام اش را به پای آزادی انسانی، برابری عمومی وعدالت اجتماعی قربانی نماید؟ این درست است که در جامعه ی قوم محور سفله ها پرورش مییابد، رشدو نمومیکند،تعریف و تمجید میشود و سرانجام به قدرت و شهرت میرسد؛ بخاطرِ که در جامعه ی قوم محور، این قومیّت است که اصالت پیدا میکند و بر مبنای همین اصالت، فخرفروشی های کاذبانه ی سمتی، طایفگی، لسانی،جنسیتی، مذهبی، قشری، مقام وثروت و....شکل گرفته و بر تمامی ارزش های انسانی فضیلت پیدا میکند؛ فرهنگ تملّق و چاپلوسی، ذلت و زبونی وحقارت و خواری و.... بجای مقدس ترین فضیلت ها « عزت، مناعت،قناعت، شجاعت و شرافت و حیثیت و....» مینیشیند؛. معیارهای سنجش ارزشها بر اساس تعداد لشکرِ قومی و ثروت مادی وپشتوانه ی تثلیث « زر، زور و تزویر» محاسبه میگردد و از همینجاست که در چنیین جامعه ی، اخلاق سقوط میکند، وجدان میمیرد و ارزش ها مسخ و نابود میشود؛ وآنگهی تفکیک و تشخیصِ مترقی از مرتجع، ظالم از مظلوم، خایین از خادم و ضد استعمار از نوکر استعمار. و.... به مشکل مواجه میگردد. بطورمثال: عوام فریبان و غداران مذهبی و سیاسی همیشه از مردم و منافع آنان میگویند؛ اما عملکرد شان ضد مردمی اند،در ظاهر از منافع مردم سخن میگویند، اما در باطن بخاطر منافع شخصی و خانوادگی، قومی وطایفگی، حاضراند که مردم را نیز به پای آنان قربانی نمایند. لذا مردم مساوی است با آسایش، رفاه، تن پروری و عیاشی خانواده، نزدیکانِ و صاحبان قدرت، سیاست و مذهب. خانه ی لوکس و مجلّل و داشتن نوکر و خدمتکار به ظاهرهمکارسیاسی و حزبی و گروحی و دینی و مذهبیآقا، سعادت و خوشبختی مردم تلقی میشود؛.

مردمانِ خوب و مومّن، آن ارادتمندانِ مییباشند که: همچون گله های گوسفندان سر به زیر، رام وآرام، و مطیع و فرمانبردار باشند. بدون کوچکترین، پرسش و مخالفت، تسلیم خواست و تصمیم، خداوندان سیاست، مذهب و ثروت شوند ونباید از اسم و هویّت صاحبان آینده ی خویش آگاهی یابند،. مردم یعنی متاعِ ارزان قیمت ی معامله در دست دلالان سیاست ومذهب وثروت؛ و بلاخره مردم آن نژاد پست، حقیر و زلیل که: از شکم مادر برای فرمانبرداری و نوکری اربابان شان، بدنیا آمده باشند و مسوّلیت و ظیفه ی شان هم خدمتِ طبقه ی اشراف« آقا» میباشد؛. به قول متفکرِ بزرگِ اشراف سالاری« ارسطو» که وظیفه طبقهِ پست تنها فرمانبرداری، از طبقه ی اشراف است و این قانون ثابت و لاتغّیر است، که نمیتواند طبقه پست جای طبقه ی بالا را اشغال نمدید، اگر چنین شود نظم هستی بهم خواهد خورد؛.
افشاگری در اینجا به معنی بی دینی،خیانت ملی، نوکری وجاسوسی برای اجانب و... تلقی میشود؛که اگر گفته شود دست بوسی، تکریم و تعظیم به پیشگاهِ انسانِ دیگر حرام وشرک است واگر گفته شودنوکر وپیشخدمت گرفتن، در حقیقت خوار و حقیر شمردن انسان است و این عمل ضددینی و ضید ارزش های انسانی است،اگر گفته شود که پیش از اسم بردن جناب آقا،تقدیم چندصلوات ودرود و تمجید و تجلیل، هیچ ضرورت دینی ومذهبی ندارد و بلاخره اگر تذکر داده شود که کفش پاکی ونظافتِ بدنی و.... آقا، میتودند یک عمل اسلامی و ضد انسانی باشد. دراین صورت عرش برین به لرزه میفتد و مورد خشم و غضب خداوپیامبر و ایمه قرار خواهید گرفت؛ و اگر از دلالان سیاست و حاکمیت پرسیده شود که جناب رهبر، سالار و رییس شما اینقدر سرمایه و پول را از کُجا آوردید وچرا در مصرف آن زیاده روی میکنید و هر روز به تعداد زن و فرزندان خویش مییفزایید و هکذا شما به هیچعنوان این حق را ندارید که توسط همین مردم به حکومت،شهرت و ثروت برسید، آنوقت، بر علیه مردم و منافع شان عمل نمایید؟؟ سزای اینگونه پرسش ها یقیناً عواقب ترور زندان و شکنجه بدنبال خواهد داشت؛ اما کجاست این احساس و کجاست این پرسشگر؟ مردمِ که طلسم گردیده است و هیچ نمیدانند، دراطرافشان چه میگذرد،کیها حاکم اند و کیها محکوم،کیها ظالم و کیها مظلوم، کیها حق و کیها باطل و.... درک، احساس وآگاهی نیست، مغزها از کار افتاده است؛ چراکه: نه شلاق های فرود آمده در پُشت و پهلوی خود را لمس میکنند و نه زخم ها وعفونت های زنجیر و زولانه را در پاها و دست های خویش میبینند؛ بی اختیار، مخمور و مجذوب، مطیع و فرمانبردارِ مطلقِ آقایان خویش اند؛.

