https://www.kabulpress.org/ [en]Kabul Press? is a critical, independent, multilingual platform publishing uncensored, creative journalism in Hazaragi, Dari, Persian, and English. It amplifies underrepresented voices, challenges dominant narratives, and defends human rights and democracy, with a focus on the Hazara genocide and the struggles of stateless nations.[fa]کابل پرس رسانه ای آزاد و انتقادی است که بدون سانسور به زبان های هزاره گی، دری و پارسی منتشر می شود. کابل پرس با چالش روایت های غالب، صداهای سرکوب شده را برجسته کرده و با دفاع از حقوق بشر و دموکراسی، بر نسل کشی هزاره و رنج ملت های بدون دولت تمرکز می کند.[/multi] fa SPIP - www.spip.net https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L144xH41/siteon0-0acbd.png?1769345167 https://www.kabulpress.org/ 41 144 https://mail.kabulpress.org/article2715.html https://mail.kabulpress.org/article2715.html 2008-12-21T02:47:00Z text/html fa میرحسام الدین برومند <p>اولوویت های قضیه ء افغا نستان : <br class='autobr' /> جریا نا ت سیاسی کشور که درین تحلیل جسته وگریخته بدان اشاراتی خواهد رفت ، از مسا یل داغ وکلیدی برای سیا ست گذاری های ایالات متحده امریکا درحا ل و آینده محسوب میگردد. به عباره دیگر قضیه افغا نستان را میتوان در صدر امور واولوویت های کاری جهان بویژه ایالات متحده امریکا شمرد .درین راستا تلاشهای امریکارا نباید نادیده انگاشت د ررابطه مساله یی که تا حد زیادی امید واری میبخشد ، د ید جها نی بارک اوباما وسیاست های نوین بین المللی اوست ، مخصوصا که موصوف تا کید (…)</p> - <a href="https://mail.kabulpress.org/rubrique8.html" rel="directory">دیدگاه</a> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L150xH128/arton2715-08227.jpg?1769347016' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='128' alt="" /> <div class='rss_texte'><p><strong>اولوویت های قضیه ء افغا نستان :</strong></p> <p>جریا نا ت سیاسی کشور که درین تحلیل جسته وگریخته بدان اشاراتی خواهد رفت ، از مسا یل داغ وکلیدی برای سیا ست گذاری های ایالات متحده امریکا درحا ل و آینده محسوب میگردد. به عباره دیگر قضیه افغا نستان را میتوان در صدر امور واولوویت های کاری جهان بویژه ایالات متحده امریکا شمرد .درین راستا تلاشهای امریکارا نباید نادیده انگاشت د ررابطه مساله یی که تا حد زیادی امید واری میبخشد ، د ید جها نی بارک اوباما وسیاست های نوین بین المللی اوست ، مخصوصا که موصوف تا کید برآن دارد که در سیاست جهان به عوض مقا بله به مفاهمه ومذاکره اتکا ء خواهد نمود .</p> <p>در انتخابات ریاست جمهوری امریکا اوباما صریحا موضوع افغا نستان را مطرح کرد .در تغییر پالیسی اوباما سه نکته رجحان داشته است : نکته اول : از فشار نظامی به طرف دیپلوماسی با ید حرکت شود یعنی برخلاف اداره بوش ، از یکه تازی به سوی پرمنتالیزم گام برداشته شود . نکته دوم : توجه از عراق به سوی افغانستان معطوف گردد (این یکی از نکا ت مهم در سیاست بارک اوبا ما در جریان انتخابات تلقی گردیده ، گفته میشود مردم امریکا بیشتر به خاطر همین طرز دید اوباما به وی راء ی داد ند) . نکته سوم : ملل متحد درین تغییر ستراتیژی ، نقش خود را ایفاء کند . بربنیاد همین طرح به تازه گی یک هیاء ت 15 نفری شورای امنیت ملل متحد به افغا نستان سفرنموده وبا دولت ونهاد های متعد د سیاسی مستقر در افغا نستان در کابل وهرات ، به مذاکره پردا خت .<br class='autobr' /> موارد برشمرده شده فوق مخصوصا حرکت امریکا از نظامیگری به دیپلوماسی ، موضوعا تی اند که میتوانند دریچه امید در افغا نستان را با ز نما یند .<br class='autobr' /> از دید آگا هان وبنا بر محاسبات برخی حلقات ، برای برگرداندن صلح وثبات در افغا نستان حدود 400000 نیرو در کار خواهد بود ، واین در حالی است که گفته میشود پیاده شدن عساکر امریکا یی در مناطق قبایلی پاکستان کار سهلی نخواهد بود .</p> <p>مسلما بمباردمان توسط طیارات بدون پیلوت که از افغا نستان پرواز کند ، تا حدودی نتیجه خواهد داد، کا ری که همین اکنون نیز ادامه دارد .</p> <p>فراموش ننماییم هرگاه جنگ های گریلا یی در نتیجه عملیات ، در آنطرف منا طق هم آغاز شود ، درین جنگ منا طق سرحدی افغانستان این بار به شکل دیگری زیر پا خواهد شد . بدینسان پالیسی اوباما اگر به صورت مجرد بررسی شود ، امید واری زیادی به وجود آورده نمیتواند .</p> <p>ازتیم امنیتی وسیا ست خارجی که بارک اوبا ما تعیین نموده ، چنین استنتاج میگردد که اوباما به طور قطع درتلاش ایجاد یک نوع امید واری برای افغانستان نیز بوده است . در یک بیا نیه یی که هفته قبل ازسوی احمر رشید ژورنالیست مطرح پاکستا نی که در ارایه دقیق قضا یای منطقه بخصوص افغا نستان دست بلند ی دارد ، منتشرشد . موصوف اذعان میدارد که با یک حلقه نزدیک اوباما ارتباط کاری ایجاد نموده است . اوعلاوه میکند که نما ینده اوباما در ملل متحد فردی تعیین شده که پیوسته مدا فع افغا نستان بوده است . به نظر احمد رشید یکی از اهداف اوباما هما نا بسررسیدن انتخابات عادلانه در افغا نستان میباشد .</p> <p>به همین منوال احمد رشید کارشنا س مسا یل سیاسی افغا نستان هفته قبل در بیا نیه دیگری نوشت : <br class='autobr' /> گفته شد ه که بارک اوباما رئیس جمهور منتخب ایالات متحده امریکا درزمرهء پلان وسیعی که برای افغا نستان دارد ، یکی اینست که نقش ملل متحد در افغا نستان فزونی یا بد وآ رام آرام، نقش افغا نستان را ملل متحد به عهده بگیرد .</p> <p>بنا ء بیمورد نبود که هفته قبل « کای آیدی » نماینده ملل متحد درسفرش یه کابل به خبرنگاران اظهار داشت : بودجه ملل متحد در افغانستان دوبرابر میشود .همچنان تعدا دکارمندان آن اداره درافغا نستان از 1500نفر به دوهزار نفر ارتقاء مییا بد .</p> <p>اوباما میخواهد محبوبیت از دست رفته امریکادر جهان دوباره احیاء شود . از آنجا ییکه مساله افغانستان در نفس خود یک مساله بین المللی وحل آن بیشر از همین زاویه با یست مطرح باشد ، فلهذا مستلزم برخورد قاطع وسودمند بوده ، طبیعتا در صدر قضایای جهانی قرارمی داشته با شد .</p> <p>از تلاشهای ممکن برای حل مساله افغا نستان ، به طور مثا ل یکی این میتواند باشد، کوشش شود ذهنیتی که همسا یه هارا به مداخله ترغیب میکند ، از بین برود . برای ازبین بردن تشویش ونگرانی های پاکستان ، میتواند تا ثیر اوباما در جهت رفع اختلافات هند وکشمیر بیشتر بوده ، درینصورت پاکستان شاید دلایل کمتری برای مداخله در افغا نستان ببیند .</p> <p>اخیرا گزارش ها یی نشرشد که شاید اوباما بلکلنتن را نماینده خاص خود در مورد کشمیر تعیین کند . همین طور اگر روسیه وایران مطمئن شوند که امریکا در منطقه اهداف زیادی پشت پرده ندارد ،ممکنست مداخلات شان کاهش بیابد .</p> <p>در واقع چنین اقدامات اساسی ، در آینده موا نع را ازسر راه دور خواهد نمود.<br class='autobr' /> البته درارتباط با اوباما ، نه ناامیدی زیاد ونه امید واری بیش از حد ، هیچکدام درست نخواهد بود .</p> <p><strong><br class='autobr' /> امریکا ومشکلات منطقه :</strong></p> <p>یک دلیل عمده تروریزم وریشه اصلی آن در شرقمیا نه که در واقع منشاء تروریزم در افغا نستان تلقی میگردد ، هما نا مساله فلسطین وشرقمیانه است .درینباره اوباما نمیخواهد ونمیتواند از مسیر اصلی امریکا منحرف شود .<br class='autobr' /> اوباما دریکی از بیانا ت خویش در جریان انتخا با تی خود به خاطر نشا ندادن طرفداری خود از اسراییل متذکر شد که بیت المقد س با ید مرکز اسراییل باشد . با این روحیه شا ید حل اساسی بحران شرقمیانه مشکل باشد و وقتی که معضله داغ بین المللی با مشکلات روبرو گردد ، در معا دلات سیاست بین المللی نیز مشکلات قدراست مینماید .</p> <p>یکی از موانع دیگری که تلاش در حل مسایل بین المللی رامشکل میسازد ، بحران مالی امریکا ست که زیادترین توجه ایالات متحده امریکا در ماه های اول احراز قدرت توسط اوباما ، روی آن متمرکز خواهد بود . این بحران بدون شک عمیق است وهزینه زیادی میطلبد . اما مواردی وجود دارد که با وجود مشکلات مطروحه ، اوباما را در تطبیق سیاستهای خارجی اش کمک خواهد کرد. نخست از همه محبوبیتی است که اوباما در جهان دارد واین درست برخلاف بوش میباشد ، مخصوصا که پالیسی های اخیر جورج بوش در بین مردم جهان یک ذهنیت منفی ایجاد نموده بود. مثلا وقتی جورج بوش از کشورهای نا تو میخواست که عساکر زیاد تر بفرستد ، حکومات کشور ها بدین کارراضی نمیشدند ورهبران کشور ها هرگاه میخواستند تقاضای بوش را عملی نما یند ، رای مردم خودرا از دست میدادند . در حالیکه اکنون عکس گرفتن با اوباما را مایه افتخار ومباهات برای خود میپندارند .<br class='autobr' /> هرگاه رمز وراز موفقیت های اوباما را ردیف بندی نماییم ، نکته مهمی که به نفع اوباما تمام میشود ، رنگ پوست وی بوده است چون ملت امریکا مصمم شد ندمیان نژاد ها تفا وتی را نشناسند .</p> <p>دود یگر اینکه چون امریکا ودمو کراسی بعضا با هم متراد ف فکر میشود ، مردم جهان بد ین با ور رسیده است که امریکا هرگاه در بیرون از امریکا کار خلاف دموکراسی را انجام داد ولی در داخل کشور توانست حد اقل یک سیستم پیشرفته دموکراسی را تمثیل نماید .</p> <p> د ید یم که دموکراسی امریکا ، به کمک مردم امریکا موفق شد .مردم بخصوص سفید پوستان امریکا به طرز دید اوباما رای دادند ، نه به رنگ پوستش .</p> <p>سه دیگر اینکه اوباما با خرد وتوانا یی های سیاسی خویش توانست طلسم برتری نژاد ورنگ را بشکند ودر قلوب سفید وسیا ه وسرخ وزرد رخنه کند .</p> <p>ما با یست تغییرات در امریکا را الگو قرار بدهیم .مسلما تغییرات در ایالات متحده امریکا ، این حادثه ء بس بزرگ تاریخی در نتیجه تصمیم مردم به وجود آمد .اگر اکثریت مردم امریکا از وسعت نظر کار نمیگرفتند وبرتعصب اتکاء میکردند ، اوباما رئیس جمهور امریکا نمیشد.</p> <p> تنها سیستم کافی نیست .تفکر مردم که به صلح روبیا ورند واز تعصب دوری گزینند ، نقش زیادی دارد ، چیزی که در کشور ما با دریغ ودرد خیا ل است ومحا ل است وجنون .</p> <p>اکنون مردم افغانستان باید یقین کامل داشته باشند که هرگاه مصمم شوند ، قادر خواهند شد ازناممکن به ممکن برسند وخود سرنوشت خودرا دردست بگیرند . گرچه پیروزی در افغا نستان به مثابه پیروزی در امریکا ساده نیست . در امریکا هر موفقیت زاده سیستم های موفق در آن کشور است، در حالیکه در افغا نستان اصلا چیزی به نام سیستم وجود ندارد .</p> <p>در کشور ، قبل از ایجاد سیستم واداره با یست برای محو جنگسالاران ، جنایتکاران ، بنیاد گرایان افراطی ، تروریستان وناقضین حقوق بشر رزمیدچون گروه ها وافراد فوق الذکر به ساده گی سیستم را مختل وازبین میبرند . اگر میان مردم تفاهم ، همکاری وهماهنگی ایجاد نشود وزمینه های ازبین بردن افراد وگروه های فوق الذکر فراهم نیا ید ومردم با تعصب لسا نی،قومی ،قبیلوی ومنطقوی مطلقا وداع نگو یند ، بدون شک چندین نسل دیگر قربا نی سیستم مسلط کنونی که ترکیبی است ازدولت و گروه های فوق الذ کر، خواهند گردید .</p> <p>چهاردیگر اینکه ، اگر چه شکست حزب جمهوریخواه عوامل زیادی داشت اما یکی از عوامل که حزب متذکره طی چند ماه از نظر افتید این بود که حزب جمهوریخواه وقت زیا دخودرا وقف بدگویی اوباما ساخت ، در حالیکه مردم زیاد امید وار بودند حرفهای تازه وامید وارکننده بشنوند .