جای تعجب نخواهد بود که اگر کسانی پیداشود ،تا زخم ها والتهابات زولانه و زنجیر را ، به قربانیان سحر و جادو نشان دهند، بلا درنگ مورد عکس العمل خشن و مرگبارِ همان ستم دیدگان قرار خواهند گرفت؛ قربانیانیکه بجای به خودآمدن و آگاه شدن و در نهایت عزم رهایی و عصیان در برابر جهل و جادوی، ابلیسیان زمانه به دشمنی برخیزند، همچون رباط های ماشینی، برعلیه محرکین خویش عمل میکنند؛.

باتمام آن بدبینی ها ونا اُمیدی ها،خوشبینی ها و اُمیدهای نیز دیده میشود، انسان های شجاع، نترس، بیباک و فداکار نیز دیده میشود، که برای شکستن این طلسم اهریمنی عمری را مبارزه نموده اند.

آری قسیم اخگر یکی از زمره ی چنین مردانِ آگاه،شجاع و متعهدِ میباشد که لحظه ی در شکستن، این طلسم شوم« تابو» درنگ و تردید به خود راه نداد؛ آنچه که اخگر را بعنوان یک شخصیت برجسته وروشنفکرِ متعهد، در تاریخ مبارزات مردم افغانستان تبدیل کرده است، همان سرسختی، صداقت، خستگی ناپذیری و تسلیم ناپذیری او در برابرآن تثلیث شوم« زر،زور و تزویر» بود. چیزیکه خیلی از مدعیان روشنفکری و مبارزان آزادیخواهی را در کام خویش فرو برد؛ اما این اخگر بود که در سختترین و خوفناکترین، مرحله ی سیاه تاریخ، درعالم هجرت دست از مبارزه و افشاگری، برعلیه استعمار نو و کهنه،استبداد سیاسی،تجاران دینی« استحمار مذهبی» ودلالان سیاسی برنداشت. زمانیکه ذلت، عبودیت و سرسپردگی مطلق در برابر ارتجاع حاکم« ایران» در اوج خود رسیده بود و هرگونه اظهار نظرِ مخالف در برابر رژیم حاکم، حکم خودکشی سیاسی و انزوای اجتماعی را داشت، اوبا نوشتنِ مقاله ی بلند اش تحت عنوان نگرش بر شعارنه شرقی و نه غربی ، چهره واقعی و اصلی رژیم ولایت فقیه را افشا کرد؛ که تا به امروز مورد خشم و دشمنی این رژیم و حامیان سرسپرده اش قرار دارد. او تا آخرین لحظاتِ که میتوانیست سخن بگوید گفت، بنویسد نوشت، مبارزه کند کرد؛ اما هیچ حقیقتی را فدای مصلحت نکرد. بادشمنان مردم دشمن بود و بادوستانشان دوست؛ آنچه را که میگفت به آن عمل میکرد، وقتی ازاسلام محمد میگفت، ابوسفیان وار رفتار نمیکرد، زمانی از علی میگفت برسفره ی رنگین معاویه نمی نشست. او یک موحد بود زیراکه: عمل و رفتار او موحدانه بود، وقتی از توحید میگفت مشرکانه عمل نمیکرد؛ چراکه امروز روزیست که در مورد گفتار و کردار اخگر باید قضاوت صورت گیرد؛ همه میدانیم که اخگرهمچون تمام مبارزان راهِ آزادی به برخورداری مادی نریسده است، تهیدست و بی بضاعت است، این ناداری و فقرمالی هرگیز اورا پریشان، مضطرب و وسوسه و متزلزل نمیکند.