</p> <p>گفته میشود به اوباما از سوی مشاورینش مشوره داده شده تا بخاطر هموار ساختن موانع ومشکلات درمنطقه ، هیاءتی ازطریق شورای امنیت ملل متحد به منطقه سفر نموده ،در چهار چوبی که طرز د ید کشورها ونگرانی های مختلف از روسیه گرفته تا آسیای مرکزی وتا پاکستان ، همه را مد نظر داشته باشد، گزارشی تهیه شود تا بعدا بر بنیاد آن اقداما ت مقتضی بخاطر حل بحران های منطقوی اتخاذ شده باشد .</p> <p>اگر اختلافات هند وپاکستان حل شود ، پاکستان ازناحیه افغا نستان دیگر نگران نخواهد بود وبه قصد تخریب آن نخواهد افتید واگر بین ایران وامریکا فضای اعتماد به وجود بیاید ، ایران از وجود عساکر خارجی در افغا نستان نا راحت نخواهد بود . مطمئنا سفر چندی قبل هیا ت شورای امنیت ملل متحد در افغا نستان یک قدم عمده در همین راستا شمرده شده میتواند.</p> <p>اینکه در کنفرانس پاریس که هفته قبل در فرانسه دایر شد ، به نظریا ت کشور های همسا یه افغا نستان ومنطقه از جمله چین وهند واعضای شورای امنیت که روسیه هم شا مل آنست ،گوش داده میشود ،مسلما با پالیسی های جد ید امریکا دررابطه به افغانستان ، نمیتواند بی ارتباط باشد .</p> <p>بارک اوباما میخواهد اعتبار ازد ست رفته امریکا را در جهان دوباره زنده سازد وروابطش با کشور های جهان بهتر شود. ایجاد روابط حسنه در منطقه موانع ومشکلات خودش را دارد مثلا در پاکستان حلقه ها یی است که حرکت در مسیر فوق را به سود خود نمیبیند .</p> <p>در حالیکه گفته میشد روابط پاکستان با هند رو به بهبود میرفت ، حادثه مومبئی ، اعتماد تازه شکل گرفته توسط دوکشور را باردیگر به تاریکی کشا نید که عاملین آن را ، ISI پاکستان گزارش داده اند .</p> <p>حالات در پاکستان خیلی مرموز گزارش میشود . چندی قبل در پاکستان اعلام شد که بخش سیاسی دستگاه جاسوسی ISI پاکستان منحل شده ، این اقدام یک قدم در جهت مثبت است اما خوشبینی زیاد دقیق نیست .چند وقت قبل حکومت یوسف گیلانی اعلام کرد که ISI از اداره اردو جدا شده وبه حکومت تعلق گرفته اما چند ساعتی بیش ازین خبر نگذشته بود که اردو حکومت پاکستان را مجبور ساخت که حرف خود را پس بگیرد .</p> <p> منطقا هم با یک اعلام یک بخش مهم ISI که سالها فعالیت داشته وریشه دوانیده ، ازبین رفته نمیتواند . از طرف دیگر بخش سیاسی ISI زیاد تر به مسایل درونی پاکستان سروکاردارد .</p> <p>گرچه حکومت ملکی در نتیجه انتخا با ت در پاکستان به وجود آمده ، اما بخش سیاسی ISI زیادتر دست به کارشده ، حرکتی را از داخل حکومت ویا توسط دست نشانده های خود به راه انداخته وباعث سقوط حکومت قبلی شده وبدین ترتیب بار دیگر برای حکومت نظامی در پاکستان راه باز شده ....<br class='autobr' /> زیاد ترین ترس آصف علی زرداری ازبخش سیاسی ISI بود که میترسید با یک توطئه از درون پاکستان مواجه نشود .</p> <p>در پاکستان ، بخش افغا نستان وهند در طول سالها مربوط به ISI بوده ، اما گفته شده که مستقیما به بخش سیاسی سازمان استخباراتی متذکره مربوط نبوده است .</p> <p>به وزیر خارجه وحتی صدر اعظم پاکستان از طرف اردو گفته میشود که شما روابط خود را با دیگرکشور ها تنظیم کنید اما هند وافغا نستان مربوط امنیت پاکستان میشود و ISI خود مسایل مربوط به این دوکشوررا پیش میبرد .</p> <p>اگر بخش افغا نستان از ساحه ISI خارج شود وبه بخش ملکی قرار بگیرد کارخوبی خواهد بود اما آی اس آی در گذشته درین قسمت مخالفت کرده است . فعلا که صدراعظم ورئیس جمهور پاکستان از یک حزب استند ودر پارلمان قدرت دارند ، وقار خارجی پاکستان درین اواخر رو به افزایش بوده ورئیس ISI نیز شخص جدیدی مقرر شده است. به هر حال اگر ضعیف شدنی مطرح باشد ، تدریجی خواهد بود .</p> <p>گذشته از این ها پاکستان با تحولات رونما شده در افغانستان تاحدودی منا فع خود را از دست داد ، مخصوصا برای رسیدن به کشور های حاصلخیز آسیای میا نه ، پیوسته در صدد بوده است از افغا نستان به حیث تخته خیز استفاده کند نه تنها پاکستان بلکه ایران وروسیه نیز مقاصدی را در سر میپرورانند .موقعیت جیوپولتیک افغا نستان برای کشور های همسایه زیاد مهم است . در آغاز دور دوم حاکمیت کرزی چندین موافقتنامه قرار داد انتقال گاز ترکمنستان از طریق افغانستان امضا ءشد اما ایران وروسیه مداخله کرد چون کشور های متذکره نمیخواستند در افغا نستان ثبا ت سیاسی حکمفرما گردد .چنانچه پاکستان امروز که امروز است ، قویا تلاش میورزد تا مانع ثبات در کشور ما گردد.</p> <p>افزون بر اینهمه کشمکش ها ، مساله در خورتوجه وقابل تاء مل درمنطقه ،هما نا ا یجاد خوشبینی های فزاینده پس از انتخاب اوباما در امریکا ست . طرح بالارفتن نقش ملل متحد وکاهش نقش نا تو ، پافشاری زیاد به باز سازی وکمکهای اقتصادی واصرار کمتر به مسایل نظامی ،ازدید کارشناسان سیاسی انکشا ف بیسابقه ییست که آینده منطقه را متحول خواهد ساخت . ظاهرا دیده میشود که حوادث دارد در همین مسیر سیر مینما ید .</p> <p><strong>ایجاد نگرانی های جدی برای پاکستان :</strong></p> <p>در هفته های اخیر مساله یی برنگرانی پاکستان افزود که منتج به عکس العمل جدی آن کشور گردید وآن یک تحقیق وسیع اداره اطلاعات امریکا بود که گزارش مفصل خویش را درزمینه منتشر ساخت . درگزارش متذکره کوشش شده که وضع جهان در سال 2025 یعنی هفده سال بعد پیشبینی گردد .</p> <p>درین تحقیق گفته شده اگر مشکلات پاکستان در طول سالهای آینده حل نشود ، احتمال آن میرود که یک بخش عمده پاکستان مربوط افغا نستان شود ویک بخش کوچک آن به کشور جدیدی زیر نام « بلوچستان » تعلق بگیرد که گفته میشود درزمینه نقشه یی هم ضم گزارش نشر شده است .درین گزارش گفته شده که ایالات متحده امریکا باز هم قدرتمند ترین کشور از رهگذر نظامی واقتصادی در جهان خواهد بود اما به صورت نسبی ضعیف خواهد شد .<br class='autobr' /> چین وهند درین سالها تبارز بیشتری خواهد داشت وبه یک درجه کمتر اندونیزیا ، ترکیه وایران که از کشور های اسلامی استند ، در سطح کشور های نسبتا مقتدر قرار خواهند گرفت . به همین جهت بود که پاکستان فورا تشویش خود را متبارز ساخته ،رسما امریکا ، هند وافغا نستان را به تلاش ها برای تجزیه پاکستان متهم ساخت .</p> <p><strong><br class='autobr' /> تلاش های توام با یا س حامد کرزی</strong> :</p> <p>برخی از اظهارات حامد کرزی در هفته های اخیر هم در داخل وهم در خارج کشور انعکا سا تی با خود به همراه داشت .</p> <p>کرزی در مذاکره با هیاءت شورای امنیت ملل متحد ، قطع بمباردمان هوایی بر افراد ملکی را تقاضا نمود واز روی احساسا ت گفت که باید تاریخ ختم جنگ در افغا نستان مشخص شود .</p> <p>وی متذکرشد که اگر توان داشته باشد ، طیارات امریکا یی را که در افغا نستان بمبارد میکنند ،سقوط خواهد داد . وی در معرض خبرنگاران از اصطلاح « چیلک انداختن » که بچه های کوچک افغا نی غرض به دست آوردن کاغذ پران از هوا آن را بکارمیبرند ، استفاده کرد.</p> <p> بعضی ها ، تقاضای تاریخ پایان جنگ از سوی کرزی را به عنوان اعلام تاریخ خروج نیروهای خارجی از افغا نستان تعبیر کردند .. اما روز بعد آقای کرزی عجولانه اظهارداشت که منظورش این بوده که تاریخ موفقیت قوا ء معین گردد وزیر خارجه افغا نستان موافقت دولت را به افزایش قوای خارجی در کشور ،به جا بجا یی نیروها در سرحدات افغا نستان مربوط و منوط دانست .</p> <p>بسیاری ازمنابع غربی در ارتباط به حرفهای تندی که از طرف کرزی بیان شده ، آ ن را یک طرفند تبلیغاتی در آستان انتخابات آینده ریاست جمهوری وانمود میکنند ، شماری هم آنرا نشا نه ما ء یوسیت کرزی از اداره جد ید امریکا ارزیابی میدارند.</p> <p>آقای اوباما در یکی از مبارزات انتخاباتی خود صریحا اشاره کرد که آقای کرزی با ید از خانه کانکرتی زیر زمینی خود بیرون آمده وبا مردم در تما س شود .همچنا ن « جوبایدن » که با دو عضو دیگر کا نگرس امریکا به به افغا نستان سفر کرده بود . همه قضایای افغانستان را از نزدیک بررسی نمودند ، از دولت کنونی افغا نستان دل خوش نشان ندادند ..</p> <p>این ها میرساند که افغا نستان در محراق توجه واولویت های جهان وامریکا قرار دارد که باید شخصیت مطمئن وفعالی در راءس آن قرار داشته باشد .</p> <p>حدودا سه هفته قبل کنفرانس وزرای هشت کشور ی که در جنوب افغا نستان عسکردارند ، در کا نادا برگزار شد .درین کنفرانس وزیر دفاع امریکا گفت که اطمینان داده نمیتواند اما کوشش میکند به خاطرامنیت انتخا با ت به افغا نستان عساکرش را بفرستد .این در حالیست که برای جابجایی عساکردر سرحدات افغا نستان ، امریکا وعده ارسا ل عساکر بیشتری را داده است .</p> <p>دست وپازدن آقای کرزی وسفر های پیهم خارجی اش ، مسلما از دست پا چگی وی حکا یه دارد و نظر برخی تحلیل گران دال براینکه آقای کرزی خود را زیر یک نوع فشار امریکا یی ها میبیند بنا ء درین اواخر به خود حق میدهد که به انگلیس ها اتکا ء کند ، میتواند مصداق خوبی بر این ادعا باشد . <br class='autobr' /> سفر چندی قبل کرزی به بریتا نیا واظهارات انتقاد آمیز نامبرده برنیروها بریتا نیا یی طی روز های بعد ازین سفر ، مبین این واقعیت میتواند باشد که سفر متذکره نیز زیاد موثر نبوده است .</p> <p> در گرماگرم همین رفت وآمد ها وزیر خارجه بریتا نیا به طور غیر مترقبه به افغا نستان سفر میکند وهمراه با سپنتا وزیر خارجه استیضاح شده ورد صلاحیت شده ازسوی پارلمان افغا نستان ، به هلمند میرود .این میرسا ند که تضاد ها هنوز هم وجوددارد .</p> <p>به باور آگاهان سیاسی هرگاه کرزی نسبت به اداره بارک اوباما در آینده امید اوار ودلبسته میبود ، قطعا به چنین شیوه ها متوسل نمیشد .اودر واقع با ضعف ها یی که در خود میبیند ، مصمم شده است که در آ خرین ماه های حیا ت سیاسی خود به باجگیری سیاسی رو آورد . از همینجاست که با زیر پا گذاشتن هویت خود وکشورش با صدای رسا با نگ برمی آورد که : <br class='autobr' /> « جامعه جها نی باید در تصامیمم با من موافق باشد واگر مخالفت میورزد ، دو انتخاب دارد ، مرا از قدرت کنا ر بزند ویا از خاک این کشور بیرون شود » .<br class='autobr' /> بد ینسان بنا به فرموده آقای سپنتا وزیر (!) امور خارجه « جنا ب رئیس جمهوری » ، با اعتراف به این که بر مشروعیت آرای ملت نسبت به خود با ورندارد ومعتقد است که این اجنبی ها بودند که وی را به قدرت رسا نید ند ، متاسفانه هویت خود وکشورش را زیر سوال میبرد .<br class='autobr' /> وی نشا ندادکه در حیا ت سیاسی اش بیشتر تااتکا ء به ملت خود داشته باشد ، مخصوصا به امریکا یی ها اتکا ء داشته است . او که برای دور دیگر بازهم در هوای « تاج وتخت » است ، در واقع با این اظهارات وعملکرد های خویش ، دردور انتخابا ت بعدی ، اگرفرض محال بر آرای ملت حسا ب شود ، قبر آرزو های بعدی خود ش را کنده است .</p> <p><strong>باز هم بحث صحبت وکنار آمدن با طالبان :</strong></p> <p>مساله انتخابات یک مساله جنجالی وپر هیاهوتلقی میگردد . از نظر برخی ناظرین از آ نجا ییکه در تعیین شخص مورد نظر برای کرسی ریاست جمهوری افغا نستان تصمیم گیرنده اصلی امریکا میباشد ، اما با وصف فهم این موضوع تلاش صورت میگیرد تا زیر نام دموکراسی وانتخابات آ زاد ، انتخابات روپوشی باشد برای کتمان این واقعیت .</p> <p>از جا نبی کشور ها یی که در افغا نستان سرمایه گذاری نمود ند ، عسکر دارند ، پول میدهند ، خواهی نخواهی در انتخابات کشور سهم دارند . <br class='autobr' /> بحث روی این مساله است که بنا بردلایل فوق شخصی که براریکه کرسی قدرت درافغا نستان تکیه میزند باید با جامعه جها نی سازگار باشد . با برتری طلبی که امریکا دارد ، این وضعیت خود، برای امریکا که گفته میشود میخواهد به تنهایی عمل کند ، نمیتواند خوشا یند باشد .</p> <p>در هر صورت ، ادعا میشود که کرزی برای اداره جد ید امریکا یک مهره نا بکار وغیر مطلوب پنداشته میشود .</p> <p>مذاکره با طالبان که طی ماه های اخیر مخصوصا حامد کرزی روی آن پافشاری نمود وبه یک سلسله اقدامات جدی از برقراری تماس ها وروابط با طالبان تا راه اندازی اجلاسی به اشتراک پادشاه عربستان سعودی ، جهت کنار آمدن با طالبا ن ، متوسل شد و موضوع فوق چند هفته متوالی از مسا یل داغ روز در کشور محسوب میگردید ، اینک بار دیگر قوت بیشتر یافته است .</p> <p>رسا نه های داخلی کشور اخیرا از صحبت تلفونی حامد کرزی با شیخ طنطا وی رئیس جامعه الاظهر مصر خبر دادند .<br class='autobr' /> از فحوای این صحبت ناظرین استنبا ط نمودند که شیخ طنطاوی به حامد کرزی وعده سپرد ه است که در حل قضیه افغا نستان در جهت نزدیکی طالبان با دولت ، با نفوذی که دارد ، وی را جدا همکاری مینما ید .<br class='autobr' /> تلاش های کرزی برای کسب مجدد قدرت با حیل وذرایع مختلف ادامه دارد . توسل به امریکا وانگلیس ، دست ودامن گرفتن شاه عربستان وبه تازه گی ها تضرع نزد شیخ طنطاوی به خاطر نفوذ ش در جوامع اسلامی ، حکا یه ازعطش سیراب نا پذیر قدرت در وی دارد .</p> <p>فراموش ننماییم که مساله مذاکره با طالبان ازدید جها نی نیز ارجحیت های خاص خودرا دارد . مخصوصا امریکا یی ها وملل متحد بد ین نظر دارند که مذاکره حتمی است اما فقط با رده های پا ئینی طالبان . <br class='autobr' /> ازدید آ نان مذاکره با رهبران وحلقات بالا یی آنها مورد سوال است که آیا مذاکره منتج به موفقیت خواهد شد .</p> <p>مقامات ایالات متحده امریکا مذاکره با رده های بالایی طالبان از جمله ملا محمد عمررا تلاش بیهوده میخوانند واین درست چیزی است که کرزی با این طرز دید موافق نیست .<br class='autobr' /> گفته میشود که در موارد مختلفی ازین دست ، میان سیاست های انگلیس وامریکا در قضیه افغا نستان ، اختلاف صریح وجود دارد .</p> <p>امروز نه تنها اینکه معلوم نیست برنده اصلی انتخا با ت افغا نستان که خواهد بود ، تدویر انتخا بات که در آینده نزدیک آیا صورت خواهد گرفت یا خیر ، نیز زیر سوال رفته است .</p> <p>اینکه کشتی امید ملت افغا نستان درین گیر ودار حوادث وکشمکش های بین المللی ومنطقوی ، بتواند به ساحل مقصود پیاده شود ودرین میان کارا یی بارک اوباما سیاستگذار ستراتیژی های جدید امریکا و هم پیما نا نش منجمله ملل متحد ونیات وموضعگیری های کشور های همسا یه ومنطقه باز هم چه خواهد بود ، سوا لات مغلق ومبهبمی اند که بایست باز هم پای انتظار نشست وپاسخ آن ها را از زمان گرفت .</p></div> https://mail.kabulpress.org/article2650.html https://mail.kabulpress.org/article2650.html 2008-12-07T00:00:00Z text/html fa میرحسام الدین برومند <p>یادداشت سوم <br class='autobr' /> میر حسا م الد ین برومند سا بق مد یر اطلاعات و نشرات وزارت امور خارجه <br class='autobr' /> تحول در کشور : <br class='autobr' /> آوانیکه احمد شاه مسعود با زنده گی وداع گفت ، من در پشا ور بودم . آنگاه در پاکستان دونوع فضا مسلط بود .تعداد قابل ملاحظهء پشتونها ، خورسند به نظر میرسید ند، محافل خوشی میگرفتند ، اما برخلاف اکثریت قاطع تاجک ها که به مسعود به عنوان یک ناجی دلبسته بودند ، با نبود او به خاطر آینده نگران بودند . <br class='autobr' /> این استنتاج رااز قیافه های آنا نی که با علاقمندی رویدادهای افغا نستان را بویژه در روزنامه های (…)</p> - <a href="https://mail.kabulpress.org/rubrique8.html" rel="directory">دیدگاه</a> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L150xH141/arton2650-21f8c.jpg?1769347016' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='141' alt="" /> <div class='rss_chapo'><p>یادداشت سوم</p> <p>میر حسا م الد ین برومند سا بق مد یر اطلاعات و نشرات وزارت امور خارجه</p></div> <div class='rss_texte'><p><strong>تحول در کشور :</strong></p> <p>آوانیکه احمد شاه مسعود با زنده گی وداع گفت ، من در پشا ور بودم . آنگاه در پاکستان دونوع فضا مسلط بود .تعداد قابل ملاحظهء پشتونها ، خورسند به نظر میرسید ند، محافل خوشی میگرفتند ، اما برخلاف اکثریت قاطع تاجک ها که به مسعود به عنوان یک ناجی دلبسته بودند ، با نبود او به خاطر آینده نگران بودند .</p> <p>این استنتاج رااز قیافه های آنا نی که با علاقمندی رویدادهای افغا نستان را بویژه در روزنامه های «سهار » ، «هیواد » وده ها نشریه صبحا نه دیگرکه درما رکیت های فروش نشریه ها ی بورد وحیات آباد پشاور، محل اسکان وتجمع اکثریت افغانها ، عرضه میشد ، به ساده گی میتوانست به دست آورد .</p> <p>با حادثه 11 سپتمبر ، حوادث رنگ دیگری به خود گرفت . خاک افغانستان آماج راکت های «ب 52» امریکا قرار گرفت <br class='autobr' /> راکت های مخربی که تا امروز که امروز است وهفت سال تمام از آن میگذرد ، چنان بمبارد مانهای مهیب ومخوف ، هنوز هم جان هزاران غیر ملکی بیگناه را گرفته ومیگیرد .</p> <p>پس از حادثه 11 سپتمبر ، کنفرانس بن به عنوان نقطه عطفی سیر حواث را در تاریخ کشوربه گونه ء دراماتیک عوض کرد ، چنا نیکه علی الرغم نجات مردم وکشور از چنگ طالبان والقاعده ، امروزه اکثریت صاحبنظران افغان وجهان فیصله های آن را بجا وسودمند به حال افغانستان نمیدانند .</p> <p>در آغا زایجاد رگه های امید در دل وضمیر افغا نها با باور به آینده نسبتا مطمئن ، باعث شد که با رونما شدن تحول عده یی از افغا نها که به خاطر بمبارد ما نهای جت ها ی امریکایی موقتا به پاکستان رفته بودند ، هکذا بخشی از مهاجرین در کشور های همسایه پاکستان وایران ، به افغانستان برگردند .شرایط تازه ایجاد شده باعث شد تا کتله های عظیم مهاجرین برگشت نمایند . امید فزاینده در سیمای پیروبرنا وزن ومرد این خطه خوانده میشد .</p> <p><strong>تحول در وزارت امور خارجه :</strong></p> <p>من حدود سه هفته بعد از سقوط طالبان وایجاد اداره انتقالی به رهبری حامد کرزی، با خانواده ام از پشاور به کابل برگشتم.</p> <p> جنا ب داوود پنجشیری که الی ترگ گفتن وزارت امور خارجه درنخستین سال حکمروایی طالبان در کابل منحیث سرپرست شعبه سوم سیاسی ایفای وظیفه نموده وبعدا کابل را به صوب پنجشیر ترک گفته وطی اقامتش در پنجشیر تا شهادت احمد شاه مسعود ، سمت ریاست دفتر وی را به دوش داشت ، با رونما شدن تحول به وزارت خارجه برگشته ، بنا به اقتضای وقت وهدایت شخص دوکتور عبدالله عبدالله وزیر امور خارجه افغانستان منحیث مدیر مامورین در جذ ب مجدد تمامی آن عده کا رمندان وزارت که در زمان طالبان تحت نام « افراد نامطلوب » از وزارت منفک شده بودند ، به اسرع وقت همت گماشت و تمام کا رمندان منفک شده را مجددا دربست های درخور لیا قت وشا یستگی افراد پیشنهاد ومقرر نمود .</p> <p> از قضا روابط میا ن وزیرامور خارجه وداوود پنجشیری بزودی به تیره گی گرایید وداوود پنجشیری آرام آرام از وزارت فاصله گرفت . سر انجام پس از چندی شرایطی فراهم آمد که داوود پنجشیری به حیث سفیر افغانستان درتاجکستان تقرر یافت.</p> <p>خدا یارجان یگان دوست ورفیق . من پس از انفکاکم از وزارت در زمان طالبان ، تا کابل را ترک نگفته بودم ، روز ها به دکان سیمساری سید محمد که اززمان حکومت مجاهدین در شعبه اول سیاسی ( شعبه ما یعنی مدیریت اطلاعات ونشرات دردوران جنگها ی تنظیمی در سال 1992درکابل،از قصر ستور به تعمیر مرکزی وزارت در شعبه اول سیاسی وزارت مهاجرشده بود )، با هم زیاد صمیمی شده بودیم ،میرفتم . هردو که جز منفک شد ه گان بودیم ، ساعتها در همان هوای سرد زمستان که ا کثرا هوا تحت صفر بود در هوای آزاد باهم روی حوادث وجریا نا ت سیاسی کشور بحث ودرد دل مینمود یم .</p> <p>ازقضا وقتی طالبان سقوط کردند ومن دوباره به وزارت برگشتم ، سید محمد مدیر مامورین وزارت شده بود . وی دیگر آن دوست روز ها ئی که درد مشترک داشتیم وقصه ها از جور روز گار میگفتیم نبود . دوستم مدیر مامورین جدید به من گفت : « برومند صاحب بسیار ناوقت آمدی . چه میدانم که وزیر صا حب پیشنهاد تقررمجدد ت را منظور نماید » .</p> <p> خلاصه روزها گذشت . مدیر مامورین هر روز بها نه می آورد تا اینکه روزی صریحا برایم گفت که وزیر صاحب مقرری تان را منظور ننمود ند .</p> <p> به تعجب افتیده پرسیدم : عجب است .در جمع بیش از صد نفر از منفک شد ه گان وزارت ، چرا فقط من باید مقرر نشوم ؟</p> <p>همان روز بی هیچ گپ اضافی از سکرتر وزیر امر ملاقات گرفتم .</p> <p>برخلاف سید محمد مدیر مامورین ، رویه ء داکتر عبدالله بقدری صمیمانه وگرم بود که ابدا آن روز را فراموش نمیکنم . داکتر عبدالله از روز گار ، از فعالیتهایم در زمان دوری از وزارت پرسید ووقتی دانست که من مدیر مسوول مجله « صبا » بوده ام . معلوم میشد که با مجله متذکره از قبل آشنا یی داشته است .از شیوه کار وپالیسی مجله اظهار رضا یت نموده گفت : من این مجله را چندین بار دیده ام . واقعا مجله پر محتوی است .</p> <p>وقتی دلیل رد تقررم را پرسیدم ، در جوابم گفت که خودت را دریک بستی پیشنهادکرده بودند که من بدان موافق نبودم. هدایت داده بودم که پیشنهاد را تغییر بدهند . مدیر مامورین را بگویید که اسناد شما را برایم بیاورد .</p> <p>پرسیدم : جناب وزیر ، من میتوانم همزمان به کاردر وزارت ، در اوقات غیر رسمی ، به کار مجله « صبا» رسید گی نما یم .میخواهم موافقت شما را داشته باشم که آیا از نظر اداری اشکالی ندارد . با ستایش از کار های مطبوعاتی ام گفتند :</p> <p>به هیچوجه ! شما کار فرهنگی وژورنالیستی مینمایید . ما نعی ندارد ، موفقیت تانرا میخواهم .</p> <p>تقریبا هفت هشت ماه را به کار مدیریت مسوولی مجله در بعد از وقت ادامه دادم . چند ماه بعد نسبت تراکم امور در وزارت امور خارجه ودلزده شدن از فضای نامساعد وزدوبند هایی که در CHA حاکم بود ، با مجله متذکره خداحافظی نمودم .</p> <p>کار در وزارت امور خارجه با یک تحرک سیاسی چشمگیر آغاز شد . از نظر من داکتر عبدالله از موفقترین وزرای امور خارجه افغا نستان در سی سال اخیر بوده است .</p> <p>تیم کاری که وی برایش برگزید ، افراد آن بیشترینه اسا سا ت متشکله رهبری یک اداره خوب را دارا بودند .<br class='autobr' /> میگویند: « صد مرد جنگی به از سیاهی لشکر» .</p> <p>وی همکاری وتوجه افراد با انرژی ، فعال وکارکن ، مخصوصا افراد جوان برگشته از غرب را به وزارت جلب کرد .<br class='autobr' /> عمر صمد ، خالد ذکریا ، فواد مسلم ، عزیز آرینفر وچند تای دیگر افراد کلید یی بودند که در ارتقای ظرفیت کاری وزارت نقش ستوده یی را انجام دادند .</p> <p>فواد مسلم جوان نماز خوان و خدادوست برگشته از امریکا ، تکنالوژی معلوما تی و کمپیوتر ساینس را برای اولین باردرادارات ا فغا نستان آنهم در وزارت امور خارجه بگونه گسترده ووسیع آن به کار گرفت .</p> <p>با مساعی زیاد موصوف وجلب کمکهای گسترده کشور های جهان ، دستگاه ها ی جدید همراه با پیشرفته ترین وسایل تخنیکی تورید وکار نصب ومنتاژ آن در اسرع وقت عملی گردید .</p> <p> در نتیجه در یک فرصت زما نی کوتاه وزارت امور خارجه بشمو ل تمامی شعبات آن با تکنالوژی پیشرفته کمپیوتر مجهز شدند. ریاست تکنالوژی به مدیریت فوادمسلم به کار شروع نموده ، چندین جوان مستعد که در پاکستان در زمان مهاجرت کمپیوتر سا ینس را فراگرفته بودند ، در چوکات شعبه جد یدالتشکیل به کار آغاز نمود ند .</p> <p>ویژه برنامه های تدریس کمپیوتر همزمان برای دیپلوما تان ومنسوبین وزارت امور خارجه ، برای کارمندان اکثریت ادارات و وزارت خانه ها ی دیگر با جدیت رویدست گرفته شد .</p> <p> بدین ترتیب شمار زیادی از کارمندان خارج از وزارت ، طور رایگان دروس عملی کمپیوتر را به کمک وزارت امور خارجه فراگرفتند . البته با گذشت زمان ودسترسی با امکانات ، بعد ها سایر ادرات کشور به تدریج با سیستم کمپیوتر مجهز گردیدند .