به قول مورّخ معروف انگلیسی« آرنولد توین بی» در کتاب بررسی تاریخ تمدن خویش میگوید که: انسان با تکامل به جای میرسد که میتواند اخگر الاهی را بر افروزد ونه هر انسان. اخگر الاهی آن نیروی فطری، خلاقیّت و اراده درخود ما است واگرآن اخگررا برافروزیم، حتا ستارگانِ آسمان هم نمیتوانند، کوشش مارا برای رسیدن به هدفِ تکامل بشری خنسا سازنند. بنابراین رنج قسیم اخگرنیزاز گونه های رنج مادی نخواهد بود، رنج او ازاین نیست که مریض و بی پول در کنج خانه ی خود افتاده است و بلاخره گیلایه او ازاین نیست که چرا با تملّق، نوکری دریوزگی و وابستگی، به ثروت،حکومت و شُهرت نرسیده است، چرا که او به غم های حقیر و هم به شادی های حقیر هیچگاهی وسوسه نمیشود؛ زیراکه عظمت نگاه او به جور روزگار و ستم زمانه تعنه میزند؛. وآری رنج اخگر رنجِ چگونه رسیدن به عدالت اجتماعی و برابری انسانی نیز بوده است، رنج او دغدغه ی ریشه کن کردن تبعیض طبقاتی، استبداد سیاسی، استحمارمذهبی و استعمار ملت ها است؛ درد و رنج او از اینست که پیامِ آزادی و رهایی او به خلق تحت ستم وظلم، آنگونه که باید میرسید نرسیده است و نتوانسته است به مردم که در این شرایط تاریخی به او نیازمند بود، همنوایی کند، تا این طلسم دیرینه شکسته گردد و مردم در بند ازدرون این دژ های دیوان ستم بیرون آیند و فرشتگان عدالت و آزادی به پرواز درآیند؛ درآخیرسخن اینکه: درد و رنج اخگر از اینهم نیست که زن و فرزندان اش تهیدست و نادار بر بالین ِ بیماراش نظاره گراند.این درست است که اخگرهم مثل هر انسان نیاز به پول و امکانات دارد، اما با چه قمتی؟ یقیناً به قیمت معامله با ایمان،عقیده وسرنوشت مردم واستقلال فکری و عملی اش؛ آیا از اخگر چنین انتظارمیرود؟چیزیکه به اثبات رسیده است و شما نیزمیدانید؛ اما درد و رنج مردم ما در عدمِ حضور اخگردر چیست؟ اخگرِ که میتوانیست دراین مرحله ی از رشد و بلوغ فکری و تجربی اش به اندازهِ سخنِ دردمندانه، نوشتن خرد مندانه، تحلیلِ آگاهانه و بیطرفانه، برای این جامعه نیازمند آگاهی و آزادی و عدالت هدیه نماید، که تاکنون هیچیکی به اصطلاح از فیلسوفانِ ریاضی و سیاسیِ مدرک دار از فلان پوهنتون ویونیورسیتی های نام دار وناندار نکرده ونخواهند توانیست؛ به اُمید صحت عاجل برای این شخصیت فرزانه ی وطن؛.