</p> <p>شخصیت وکرکتر ستوده ، وسعت نظر ، برخورد یکسان صمیمانه وگرم داکتر عبدالله با همه ستاف وزارت از بالاتا پایین ، حکایه از برازنده گی وتوانایی اش در ایجاد یک اداره موفق در آغاز داشت .<br class='autobr' /> هرچند از نظر سن ، نامبرده درهفت سال قبل وزیرامور خارجه ء نسبتا جوان بود ، ولی استعدادی بخصوصی در جلب همکاری شخصیت های برجسته همتا یش در سطح منطقه وجهان داشت .</p> <p>در چند سفری که من منحیث مدیر اطلاعات ونشرات در ترکیب اعضای وزارت با ایشان داشتم ، از موضعگیری های سالم وسازنده ، قوت گفتار وجسارت سیاسی واستدلالا ت منطقی شان نهایت حظ میبردم . انسان به وضوح میتوانست ببیند که شخصیت های سیاسی همتا یش با چه علاقمندی زا ید الوصفی ، سخنا نش را استقبال وتا یید میکردند .</p> <p>هرچند آنکه واسطه وارتباطی با داکتر عبدالله یا رده های بالایی دولت داشت ، توانست در وزارت امور خارجه یا مستقیما به نمایند ه گیها ی سیاسی آن در خارج تقرر حاصل نماید وآنا نیکه واسطه شان ضعیفتر بود به عنوان افراد ناراض علیه وزارت ووزیر متذکره ، قرار گرفتند .</p> <p>با شناختی که من از داکتر عبدالله دارم ووی را انسان مهذ ب ، با درایت ویک سیاستمدار شایسته وپر هیز گار میدانم ، تقوای سیاسی اش را تا یید میدارم . فکر میکنم اکثرا بامن موافق باشند که داکتر عبدالله صرفنظر از مجاهد بودنش که آ ن را نیز میتوان یک مجاهد متقی نامید ، در هیچ زدوبند سیاسی دخیل نبوده وتا حال هیچ شنیده نشده که از وی به عنوان انسان ضد منافع ملی یاد شده باشد . در وزارت امور خارجه ویا هم هیچ پست واداره کلیدی کشور شنیده ودیده نشده که برادران وافراد خانواده داکتر عبد الله ، کرسی هارا اشغال نموده باشند، چنانیکه برادران حامد کرزی و یونس قانونی ووابستگان دورو نزدیک شان ، از وزارت امور خارجه گرفته تا بسیاری ادارات کلیدی دیگر، پست ها یی را اشغا ل وتا حا ل در اختیار دارند .</p> <p>داکتر عبدالله نه به عنوان یک آمر دلسوز بل به عنوان یک انسان مهربان پیوسته درصدد کمک به مجموع منسوبین وزارت بود . از روزی که به پست وزارت امور خارجه رسید تا روزی که وزارت را ترک گفت ، ماهانه 2000 دالر خرچ دستر خوانش را به دسترس ریاست اداری گذاشت تا صرف نا ن چاشت کارمندان وزارت گردد . در اعیاد ، ماه رمضان المبارک وبه خاطر خریداری آذوقه زمستان ، مجموعا سال سه بارامر اجرای معاش بخششی را میداد .</p> <p>اگر او توانست سالها در مسند وزارت امور خارجه بما ند ، از توانا یی های لازم اداری وپختگی سیاسی وی بود که از تجربه کاری خود با گذشت زمان آموخته بود .</p> <p>وقتی پروسه اصلاحات اداری درسطح کشور آغاز شد ، داکتر عبدالله با استدلا ل قوی از کلیدی بودن وزارت امور خارجه وعدم کفاف معا شا ت درین وزارت ، مخصوصا این که دیپلوما تان وزارت پرنسیپا مکلف اند ، با دریشی منظم در خور یک دیپلومات در وزارت ظاهر گردند که این امر مستلزم درآمد بیشتر برای کارمندان وزارت امور خارجه میباشد ، پس از زمینه سازی های لازم به دستور ایشان ، کلیه کارمندان وزارت موفق شدند از طریق راه اندازی رقا بت آزاد وسپری نمودن امتحان شامل پروسه اصلاحات شده واز امتیازات ماهوار آ ن مستفیدگردند که این به مثابه یک دستا ورد قوی در جهت دفاع از حقوق منسوبین وزارت ، درزمان تصدی داکتر عبدالله محسوب میشود .</p> <p>بزرگترین شکا یت کارمندان وزارت از داکتر عبد الله این بود که اکثریت کارمندان وزارت میخواستند وحق شان هم بود که با ید در مقرری ها در نما ینده گیهای سیاسی عدالت به کار گرفته شود که این کار به طور قطع وجود نداشت . واقعیت هم ، آ نکه وزیر را میشنا خت ویا از مقاما ت بالایی ، بالایش تحمیل میشد ، باآ ن که وزیر اکثرا واسطه های قوی را رد مینمود ، اما با قبول این واقعیت که « آب زورسربالا میرود » در جامعه سنتی افغانستان ، امروزه واسطه به یک عنعنه تبدیل شده و بی واسطه هیچ کاری پیش نمیرود ، افراد غیر مستحق در خارج مقرر میشد ند .</p> <p>اکثرا در وزارت شاهد بوده اند که یقینا وی به اندازه یی تحت فشار بالایی ها قرار داشت که در تامین عدالت اجتماعی در وزارت کوتاه می آمد. به حدی که بسیاری از کارمندان سابقه وزارت بیست سال میشد که به نمایند ه گیهای سیاسی مقرر نگردیده بودند ، اما افراد واشخاص زورمند بدون آنکه در وزارت قدم رنجه کنند ، به طور ترانزیت از کشوری به کشوری مقرر واشغا ل وظیفه میکردند .<br class='autobr' /> چنا نچه من چندین بار در دفتر داکتر حیدر معین اداری وزارت د رزمان داکتر عبدالله با چشم سر شاهد بوده ام که شاید هم به صلاحیت خود ویا هم شناخت روحیه داکتر عبدالله چندین نفر را در فرصت های زما نی مختلف که احکا می از حامد کرزی ، معا ونینش و یا هم ازمسوولین با نفوذ ریاست جمهوری با خود به همراه داشتند تا مستقیما به سفارتخانه های افغانستان مقیم خارج تقرر یابند ، با جد یت جواب رد داده وحتی بعضا سفارشنامه ها را پاره کرده ، استدلال مینمود که اگر قرار باشد همه واسطه داران به سفارتخانه ها مقرر شوند ، جواب کارمندان سابقه دار وزارت را چه باید داد؟</p> <p>نا گفته نباید گذاشت که ، برخلاف داکتر عبدالله ، معین اداری وزارت داکتر حیدر، که درضمن ادعا میکرد دوست وزیر است ، به خاطر برخورد های خشن وجنجالی اش با کارمندان ومنسوبین وزارت ، کدام محبوبتی نداشت .<br class='autobr' /> موضوع جالب دیگر اینکه آقای کرزی هرچند گاهی که بریکی از همکاران دورو برش خشمگین میشد ، نظر به رابطه هایی که وجود داشت ، برای اینکه چنین فردی را از دفتر خود واز پیش چشمش دور ساخته باشد ، فورا امر مقرری اورا به حیث سفیر ومستشار وزیر مختار یا سکرتر اول در یکی از سفارتخانه های افغا نی مقیم خارج صادرمینمود .<br class='autobr' /> وقتی رئیس دفتر ویا یکی از کارمندان عالیرتبه دیگر دفتر کرزی تبدیل میشد ند ، رئیس قبلی حتما باید سفیر مقرر میشد که بگونه مثا ل از جاوید لود ین سفیر افغا نستان درکشور ناروی وسید طیب جواد سفیر افغانستا ن در ایالات متحده امریکا میتوان یاد کرد .<br class='autobr' /> البته کیس سید طیب جواد قویتر از آنست که بتوان تصور کرد . <br class='autobr' /> از یاد نبریم که سید طیب جواد وعمر صمد سفیر افغانستان در کانا دا ، از سفرای موفق وبرازنده یی اند که جا دارد بالای شان افتخار کرد . <br class='autobr' /> نکته دیگر قابل توضیح این که ، تقرروارسال شخصیت های رانده شده از کابینه های مختلف به عنوان سفیر به خارج ، تقریبا ازسی سال بد ینسو به یک عنعنه تبدیل شده است .</p> <p>از انتقادات دیگر درزمان تصدی داکتر عبدالله در وزارت امور خارجه ، تقرر افراد مسن وسالخورده چون کاکای حامد کرزی یا وابسته گان مسوو لین با نفوذ دیگر در دستگاه دولت ، در پست های کلیدی وزارت امور خارجه بود که از طریق وزارت خارجه درمرکز ویا هم مستقیما در نمایند ه گیهای سیاسی کشور در خارج مقرر میگردیدند .</p> <p>همچنان بعضی کارمندان سا بقه وزارت امور خارجه در در دوسه دهه قبل ، با اینکه سواد چندانی هم نداشتند ، با وجود کبر سن از اثر مساعی واسطه های شان ، مجددا در وزارت امور خا ر جه جذ ب شده ، بدون تشخیص صلاحیت کاری آ نا ن چه بسا که مستقیما در راس مدیریت های پنجگانه سیاسی یا ریاست های وزارت قرار گرفته ، پس از سپری نمودن چند ماهی به طور غیر مستحق به عنوان سفیر یا نفرات دوم وسوم سفارتخانه های افغانی تقرر اشغا ل وظیفه مینمودند. برخی از چنین افراد پس از گذشت مدتی به مقصد ارتقا ، از بست یک سفا رت به سفا ر ت دیگر تبدیل میشدند .</p> <p>آ قای انورزی که بیش از هفتاد سال عمر دارند ، دیپلومات در آلمان ، سپس سفیرافغانستان در آسترالیا ، بعد سفیرافغانستان در سو یس بوده اند ، دیده میشود که قحط الرجالی بر این کشور چنان سا یه افگنده است که از مرده ها کار زند ه گان را میگیرند ...<br class='autobr' /> به همین ترتیب آقای طرزی که سالهای سال سفیر افغانستان در اسلام آباد بود وفعلا سفیر افغانستان در سویس تشریف دارند ، با ید مادام العمر سفیر باشد .</p> <p> هرگاه از ز مان آغاز حکومت مجاهد ین محاسبه شود ، همین اکنون دیپلوما تا نی وجود دارند که نزدیک به بیست سا ل را درنما ینده گیهای سیاسی سپری نموده اند. در زمان حاکمیت مجاهدین در کابل ، ربانی وسیاف ، دوستم ، رهبران سایر تنظیمها وامثالهم وپس از آن کرزی واطرافیا نش ، واسطه های این آقا یون بوده واستند .</p> <p>خوب اینکه میگویند « بنده بی عیب نیست » ، مقوله یی است که روی تجربه گفته شده است . به باور من داکتر عبدالله طور شا ید وبا ید در مقرری ها دست با ز نداشت . بست های نمایند ه گیهای سیاسی وزارت در خارج قطعا در انحصار واسطه داران و زورمندان بوده ، از مرز متذکره نمیتوانست فراتر رود . ازینرو کوشید ند خسته آن همه بیعدالتی ها در وزارت امور خارجه را به پای وزیر وقت بشکنند .<br class='autobr' /> اما به نظر من ، شخصیت داکتر عبدالله در نفس خویش محفوظ از گزند هرنوع تعصب وزد وبند سیاسی بوده است .</p> <p><strong>معین سیاسی با مسوولیت :</strong></p> <p>نخستین معین سیاسی وزارت امور خارجه پس از رویکار آمدن اداره انتقالی جناب داکتر عبدالر حیم شیرزوی بود که با کارنامه های برازنده وسلوک نهایت نیک خویش طی دوره کارشان در وزارت ، خاطرات بس بزرگی در دل ودماغ فرد فرد وزارت امور خارجه ،از خود به جا گذاشتند .</p> <p>جنا ب زلمی عزیز که از کا در های سا بقه دار ومطرح وزارت در گذشته ها بود ند ، در دوره انتقالی به حیث مدیر شعبه ملل متحد وزارت امورخا رجه ایفای وظیفه مینمودند . ایشان بنا بر اهلیت وشایستگی بخصوص پس از تقرر داکتر عبد الر حیم شیر زوی در پست سفیر کبیر ا فغانستان مقیم قاهره ، به سمت معین سیا سی وزارت به کار گماریده شدند .</p> <p>شایستگی ، تجربه وتخصص اداری وسیا سی زلمی عزیز در یک فاصله زمانی کوتاه متبارز گردیده ، ایشان بزودی محبوب القلوب کلیه کارمندان وزارت گرد ید ند ، به حدی که منسوبین وزارت با افتخار ّبه همدیگر میگفتند: <br class='autobr' /> « وزارت امور خارجه در داشتن معین سیاسی مهربان ، ورزیده وخوب ، چا نس طلا یی دارد ».( البته با تبدیلی زلمی عزیز از پست معینیت سیاسی ، کارمندان وزارت خارجه شانس داشتن یک مدافع خوب را از دست دادند ) .</p> <p>جناب زلمی عزیز از آغاز کارشان با آنکه یک دیپلومات نخبه وموفق بودند ولیکن نه به عنوان یک معین بلکه به حیث یک دوست ورفیق وهمکار خوب یکسان برای همگان ، به حساب می آمدند . این حقیقتی است که مطمئن استم همه کارمندان وزارت برآن مهر تا یید میکوبند .</p> <p>من به موجودیت آمر ودوست گرانقدری چون زلمی عزیز پیوسته افتخار نموده ومینما یم . شخصیتی که همیشه در صدد بود از دردها وآلام درونی منسوبین وزارت آگاهی داشته واگر بتواند مرهم گذاری باشد .</p> <p>زلمی عزیز پیوسته در تلاش آن بود که حقوق کارمندان وزارت امور خارجه اعاده گردد مخصوصا درقسمت تقرر کارمندان در نمایند ه گی های سیاسی سخت در تلاش بود کارمندان وزارت به طور متناوب سه سال در خارج وسه سال درمرکز ایفای وظیفه نما یند . <br class='autobr' /> در وزارت امور خارجه هرچند گاهی یکبار به مقصد دلخوشی وشاید مصروف نگهداشتن ذهن کارمندان وجلو گیری از تقاضا ها جهت اعاده حقوق شان ، از ترتیب لست ها از سوی وزارت غرض مقرری ها به ترتیب نوبت ، آوازه هایی پخش میشد . اما کجا بود که جنبه عملی به خود بگیرد .</p> <p>زلمی عزیز که ازین بیعدالتی در قسمت کارمندان سابقه دار وزارت رنج میبرد ، خود را درزمینه مسوول میپنداشت . وقتی متوجه شد که تلاشهایش نتیجه نمیدهد ، استعفایش را به رئیس جمهور تقدیم وموضوع را به هیات رهبری وزارت که من منحیث منشی جلسه توظیف بودم وموضوع درج پروتوکول های روز مره وزارت گردیده است ، به جلسه گزارش داد ند .</p> <p>لاکن رئیس جمهور استعفای موصوف را نپذیرفته واز ایشان خواست به کارشا ن ادامه بدهد .</p> <p>آخرالا مر از اثر پافشاری های زلمی عزیز ، بن بست مقرری های کارمندان سابقه وزارت شکست . حدود پنجاه تا شصت فیصد واجد ین شرایط پس از پا نزده تا بیست سال کار مستمردرمرکز وزارت ، به علاوه یک تعدادی از کارمندان جدید که سه سال را در وزارت کار نموده بود ند ، به اسا س لست مرتبه زلمی عزیز معین سیاسی که درزمینه خود را متعهد میدانست ، در سفارتخا نه ها ونماینده گیهای سیاسی کشور در خارج مقرر گردید ند که به تاسی از آن من نیز از بست مدیریت اطلاعات ونشرات وزارت امور خارجه تبدیل و به تاریخ 19 اکتوبر 2005 به حیث سکرتر اول سفارت افغانستان دربرلین ،با خانواده ام عازم جمهوری فدرال آلمان شدم .</p> <p><strong>داکتر عبدالله به مثا به حریفی در چشم کرزی :</strong></p> <p>داکتر عبدالله در یک مقطع سرنوشت ساز ، توانست با کار خستگی نا پذیرش چهره واقعی افغا نستان را چنا نیکه بود در مجامع بزرگ بین المللی به جهان معرفی دارد ودر لحظات حساس وسرنوشت سازی که کشور به دستگیری در عرصه های سیاسی واقتصادی نیاز مبرم داشت ،توانست پا به پای زمان موفقانه پیش رود .<br class='autobr' /> به نظر من توانا یی ها وظرفیت کاری بلند داکتر عبدالله عبدالله ، باعث شد که جهان به موصوف به چشم یک سیاستمدار توانمند بنگرد.</p> <p>تا جاییکه شنیده میشود میان وی وبرخی از شخصیت های سیاسی مطرح جها نی صمیمیت ها ئی ایجاد گردید که افتخار وفیضش به ملت افغانستان میتوانست برسد .</p> <p>میگویند در بسا از ملاقات ها که به سطح بلند یعنی میان رهبران دوکشور انجام میپذیرفت ، وقتی حامد کرزی حین معرفی اعضای معیتی اش وی را معرفی میکرد ، در مقابل با این جواب روبرو میشد که :<br class='autobr' /> « با شخصیت ایشان از گذشته از زمان جهاد ومقاومت آشنا استیم » .</p> <p>ازینجاست که حسادت حامد کرزی برانگیخته شده ، وی را به عنوان رقیب سیاسی خود تصور میکرد . ازینروحریف در پی لحظه ها وفرصت ها بود تا به فکر خودش چگونه این خار بغل را از سر راه بردارد. کرزی برای اینکار به زمان نیاز داشت . زیرا داکتر عبدالله کسی نبود که به ساده گی از کنا ر حامد کرزی دور ساخته میشد . جهان به وی به عنوان یک چهره موفق ، صمیمی ومحبوب مید ید .<br class='autobr' /> سیاستمداران جهان وافغا نها یی که کرزی وداکتر عبدالله یعنی هردورا میشناختند ، از نظر شخصیتی میان این دو تفاوتهای زیادی مشا هده میکردند ، به نظر من از نظر شخصیتی ، موقعیت داکتر عبدالله نزد شان والاتر بود .</p> <p>در روز های پا یا نی کارم درمرکز وزارت ، پروسه انتخابات پارلمانی در جریان بود . همه میدانند که طبق قانون بعد از تشکیل پارلمان ، با یست رئیس جمهور کرزی ، کا بینه جدید را به پارلمان معرفی ورای اعتماد میگرفت .</p> <p>از نخستین روز ها آوازه تبدیلی داکتر عبدالله به گوش میرسید که در میان کاند یدان از زلمی رسول مشا ور امنیت ملی کرزی ، هدایت امین ارسلا ، سید طیب جواد وداکتر رنگین سپنتا وزیر مشاور کرزی در امور بین المللی ، نام برده میشد .</p> <p>وقتی این آوازه ها توسط دوستان داکتر عبدالله در وزارت ، به وی باز گو گردید ، نامبرده آن را نا ممکن دانسته ومتذکرشد که با شناختی که من از جامعه بین المللی نسبت به خود دارم ، امکانا ت این تبدیلی راغیر عملی میدانم . <br class='autobr' /> باری از زبان عزیز آرینفر رئیس مطالعات ستراتیژیک وزارت در آن وقت شنیدم که به داکتر عبدالله گفته بود : <br class='autobr' /> داکتر صاحب ، میگویند سپنتا وزیر خا رجه میشود ، شما چرا دست به کار نمیشوید ؟<br class='autobr' /> داکتر عبدالله در پاسخ گفته بود : اصلا این کار مقدور نیست .</p> <p> قرار اطلاعات بعدی داکتر عبدالله قبل از سفر رسمی اش به ایالات متحده امریکا به رئیس جمهور گفته بود که آیا من در پست ام منحیث وزیر خارجه ابقا شده ام ویا چسان ؟ <br class='autobr' /> اگر مساله تبدیلی من دقیق باشد ، من درین سفر رسمی منحیث وزیر امور خارجه ، حاضر نیستم اشتراک کنم ّولی حامد کرزی بنا برتفاهما ت قبلی که با دیگران داشت ، ظاهرا به داکتر عبدالله اطمینان داد که : خیر شما درپست تان باقی مانده اید وبا ید سفر کنید . <br class='autobr' /> حینیکه داکتر عبدالله مصروف سفر رسمی درامریکا بود ، کرزی تلفونی مساله برکناری اش را برایش ابلاغ نمود.</p> <p>...وبدین ترتیب جنا ب داکتر سپنتا درمقام وزارت امور خا رجه قرار گرفت . اما مد ت ها قبل ، زما نی که سپنتا وزیر مشاور کرزی در امور بین المللی بود ومن هنوز مدیر اطلاعات ونشرات وزارت امور خارجه بودم ، من وسپنتا یک صحبت مختصر تلفونی جنجالی داشتیم .</p> <p><strong>آغاز خصومت سپنتا با من</strong> :</p> <p>در ریاست اطلاعاتی آژانس باختر ، در سرویس داخله آ ن چنین مرسوم است که اخبار واصله یومیه را به خاطر همد ست ساختن وبه یک زبان واحد در آوردن ، اکثرا باز نویسی مینمایند .</p> <p>به باور من منحیث یک ژورنالیست ، این کار دومزیت دارد ، اول اینکه از ادا رات ومراجع مختلف با ادبیات مانوس وغیر ما نوس ، گزارشها یی بگونه مفصل ومطول ویا هم گنگ وکوتاه در آژانس باختر مواصلت مینماید . آژانس مکلفیت دارد اخبار وگزارشها را از نظر ارایه همگون ویکدست ساخته ، متن آن را مطابق پالیسی نشراتی خویش باز نویسی نماید .</p> <p>از روزی که مسوولیت مدیریت اطلاعات ونشرات در وزارت امور خارجه به من محول گردید ، چون از شیوه کار در آژانس بلد بودم ، بجهت آن که محتوای اخبار وگزارشهای ارسا لی وزارت امور خارجه به آژانس باختر صدمه ندیده با شد ، بارئیس آژانس اطلاعاتی باختر ومسوولین مربوطه آن ملاقات گرفته وبه نتیجه رسیدیم که :</p> <p> « مدیریت اطلاعات ونشرات با شناختی که از پالیسی دولت ، بویژه پالیسی وزارت امور خارجه ، رعایت اصول ژورنالیزم وادبیات متداول وزبان مشخص نوشتاری دارد ، اخبار ملاقات ها ، گزارش ها ، تحلیل ها ، پیام ها ی تبریکیه وتسلیت مربوط به وزارت خارجه وسایر مراجع ، بخصوص ریاست جمهوری را که از طریق این مدیریت ارسال میگردد ، همه مسوولیت آن را متقبل وآژانس باختر اجازه هیچگونه تغییر وتصرف ویا باز نویسی آن را ندارد » .</p> <p>بنا ء با امتنان از ریاست آژانس باختر ، طی دوره کارمن در مدیریت اطلاعات ونشرات ، این اصل جدی تعقیب شد .</p> <p>بنا برهمین مسوولیت وظیفوی ، مکلفیت داشتم متونی را که از ریاست جمهوری می آید پس از باز نویسی جهت نشر به آژانس اطلاعاتی باختر ارسال بدارم .</p> <p>روزی وقتی زنگ تلفون دفترم به صدا آمد ، حینیکه گوشی را برداشتم ، صدا یی نا آشنا یی به گوشم آمد که میپرسید :</p> <p>ـ آقای برومند است ؟</p> <p>ـ بلی امر کنید !</p> <p>ـ من داکتر سپنتا استم ، وزیر مشا ور دولت درامور بین المللی ریاست جمهوری . در مورد تغییرات در متون ارسالی این اداره به آژانس باختر زنگ زدم ، گفتند چون اخبار وگزارشات د ولتی دررابطه به مسا یل بین المللی از جانب شعبه اطلاعات ونشرات وزارت خارجه وبه امضا ء شما به آ ژانس میرسد ، درین مورد خواستم همرایتان تماس بگیرم .</p> <p>ـ بفرمایید جناب سپنتا ، موضوع از چه قرار است ؟</p> <p>ـ شما کلمات وجملات را دست میزنید ، در متونی که از ریاست جمهوری میفرستم مخصوصا در قسمت القاب رئیس صاحب جمهور . نوشته میباشد : « حامد کرزی رئیس جمهوری افغا نستان » ، شما آن را به « حامد کرزی رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان » تغییر میدهید . موصوف همچنا ن چند مثال دیگر آورد .</p> <p>در مقابل من استدلا ل نمودم :</p> <p>ـ ببینید هردولت یک اسم دارد . مستند به قا نون اسا سی افغانستان نام دولت افغانستان : « جمهوری اسلامی افغانستان » است که بعضا دولت جمهوری اسلامی افغانستان نیز میگویند .</p> <p> هرگاه اسم رئیس جمهوررا کناراسم رسمی دولت قرار بدهیم ، « حامد کرزی رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان » خوانده میشود . مگر چرا رئیس جمهوری ؟</p> <p> گذشته از اینها باید خدمت تان عرض شود که ما درین شعبه از کاربرد کلمات نا ما ء نو س وشیوه های نگارشی با ادبیات ایرانی باید بپر هیزیم . وقتی میگوییم رئیس جمهوری افغانستان ، فورا ادبیات مروج ایران در ذهن انسان تداعی میگردد ، گذشته ازین ها ....</p> <p>( من با پروفیسور دوکتور حسین یمین استاد فاکولته ادبیا ت پوهنتون کا بل ، دوکتور اسد الله حبیب و نویسنده توانا وچیره دست اعظم رهنورد زریا ب درمورد صحبت نمودم . آ نا ن کاربرد ترکیب « رئیس جمهوری » را غلط محض ونا درست ارزیابی نمود ند .)</p> <p>ـ خیر، من درین مورد مشخص با رئیس جمهور حرف زده ام .آنهاموافقه کرده اند که باید « رئیس جمهوری افغانستان » نوشته شود .</p> <p>ـ به احترام شما این کار را خواهیم کرد .</p> <p>شعبه برای چند روز تقاضای سپنتا را مدنظر گرفت . من نخواستم شعبه به راه غلط رفته وبا ادبیات نا متجا نس ، به کار ادامه بدهد .</p> <p>حدود ده روز بعد آقای سپنتا مجددا به من زنگ زده ، گفتند :</p> <p>ـ آقای برومند ، شما با من موافقت نمود ید که مطالب ارسالی شعبه مرا دست نمیزنید ، در حالیکه مخصوصا « حامد کرزی رئیس جمهوری افغا نستان » را باز هم « رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان » مینویسید .این بار من از خودت به رئیس جمهور شکا یت میکنم .</p> <p>به خنده افتیده ، گفتم :</p> <p>ـ اختیار با شما ست ، تا من درین شعبه استم ، خود را به اصول اداره ، اصول کار واصول ژورنالیزم ، پا بند میدانم .</p> <p>درواقع آغاز خصومت سپنتا با من از همین نقطه بود .....</p> <p><strong>حقیقت وکلای پارلمان افغانستان :</strong></p> <p>حقیقت زنده گی برخی از وکلای معلو م الحال پارلمان بردروغ ، دسیسه ، جنایت وخیانت واستفاده از نام مقدس نماینده مردم استوار میباشد .مبرهن است که در گذشته انتخا با ت در افغانستان اعم از انتخابات ریاست جمهوری وپارلما نی بگونه تصنعی وساختگی ، از طریق فریب ، اغوا وتطمیح به منصه اجرا در آمده است .</p> <p>اینکه میگویند پارلمان افغانستان ، پارلمان جوان وکم تجربه است ، حرف دقیقی نیست . افغا نستان از گذشته های دور پارلمان های زیادی را تجربه کرده است . با جروبحث های داغی که جریان آن از طریق رادیو تلویزیون وقت منعکس میشد ، به گوشه گوشه زنده گی مردم روشنی انداخته میشد .</p> <p>محمود حبیبی آخرین رئیس پارلمان افغانستان ، در زمان زمامداری داکتر نجیب الله بود . پارلمان ها در وقت وزما نش نشریه های اختصاصی خود شان را نیز داشته اند .</p> <p>وکلای پارلمان در گذشته ها ، عمد تا اشخاص بادرد وبا احساسی بودند که عشق ملت را در قلب داشتند ، در حالیکه امروز تقریبا برعکس آن بوده ، وکیل مردم شدن یک امتیاز برای استفاده جویی ونوعی قدرت نما یی است .</p> <p>یک موضوع را در تاریخ کارنامه های سیاه از آغاز دوره انتقالی تا اکنون باید به خط درشت نوشت :</p> <p>نه دموکراسی در افغا نستان جوان است ، نه پارلمان . فقط محدود افرادی ، به خاطر آن که روی جنایات مکرر شان ، روی خبط های کلان سیاسی شان ، روی پالیسی های نابخردانه شان روپوش گذاشته باشند ، اعمال نا شایست شان را زیر نام « دموکراسی جوان » و« پارلمان جوان » مخفی میسازند .</p> <p>چنانیکه در افغانستان گاهگاهی اعمال ننگین عما ل دولتی ، توسط اصطلاحات وکلمات پنهان کاری میشود .</p> <p>باز هم باید با خط زرین باید نوشت که :</p> <p>تاریخ هفت سال اخیر ، سیاه ترین دوره از رهگذر سوء استفاده های کلان دولتی از نام ملت وکشور بوده ، دولتمردان بزرگ و برخی پارلمان نشینان ، عظیم ترین جفا ها ، خیا نا ت وجنا یا ت را در حق ملت افغانستان روا داشته اند .</p> <p>مسلما درهر جامعه یی افراد خوب وبد ، خاین ووطنپرست و صادق وکاذب وجود دارد . اما درارتکاب جرایم انسانی هفت سال اخیر ، اکثریت رهبران که بیشترینه وابستگی های حزبی وتنظیمی داشته اند ، دست جنایت پیشگان جهان را از عقب بسته اند .</p> <p>از یادنبریم که درپارلمان کشور افرا د وشخصیت های منور ، دلسوز ، دانشمند وبا بصیرت هم وجود دارند که واقعا پشتوانه مردمی داشته و به خاطر صداقت ، استعداد ، پشتکار وشا یستگی های لازم که سزاوار شان یک وکیل است ، به پارلمان توسط رای مردم راه یافته ا ند وهمواره مشکلات ، رنج ها وآلام ودرخواست ها ومطالبات برحق مردم را منعکس میسازند که به نظر بنده شمار همچو افراد فکرنشود نها یتا از پا نزده فیصد تجاوز نما ید .</p> <p>اینکه محمود کرزی وسایر وابستگان زور مندان با چه نیرنگ وخدعه وصرف مبالغ هنگفت رای گرفتند ، این سرجایش <br class='autobr' /> اما بخشی از وکلا با معاملات وزدودبند های عجیب ، به پارلمان ره یافتند .</p> <p>دررابطه روی مثالی استناد میکنیم . ازروی این میتوانید در مورد چگونگی انتخابات پارلمانی درمجموع قضاوت نمایید :</p> <p>یکی از وکلای زن ، خانم قدریه یزدان پرست است که وقتی نامش را بشنوی ، میا نگاری متقی ترین انسان این خطه است .</p> <p>خا نم یزدان پرست در دوره جهادی ها در سال 1371 خورشیدی از جانب استاد ربا نی به حیث رئیسه موسسه عالی نسوان که در واقع جا گزین موسسه « میرمنو تولنه » سابق بود ، مقرر گردید .</p> <p>قدریه یزدان پرست خودش همیشه با مباهات یاد میکرد که دختر خوانده استاد ربا نی است و از آن جاییکه کاررا به اهل کار میسپارد ، با تشخیص دقیقش وی را بدین مسند رسانیده .</p> <p>من خواهرخوانده ودوستی داشتم به اسم « لیلا صراحت روشنی » شاعر و نویسنده فرهیخته یی که اکثریت فرهنگی های کشور نامبرده را گرامی میداشتند. لیلا صراحت دختر زنده یاد سرشار روشنی شاعر ، ادیب وژورنالیست توانای وطن بود که سراسر عمر پر بارش را در مطبوعات کشور به سر رسانیده بود . شادروان سرشار روشنی درسال 1363 خورشیدی دردوره زمامداری ببرک کارمل توسط امنیت دولتی وقت زندانی وبه گونه مرموزی به شهادت رسید .</p> <p> لیلا صراحت روشنی علی الرغم مستحق بودنش ، برای اینکه مربوط سمت شمال بود ، در سال 1371 خورشیدی به حیث معاون اول موسسه عالی نسوان مقرر گردید . وی دست به ابتکارات فرهنگی متعددی زد ازجمله جریده معروف « ارشاد النسوان » را احیا نمود .</p> <p>من سوای وظا یف رسمی دولتی ، در جمله سایر فعالیت های فرهنگی ، با تراجم ونوشته ها ی خویش، مجله میر من و هفته نامه ارشاد النسوان را ، به اساس یک قرار دا د با ا لمقطع ، همکاری مینمودم .</p> <p>معرفت من وقدریه یزدان پرست از کار با همان دونشریه موسسه عالی نسوان آغاز شد . نامبرده بعضا از من میخواست <br class='autobr' /> وی را در قسمت نوشتن سخنرانی ها یش همکاری نمایم .<br class='autobr' /> آ ن سال ها گذشت .در خزان سال 1383 که من در وزارت امور خارجه مصروف کاررسمی بودم ، روزی جوانی به دفترم آمده ، پیامی از قدریه را به من آورده ، گفت :</p> <p>قدریه یزدان پرست مد تیست از کشورهالند برگشته وبه عوض سید مخدوم رهین به حیث رئیس شورای شهر وندان شهر کابل ایفای وظیفه میکند .آرزودارد شما راببیند .</p> <p>به پا س همکاری های قبلی فرهنگی ملاقات مختصری با وی داشتم .</p> <p>توقعات وی نهایت زیاد بود . وی روزانه در نواحی مختلف کابل ، در مراکز متعدد علمی وفرهنگی مرکز ، در ولسوالی های اطراف کابل ، برنامه های تبلیغاتی داشت .از من خواست بیانیه هایش را بنویسم .</p> <p>منکه بعلاوه مسوولیت مدیریت اطلاعات ونشرات وزارت ، مسوولیت اداره خد مات اجتماعی وفرهنگی « نخل فردا» ، مسوولیت مجله « ازدواج » ماهنامه یی در راستای خانواده ، حقوق بشر وجامعه مدنی وهمچنان مسوولیت مجله « مژده » ماهنامه یی برای کودکان را ، که موسس وبنیا نگذار هرسه اداره شخص خودم بودم ، به عهده داشتم نتوانستم به تقاضا های وی لبیک بگویم .</p> <p>بالاخره پروسه آما ده گی ها برای انتخابات به راه افتید . روزی قدریه یزدان پرست به دفتر مجله « ازدواج » که در « دهن باغ » منطقه یی در مرکز شهر کابل موقعیت د اشت ، قدم رنجه نموده ، از کا ندید ا توری خود گفت واین که باید در قسمت تهیه متن ودیزاین پوستر های رنگی تبلیغاتی وی را کمک نمایم . همچنان از من خواست بنا برمعرفتی که با مسوولین وهمکاران رادیو BBC ورادیو آزادی دارم ، زمینه ترتیب مصاحبه ها را برای وی فراهم سا زم .</p> <p>به اثر اصرار وی نتوانستم خود را کنار بکشم . لاجرم به وی وعده همکاری دادم .خلاصه پوستر ها آما ده وچاپ شدند .<br class='autobr' /> قدریه میگفت : من پولی در بساط ندارم . یک دستبند الماس دارم . به شوهرم گفته ام آن را در هالند فروخته پولش را برایم بفرستد تا صرف انتخابات نما یم . چون مطبعه از دوستت است ضمانتم را کن که تارسیدن پول مهلت ام بدهد .<br class='autobr' /> پس از مدتی ، تلفونهای مطبعه که پیوسته پولش را طلب مینمود قطع شد ، متیقن شدم که حق الطبع پرداخته شده است .</p> <p>چند روز بعد خبرشدم که خانم قدریه یزدان پرست در هوتل « آسمان آبی » در منطقه تا یمنی سه روز پیهم بیشتر از یک هزار نفر را شکم سیر نان داده است .</p> <p>واضح شد که بار دیگر پدر خوانده اش (!) استاد ربانی به سر ر وقتش رسید ه بود .</p> <p>قدریه یزدان پرست قرار گفته خودش روز ها را به دفتر لالایش (!) که منظورش معا ون اول رئیس جمهور احمد ضیا ء مسعود بود، به شام میرسا ند . از همین با بت همواره کلمات ( استاد ) و(معاون صاحب اول ) ورد زبانش بود .</p> <p>میبینیم که عشق کرسی پارلمان وپول وقدرت چنان یک خا نم را از آغوش شوهر وفرزندان قد ونیم قدش دور نگهداشته که کشورها لند را به صوب کابل ترک میگوید وبرای رسیدن به هدفش چه پله ها یی را که نمی پیما ید .<br class='autobr' /> نه تنها قدریه یزدان پرست بلکه فیصدی قابل ملاحظه وکلا ء پارلمان ، چنا نیکه باچشم سر د ید یم وبا گوش جان شنیدیم <br class='autobr' /> بارای های قلابی وپرداخت حتی فی رای تا صد افغانی که فقط پول ده تا نان خشک میشود ، از ناگزیری مردم استفاده نموده ، حاکم برسرنوشت ملت گردیده واکنون که به مقصد رسیده اند ، آن ها را بی هیچ دستگیری یی ، آغشته در مصیبت رها میکنند .</p> <p>اکنون ازروی این مثال حد س بزنید که محمد یونس قا نونی ، وابستگان کرزی ، استاد ربا نی ، استاد سیا ف «صیاد » که به گواهی مردم وتاریخ ، در غضب دارایی های عامه وزمین های مردم شریف پغمان وبسا مناطق دیگر کابل وقتل انسان های بیشمارومظلومی دیگر درین کشور ، دست بالا یی دارد وافراد دیگری ازین قماش ، از چه نیرنگ های شیطا نی کار گرفته وچقدر پول مصرف نموده اند تا مخصوصا ، به مقامات رهبری پارلمان رسیده ا ند . چنا نیکه در انتخاب کرزی معاملا ت بس بزرگی در مقیا س بالاتر از تصور با پشتوانه داخلی وبین المللی ، به کار گرفته شد .</p> <p><strong>انجو ها ، نظامی در داخل نظام :</strong></p> <p>اینجا لازمست برکا ر وفعالیت انجو ها ، خاصتا انجوهای افغانی که در بالا بدان اشاره شد ، مکث کرد .<br class='autobr' /> با مدیریت سالم یک رئیس جمهورفعال ،صادق ، وطنپرست ومصصم ، بدون شک انجوها ، موسسات وسازمان های اجتماعی وخیریه افغانی وبین المللی ، نقش خیلی ها برجسته وچشمگیری میتوانستند داشته باشند .<br class='autobr' /> طی هفت سال هزاران افغان وخارجی زیر نام متخصص وکارشناس ، با آن که تعدادقابل ملاحظه آن افراد عادی خوابیده در غرب بودند ، با استفاده از شناخت ها و ارتباطا ت وزدوبند ها ی گوناگون ، به اشغال مواقف وکرسی های بلند در افغانستان دست یا زید ند وتا توا نستند چشمه های اقتصادی افغانستان را مکید ند .</p> <p>به اسا س مشاهدات وبرداشت های خودم ومشاهدات واظهارات آنا نیکه دل شان برای این وطن همیشه تپیده است ، انجو های افغا نی بسان افعی های بزرگ ، بخشی ازین سرمایه ها را بلعیده ، صاحب سرمایه های بس عظیم نه تنها در داخل ، بلکه در بانک های بین المللی نیز گردیده اند . روسا ء وافراد خا نواده های این انجوها ، بلند منزل ها وبلاک های تجارتی و مسکونی در دوبی وامریکا وبعضی کشور های دیگر اعمار وبرخی ازین سرما یه هارا که پول ملت بلا کشیده ومحروم افغانستان است ، به حساب شخصی خویش به بیرون انتقال داده اند .</p> <p>ناگفته نگذاشت که اکثریت این انجو ها در زمان حکومت مجاهد ین وبعد طالبان عمد تا در پشاوردست به ایجاد موسسات خیریه اجتماعی زد ند ، تعدادکثیر آ نها دفاتر مرکزی شان در پشاور ویا سا یر ایالات پاکستان موقعیت داشته ، در کابل وسایر ولایات مراکز ساحوی داشتند . چه بسا از ایجاد گران وموسسین این انجوها که به خاطر روابط گسترده با حلقا ت خارجی ، که به کرسی های وزارت ومعینیت نرسید ند که از مثال های برازنده آن ، حنیف اتمر شیخ الوزرا ء کشوررا که عهد کرده برکرسی های تمام وزارتخانه های کلید ی کشوریک بار تکیه زند ، داکتر سیما ثمر رئیس کمیسیون حقوق بشر افغا نستان ( در آغاز حکومت کرزی از معاونین اداره انتقالی )، ، عبد السلام رحیمی معین اول وزارت مالیه درسال اول حکمروایی حا مد کرزی( رئیس موسسه CHA (وروساء ده ها انجو وموسسه دیگر که چون سه فرد یاد شده سابقه بد استفاده جوئی از پول ملت افغانستان را داشته اند ، میتوان به حسا ب آورد .</p> <p>از عبد السلام رحیمی رئیس موسسه CHA گفتیم . انجوی « اداره هماهنگی کمکهای انسانی » معروف به CHA با نام « همکاری » فعالیت داشته و هفته نامه موسسه نیز « همکاری » نامیده میشد . موسسه CHA در پشاور از انجوهای معتبرافغا نی که دارای سکتورهای چهار گانه زراعت ، اقتصاد ، صحت وانجنیری بود ، تا سال 2000 به گفته مسوولین آن در مجموع بیش از 2000 نفر پرسونل داشت و به دلیل اینکه آقای رحیمی از ولایت فراه بود ، دفاتر ساحوی اش عمد تا در ولایا ت پشتون نشین موقعیت داشت .</p> <p>آقای سلام رحیمی بیشتر از وزیر یک وزارتخانه کلیدی در سفر های بزرگ اقتصادی مصروف میبود واکثرا به کشور های غربی به خاطر به دست آوردن پروژه های بزرگ سفر مینمود . <br class='autobr' /> همچو انجوهادر واقع با قدرت روز افزون اقتصادی ومافیا یی شان که بعضا با برخی از کشور های معین دونر کارمیکردند ، هریک حیثیت نظامی در داخل نظام را داشته ودارند .<br class='autobr' /> آقای سلام رحیمی چندین برادر داشت که پس از هرچند سالی ، بد نه ء ازدفتر CHA را که در چتر سکتور های مختلف وجود داشت ، جدا ساخته ، ابتدا منحیث پارتنر وبعد ها از طریق اخذ فندهای بسیار کلان آنها را مستقل میساخت تا برسرما یه های خا نواده گی شان با وصف اینکه انجوهای متذکره را ثبت وراجستر وزارت پلان وقت ، میکردند ، ملکیت شخصی میپنداشتند ، بیفزایند .<br class='autobr' /> بدینسان دیده میشود که ا نجو ها چگونه به سان امپراتوری های کوچک عمل نموده، با اخذ فند های عظیم از دونران به نام بازسازی واعمار کشور وملت افغانستان سرمایه هارا به یغما میبرند ومیا ند وزند .</p> <p>سلام رحیمی وچها ر برادرش طی چند سال حاکمیت مجاهد ین وطالبان هریک صاحب اداره مستقل ، سکرتر وتشکیل مستقلانه بزرگ بودند که قرار اظهار اطرافیا نش به اسثناء عبدالقیوم رحیمی وفا ، متباقی با وجود داشتن زن وفرزند ، وعده ازدواج دومی را با دوشیزه گان سکرترانجوی خویش سپرده بودند .</p> <p>آقای عبدالسلام رحیمی معین اول اسبق وزارت مالیه پافراتر نها ده ، بهترین امکانات را در دسترس انتخاب خویش «سلما وقفی » گذاشته ، موصوفه را ابتدا درپشاور به حیث مسوول اداری CHA که از نظر اجرایی ، پس از شخص رئیس موسسه ، بزرگترین موقف در آن اداره پنداشته میشد ، مقررنموده بود .<br class='autobr' /> وقتی در سا ل 2001 دفتر CHA به سان اکثریت انجوهای دیگر از خارج کشور به داخل منتقل شد ،سلما وقفی با معاش ماهوار سه هزار دالر در ماه به حیث معاون موسسه ارتقا داده شد .این نهایت حسن نیت وعلاقمندی آقای رحیمی به دوشیزه ایده آل ا ش واز جانبی جهت چپ ساختن دهن وی بود . چون باز هم به گفته اطرافیان دفترش ، عیاشی را بر ازدواج ترجیح میداد واین به مذاق معاونه صاحب برابر نبود .<br class='autobr' /> این پول گزاف که به نام پروژه های عمرانی وباز سازی برای مردم بی بضاعت افغانستان اخذ میشد ، به یک دختر 12 پا س که ادعا میشد سواد چندانی هم نداشت ، به خاطر تحقق نیات درونی یک مرد پنجاه ساله تادیه میشد .</p> <p>به علاوه مسوولین دفتر متذکره در سال 1381 خورشیدی که از پشاور به کابل منتقل شد ، بنا به هدایت وتصمیم سلام رحیمی بخش های تولیدی آن که شامل تولید قالین ، صنایع دستی ، گالری هنر های زیبا ومطبعه دولتی بود ، با آن که درپشاور در چوکات CHAایجاد وپول آن از دونران اخذ شده بود ، آن ها را در کابل به حساب مطبعه شخصی « صبا » وگالری مستقل شخصی راجستر نمود ند تا از پرداخت مالیه ، تکس وسایر پرداخت ها ی گزاف به دولت رهایی یافته باشند .<br class='autobr' /> این موسسه سه منزل معمولی را در یکی از پسکوچه های منطقه خوشحال خان مینه با آن که هریک از خانه های متذکره در آ ن شب وروز بیش از چهارصد دالر ارزش نداشت ، به کرایه مجموعا حدود نه هزار دالردر ماه ، از پول انجو که در حقیقت پول بیت المال میباشد ، به سلما وقفی که خانه شخصی وی ، پدر وبرادرش بود ،به اساس قرار داد میپرداخت که گفته میشود هنوز هم همان سه منزل در دسترس انجوی خانواده گی خود شان قرار دارد .<br class='autobr' /> مساله نهایت تشویش برانگیز اینکه دود چندین جنراتور های قوی که مخصوص فابریکه های تولیدی میباشد ، برمحیط زیست و زنده گی باشنده گان منطقه مخصوصا که در چهار دوروبرموسسات تولیدی متذکره CHAدر خوشحال مینه ، منازل رهایشی مردم قرار دارد ، خیلی ها زیانبار پنداشته میشود . <br class='autobr' /> مردم محل از دود جنراتورها ، هکذا رنگ های کیمیاوی مختلفی که روزانه صد ها کیلو تار قالین بافی در آن منازل رنگ آمیزی وآب های کثیف وملوس آن به اطراف رها میگرددو نسبت عدم موجودیت کانالیزاسیون ، به گمان اغلب آبهای متذکره از طریق ترکیب با آب چاه ها ، برای خوراک به مصرف میرسد، سخت ناراحت اند وبه خاطر صحت شان احساس خطر میکنند .<br class='autobr' /> سه برادر سلمارا که اولی داکتر طب ، دومی لیسا نس یکی از فاکولته ها وسومی درسال 2000محصل سال اول یکی از فاکولته ها در پوهنتون کابل بود ، در بست های بلند منحیث مسوول بخش صحی CHAدر دفتر مرکزی ،دیگری را مسوول دفتر ساحوی موسسه در ولایت هرات وسومی را در یکی از بست های دفتر مرکزی مقررشده بودند که معاش ماهوارهریک از دوفرد اولی بیشتر ازدوهزار دالر در ماه بود ، در حالیکه معاش یک ژورنالیست معزز با تجربه واز نخبه گان فرهنگ افغانستان آقای گل محمد ادبیار زرینگر مسوول هفته نامه «همکاری » ارگان نشراتی آن موسسه ابتداء صد دالر بوده ودر اخیر ازدوصد دالر تجاوز نمیکرد .<br class='autobr' /> به خاطر حق تلفی هادر CHA با ری یکی از کارمندان موسسه متذکره به ستوه آمده ، با راه انداختن قیل وقال در دفتر مرکزی با لحن انتقاد آمیز از آقای رحیمی ، فریاد کشید که به خاطر خا نم « وقفی » ، ماها نه حدود نه هزار دالر به خانواده وقفی به عنوان معاش ونه هزاردالر دیگر را تحت نا م کرا یه منزل ، سخا وتمندانه میپردازد ، ولی دردست ورزیده ترین ومستحق ترین افراد باوصف ظرفیت بلند کا ری ، صد تا دوصد دالر را میگذارد .</p> <p>باری شنیده شد که به اثر تقاضا وبه زعم بسیاری ها ، از اثر تهد ید سلما وقفی به جهت آن که سلام رحیمی در مساله ازدواج با موصوفه از تاخیر ونیرنگ کار میگیرد ، درزمان تصدی آقای رحیمی در وزارت مالیه ، داکتر وحید وقفی برادر سلما ، از سوی سلام رحیمی ، به جای خودش به حیث رئیس موسسه CHA تقرر یافت که گفتند این امر موقع تبدیل نمودن وحید وقفی ، منتج به جنجال اضافی بعدی میان آنان گردید ..</p> <p>مینگریم که نشانه گرفتن لبه تیز انتقاد در برابرانجو های داخلی چقدر دقیق وبجا است .انجوها یی چون CHA مرکز فساد و استفاده جوئی بو ده ، موجودیت شان ، جفا به فرهنگ دیرین ملت شجیع افغان میبا شد ..موسسه متذکره با دست درازی به فرهنگ کشور ، آ ن را منبع تجارت خود قرار داده است . با مجله «صبا » ، مطبعه « صبا » وتلویزون « صبا »<br class='autobr' /> فقط وفقط کوشیده ، موسسه خویش را فرهنگی جلوه دهد ، در حالیکه فرهنگ برای مسوولین استفاده جوی آن ، به باور بسیاری ها جز چاشنی یی برای رسیدن به اهداف پلید شیطا نی وتبلیغ کارنامه های سیاه آنان نبوده است .<br class='autobr' /> فرهنگ این اداره ، جز چپاول وغارت سرمایه های ملت که به نام ملت واز آدرس ملت به چنگ آورده اند واز راه راه انداختن چند رسانه خبری کوشیده اند خود را برحق جلوه داده ، برخیانت های شان پرده افگنند ، چیزی بیش نبوده است .</p> <p>همه میدانند که ظهور طالبان از قندهار آغاز شد وولایات همجواررا دربرگرفت. اکثریت این انجوها ازجمله CHA با طالبان روابط تنگاتنگ داشتند .در حالیکه طالبان زیر نام امارت اسلامی در کابل سیطره شان را تحکیم بخشیده ودر اکثر ولایات از جمله ولایات جنوب را در تصرف داشتند ، دفاتر ساحوی CHA آزادانه در ولایات متذکره فعالیت داشته اند .<br class='autobr' /> طی سالها هیچگاهی ، هیچ حادثه وخبری در رابطه با تصادم موسسه متذکره وطالبان پخش نگردید . این خود موجودیت یک حلقه پیوست میان انجوها ، طالبان وکشور های دونر را که گفته میشود اکثرا دونران آنرا موسسات امریکایی تشکیل میدهد ، صحه میگذارد که به باور برخی از مفسرین اوضاع ، انجوها از پا یگاه های طالبان وحامیان بین المللی شان محسوب میشوند . <br class='autobr' /> به عبارهء دیگربا نقل قول برخی ها ، تا حدودی شماری از مسوولین انجوها ی داخلی ، اجنت های کشور های خارجی اند .<br class='autobr' /> علت فاصله گرفتن آقای رحیمی ازپست معینیت اول وزارت مالیه را دلایل متعددی دانسته ا ند . منسوبین CHA ، علت آ نرا بروز کشیده گی میان سلما وقفی وسلام رحیمی که در امر ازدواج با وی امروزوفردامینمود ، عنوان نموده ومدعی بود ند که د وشیزه متذکره میکوشید با راه انداختن رسوایی وافتضاح ، به رحیمی مذکور حالی سازد که در صورت تداوم تاخیر در ازدواج با وی ، از استفاده های مالی کلان وی در موسسه متذکره ، با آن که عملا کا رمند عالیرتبه دولت است ، <br class='autobr' /> اما فند های بزرگ چندین ملیون دالری را با دونران همیشگی اش مخفیانه امضاء ودرپی حیف ومیل شده است ، انتقام میکشد .<br class='autobr' /> اینجا ، هد ف نشانه گرفتن موسسه CHA ورسوا ساختن مسوولین آن نیست . در اکثر انجو های افغانی استفاده جوئی هایی حتی به مراتب بزرگتر از انجوی یادشده نسبت داده شده است .<br class='autobr' /> این صرف یک گوشه ء کوچک از همچو استفاده جویی های ما لی و فساد در جمع ا نجوهای داخلی میتواند باشد که صرفا در دوره اداره انتقالی در کابل مشاهده شده ویا از زبان حاضرین درآن موسسه به گوش رسیده است .</p> <p>البته استفاد ه جویی ها وخیانات انجوهای بین المللی در افغانستان بحدی روشن و اظهر المن الشمس است که تقریبا همه ازغارت سرمایه ها که باالنوبه توسط انجو های متذکره انجام پذیرفته ،اگاهی دارند .</p> <p><strong>رئیس جمهور صمیمی وعاطفی ، سیاستمدار ناموفق :</strong></p> <p>حامد کرزی وقتی لب به سخن میگشا ید ، به وضوح وآشکارا در مییابیم که چقدر لا ابا لی وکوچه یی صحبت میکند .<br class='autobr' /> او در واقع با این اکت که رهبرمردمی است وگویا بی پیرایه وآزاد صحبت مینما ید ، میکوشد در پس الفاظ بظاهر بی پیرایه چهره ، کرکتر وشخصیت ضعیفش را پنهان سازد ، غافل ازین که مردم هویت ، شخصیت وسطح فهم ودرایتش را پوره تشخیص داده اند .</p> <p> بسا از اطرافیا نش ، ازوزرا ء مشخص وافراد معلوم الحال گرفته تا سا یردنبا له روانش ، هرگاه در طول هفت سال زمامداری آقای کرزی ، یک سخنرانی جامع وعالمانه ولو تحریری و از قبل تحریر شده از وی ، میتوانند به عنوان مثال ارایه بدارند ، بفرمایند !</p> <p>هرگا ه وی در جمع مصیبت دید ه گان مثلا یک حادثه بمباردمان هوایی توسط امریکایی ها یا مصیبت دیگری صحبت مینماید ، را ه حل را در مقطع کنونی که مردم بدان دست وگریبان اند ، با ریختن چند قطره اشک تصنعی چنین ارزیابی میدارد :</p> <p>« ما راه حل دیگری نداریم جز ء خواری کردن و زحمت کشیدن ودرس خواندن وباز هم درس خواندن » .</p> <p>درست است که با فراگیری درس وتعلیم ، انسان دوست ودشمن را تفریق مینماید وبا سلاح کاروتلاش به رفاه میرسد ولی همین حالا که سوال موجودیت یک ملت وکشورش مطرح است وسوال زنده گی مردمش ، نسخه علاج یک رهبر کشور کدامست ؟<br class='autobr' /> حالانکه درد ومصیبت این وطن ازدست بیگانگان ، بخصوص همسا یگان ، ودر داخل کشور موجودیت جنگسالاران ، قاتلین مردم ، افراطیون وجنگسالا را نی چون دوستم ، سیا ف ، طالبان و برخی دیگر از رهبران وافراد بد نام تنظیم ها و احزاب میباشد که دولت نه تنها آنا ن را مجال تبارز داده وحفظ شان نموده ، بلکه دربسا موارد هنوز هم همگام با آنا ن به جلو میشتابد .</p> <p>مگر همه آنا نیکه سخنرانی مختصر آقای کرزی را در روز افتتاح ترمینل میدان هوایی بین المللی کابل شنیدند ، برسخنان چنین رئیس جمهور نا توان که ارشاد فرمودند : « حالا که دوستان ما این میدان هوایی را برای ما ساخته اند ، این وظیفه ماست که آنرا خوب بچلانیم ودرست بچلانیم » ، تاسف ننمودند ؟<br class='autobr' /> باور کنید یک کودک خورد سال مکتب ، به ساده گی میتواند بگوید که استعمال کلمه « چلاندن » در کجا مناسب است . آیا این برای مردم افغانستان یک افتضاح نیست ؟</p> <p>از علل ناکامی های دیگر حامد کرزی عدم استقرار فکری وتفاوتهای فاحش روی اظهار نظرات متفاوتش درباره یک موضوع مشخص در یک فاصله زمانی کوتاه ، پرزه گویی های بیمورد که از شخصیتی چون رئیس جمهور به دور است ، دهن جوال گرفتن با خائنین ، استفاده جویا ن وقرار گرفتن در راس آنا نیکه مجموع تعصبات لسانی وقومی ومنطقوی وسمت گرایی را دامن میزنند ، مجال دادن به استفاده جویی های ناجا یز ومعاملا ت پولی کلان مشخصا توسط برادران وسایر اعضای خانواده اش ، بیتفاوتی دربرابر خواست های ملت ،فقر گسترده وکشنده یی که روزانه افرادی بیشماری را به کام مرگ میفرستد ، عدم کفایت و ظرفیت کاری چنا نیکه بایسته رئیس جمهور یک کشور است ... وصد ها فکت دیگر را میتوان برشمرد .</p> <p>تصور کنید هرگاه داکتر عبدالله ، پروفیسور عبداللطیف جلالی ، رمضان بشردوست ویا ازاستادان پوهنتون واشخاص خبره سیاسی وشخصیت های به مراتب برازنده تر دیگر در داخل کشور که باوصف توانا یی های بلند در گمنامی به سر میبرند ، یکی به جای کرزی میبود ، با این تعهد که منافع ملی را برمنا فع قومی وگروهی وامثالهم مقدم میپنداشت ، وارد عرصه خدمت درین عصر سخاوت جامعه جهانی به افغانستان ، میگردید ، به طور قطع اکنون هزاران هزار بار وضع بهتر نمیبود . ؟؟</p> <p>اکثریت سیاستمدران وتحلیلگران ، کنفرانس بن را که از جمله سرنوشت کشور را به دست شخص گمنامی چون حامد کرزی سپرد ، عامل ثبات روز افزون در کشور دانسته ومیدانند . در واقع پروسه بن یک راهکار نا موفق ومصیبت زا برای افغانستان تعریف میشود .</p> <p>این حادثه که به اساس فیصله بن وفیصله شورای امنیت ملل متحد نیروهای آیساف ونا تو افغانستان را زیر پوشش امنیتی خود گرفتند ، مورد استقبال تقریبا اکثریت افغانها قرار گرفت . ابتدا نه تنها سیمای سیاسی بلکه سیمای اقتصادی کشور نیز در حال تحول قرار گرفته ، چهره نوینی به خود گرفت .</p> <p>افزون برورود هزار ها متخصص وکارشنا س سیاسی واقتصادی ، ملیارد ها دالر به اساس موافقتنامه های متعدد ، به کشور سرازیر گرد ید اما هیچکدام دقیق ود لسوزانه به کار گرفته نشد .</p> <p>اکنون کشور در آستانه انتخابات دیگری قرار دارد . امید اینبار خود ملت افغانستان رهبرکشور شان را برگزینند . اگر انتخاب ، باز هم انتخاب مردم نبود ورئیس جمهور ی چون آقای حامد کرزی از آنسوی مرز ها، از دوردست ها ...بدون اراده ملت براین کشور تحمیل شد ، مصیبت این سرزمین انتهایی نخواهد داشت ......</p></div> https://mail.kabulpress.org/article2579.html https://mail.kabulpress.org/article2579.html 2008-11-17T05:28:00Z text/html fa میرحسام الدین برومند تروريزم، کوچی طالبان، طالبان، القاعده و داعش <p>تلاش برخی تنظیم ها برای نزدیکی با طالبان : <br class='autobr' /> طالبان معجون مرکبی اند که گفته میشود برخی از آ نان روابط تنگاتنگی با امریکا ، انگلیس وسایر ملل غرب داشته ، مخصوصا در سالیان پسین با جریانات ، شخصیت ها ونیروهای عمدتا غیر دولتی مطرح در داخل کشور نیز سازشکاری های داشته ا ند که روز تا روز قوام میپذیرد وپرده از روی روابط برداشته میشود . <br class='autobr' /> از نظر ایدیولوژی ، بین ملاعمر وهمچنان ربانی وسیا ف که در پارلمان کنار هم نشسته اند ، تفاوتهای فاحشی وجود دارد اما وجوه مشترکی آنهارا بهم پیوند میزند .ائتلا ف (…)</p> - <a href="https://mail.kabulpress.org/rubrique8.html" rel="directory">دیدگاه</a> / <a href="https://mail.kabulpress.org/mot4.html" rel="tag">تروريزم، کوچی طالبان، طالبان، القاعده و داعش</a> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L150xH141/arton2579-defd6.jpg?1769347016' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='141' alt="" /> <div class='rss_texte'><p><strong>تلاش برخی تنظیم ها برای نزدیکی با طالبان :</strong></p> <p>طالبان معجون مرکبی اند که گفته میشود برخی از آ نان روابط تنگاتنگی با امریکا ، انگلیس وسایر ملل غرب داشته ، مخصوصا در سالیان پسین با جریانات ، شخصیت ها ونیروهای عمدتا غیر دولتی مطرح در داخل کشور نیز سازشکاری های داشته ا ند که روز تا روز قوام میپذیرد وپرده از روی روابط برداشته میشود .</p> <p>از نظر ایدیولوژی ، بین ملاعمر وهمچنان ربانی وسیا ف که در پارلمان کنار هم نشسته اند ، تفاوتهای فاحشی وجود دارد اما وجوه مشترکی آنهارا بهم پیوند میزند .ائتلا ف شمال که امروز از طریق سخنگویان خویش ، از داشتن ارتباط نزدیک با طالبان سخن میزنند ، برهان الدین ربانی در آغاز پیدایی طا لبان آنان را نیروها ی خود جوش خطاب ننمود ؟</p> <p>وقتی موضوع مذاکرات اعلام شد ، ربانی تصریح داشت که قبلا درزمینه تماسهای با طالبان برقرار داشته اند .از دید ستراتیژیک ،آنان در واقع راه را برای آینده های پر پیچ وخم سیاسی ، باز گذاشته اند . بعلاوه به اسا س گزارشهای نشر شده که گفته شده طالبان سلاح را از مجاهدین سابق خریداری میکنند منظور از مجاهدین سابق مشخص است .</p> <p>از داد وگرفت مالی به ارتباط سلاح و ارتباطات درقسمت موادمخدر میان طرفین نیز گزارشهای به نشر رسیده . چنین به نظر میرسد که هیچنوع سازش وکنا رآمدن ها ناممکن نیست .دیده میشود که اکثرا مرز های قبلی درهم شکسته .. در سطح بین المللی نیز اکثرا معیار ها تغییر نموده است مثلا اکنون ایران ازحمله امریکا برعراق خوشنوداست . حتی از ارتباط ایران والقاعده بعضا سخنا نی به گوش میرسد .</p> <div class='spip_document_2952 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'> <figure class="spip_doc_inner"> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L500xH441/alshargholawsatk-7bd7e.jpg?1769347016' width='500' height='441' alt='' /> </figure> </div> <p>ترکیبات کاملا نا متجا نس در زدوبند ها وائتلافات نامیمون پیوسته به ملاحظه میرسد . موادمخدر شبکه دیگری است که بسیاری عناصر ظاهرا متفاوت را با یکدیگر پیوند میزند .</p> <p>وقتی ربانی وسیاف میطلبند که مساله امنیت برای مجاهدین گذاشته شود ، مسلما منظور شان سپردن امنیت کشور بار دیگر به ربانی ، سیاف ودوستم ، جز معامله با طالبان ورسیدن به قدرت از طریق ایجاد حکومت ائتلافی دیگر چه میتواند باشد . بدینترتیب از جوانب مختلف تلاشها یی در جریان است تا با نام کشور وملت یک بار دیگر تجارت صورت گیرد .</p> <p><strong><br class='autobr' /> دولت وتعقیب برنامهء سازش با طالبان</strong> :</p> <p>کشمکش ها با شدت تمام جریان دارد . دولت کنونی که لذت قدرت کامش را شیرین نگهداشته با ذرایع مختلف خاصتا با تلاش کنا ر آمدن با طا لبان از طریق مباحثه ودیالوگ ، در تلاش احراز دوره دوم کرسی ریاست جمهوری است ، دولتی که مردم عام افغانستان شد ید ا از آن منزجر ومتنفر اند .</p> <p>از قول منابع خبری بین المللی گفته میشود : اسناد ومدارکی وجود دارد که نماینده گان آقای کرزی چندین بار در ولایات ارزگان ، هلمند ، زابل ، وکندهار با طالبان دیدار داشته و اسناد در مورد تسلیمی پول ، اجناس واموال ومواد ضروری به طالبان ، وجود دا رد .<br class='autobr' /> پیرامون انگیزه تلاشهای حامد کرزی وسایر عناصر داخلی ، هکذا تلاش در سطح بین المللی در ترغیب عربستان برای مذاکره دولت افغانستان با طالبان ، عوامل دیرینه وبحث برانگیزی وجود دارد که ایجاب میکند آن را موشگافی نماییم :</p> <p>خبر ملاقات دولت با طالبان موقعی چاق میگردد که نفوذ القاعده بر طالبان رو به افزایش است .</p> <p>مساله مذاکرات دولت افغا نستان با طالبان با زمینه سازی وهمکاری عربستان سعودی که طی چند هفته اخیر موضوع داغ روز محسوب میشده ، زدوبند های دولت با برخی از حلقه های طالبان را بیشتر از پیش برملا ساخت .<br class='autobr' /> مدت ها قبل این موضوع که کرزی با بخشی از طالبان رابطه پس پرده دارد ، برسر زبان ها بود .</p> <div class='spip_document_2951 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'> <figure class="spip_doc_inner"> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L340xH417/Qayoumkarzai-330d3.jpg?1769347016' width='340' height='417' alt='' /> </figure> </div> <p>سر انجام آقای کرزی به تازه گی ها اعتراف نمود که : <br class='autobr' /> <strong><br class='autobr' /> « ازدونیم سال بد ینطرف با طالبان در تماس استیم اما تا حا ل مذاکره یی انجام نداده ایم » .</strong></p> <p>مبتکر تماس با طا لبان ازطریق شاه عربستان ، فاروق وردک که سابق عضویت حزب اسلامی گلبدین حکمتیاررا داشته است ، بوده که خواستار سرسخت نزدیکی دولت با گروه طالبان میباشد . معلوم میشود که تلاش برای ساختن حکومت ائتلافی با طالبان از جانب دولت به شدت جریان دارد . <br class='autobr' /> البته بعضی ها میگویند که مذاکرات عربستان بعداز دوسال کوشش پاد شاه عربستان صورتگرفته ( در حالیکه یک تحلیلگر مسایل سیاسی افغانستان داکتر ملک ، برخلاف ادعا ها میگوید که عربستان سعودی علاقمند این مساله نبود وی به تقاضای کرزی وپافشاری نماینده گان ارسالی اش ، بدین وساطت تن داد) .</p> <p>در گزارش ها گفته شده که قیوم کرزی برادر رئیس جمهور ، عارف نوروزی ، بسم ا لله خان لوی درستیز افغا نستا ن در جمله هیات ارسالی دولت واز طرف طالبان ملا طیب آغا سخنگوی ملاعمر ، متوکل وعبد السلام ضعیف که تحت نام دعوت افطار از سوی پادشاه عربستان تشکیل یافته بود ، گرد آ مده بودند .</p> <p><strong>موضوع بس تکا ندهنده در مورد این مذاکرات همانا اشتراک نواز شریف از دشمنان کهنه کار ومحیل افغانستان ، درین نشست میباشد .</strong></p> <p>به موجب اطلاعات تایید ناشده مبنی براینکه طالبان خواسته اند که اختیار سیزده ولایت افغانستان به آنان داده شود ، اگر واقعا چنین تقاضایی از سوی طالبان به عمل آمده باشد ، این به مثا به یک زنگ خطر میتواند تلقی گردد مخصوصا که آن طرف خط دیورند نفوذ طالبان پاکستا نی روز افزون گردیده است ، اگر در جنوب کشور والیان طالبان تقرر یابند ، این به هیچوجه نمیتواند ، به جهت نفوذ طالبان در آن سوی خط دیورند وآینده کشور از نظر ثبات سیاسی ، هکذا از نظر جغرافیای منطقه ، توجیه قناعت بخشی داشته باشد .</p> <p>این نشست را در واقع میتوان راهی به سوی مذاکرات بعدی که گفته میشود در پاکستان صورت خواهد گرفت ، خواند . در همچو مذاکرات که معمولا به مذاکرات صلح معروف میباشد ، پیرامون نحوه مذاکرات ، مسایل امنیت وغیره بحث میشود . درحالیکه مذاکرات اصلی وقتی انجام میپذیرد که دعوی یا چنه زنی در مورد کرسی های کابینه اوج گرفته در زمینه بحث های داغ انجام یابد .</p> <p>اگر دولت به رهبری حامد کرزی در حالیکه رهبری ابر قدرت جهان یعنی ایالات متحده امریکا از جمهوری خواهان به بارک اوباما رئیس جمهور منتخب امریکا منتقل گردیده ، برای تداوم سیطره خود از طریق ائتلاف با طالبان میکوشد وارد کارزار میدان رقابت شود ، طالبان نیزکه قوت دیروزی را نداشته وبعضی قوما ندانا ن مهم خود را از دست داده اند ، نسبت احساس خلاء ، نیز رغبت به نزدیکی دارند ، گرچه با امکانا ت دستداشته ، داوطلبان بیشتری را میتوانند در صفوف شان جذب بدارند .</p> <p>به نظر مبصرین با تغییر رهبری در ایالات متحده امریکا ، اگر روند تلاشهای کرزی کما کان ادامه بیابد ، در صورت تحقق این برنامه ها ، دور نما خیلی تیره و تاریک خواهد بود . از ترکیب فعلی دولت کرزی که صاحبنظران آنرا بد تر از طالبان میدانند مخصوصا که از نظر عدالت اجتماعی ورعایت حقوق بشر درین دولت اثری به مشاهده نمیرسد ، یکجا شدن دولت با طالب ، جز سرنگونی کامل ملت افغانستان در گودال مصیبت ونابودی دگر چه ره آوردی میتواند داشته باشد .</p> <p><strong><br class='autobr' /> امریکا وطالبان :</strong></p> <p>در سطح بین المللی ، امریکا تا اکنون قاعد تا در برابر طالبان همیشه جانب احتیاط را گرفته است ، به طوری که حماس ، حزب الله ، حتی برخی عنا صر وحلقات نیرومند در کوریای شمالی وسوریه را به حساب تروریست اعلام کرده ، در حالیکه طالبان را ابدا به نام تروریست نشناخته است .</p> <p>با متوکل ، سلام ضعیف وتعدادی از طالبان که بدان عناصر نرم ومیانه رو خطاب میشود ارتباطا ت قوی داشته است ، بحدی که میگفتند متوکل در گذشته پل ارتباطی میان امریکا والقاعده بوده است .</p> <div class='spip_document_2950 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'> <figure class="spip_doc_inner"> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L500xH355/motawakelk-3b658.jpg?1769347016' width='500' height='355' alt='' /> </figure> </div> <p>متوکل وملا ضعیف ، پس از سقوط طالبان اکثرا در کابل بوده اند . متوکل خود را در پارلمان کاندید نموده بود که این خود به مفهوم تایید قا نون اساسی است .</p> <p>شایعه های نیز وجود دارد مبنی براین که : طالبان میخواهند با کمک امریکا ، یک حکومت طالبی را تا سیس بدارند چنانیکه امریکا هم در داخل نظام آنها اجنت های خود را نصب بدارد .در واقع از طالبان ترکیب جدیدی به وجود آید . اینجاست که به عقیده بعضی از مفسرین سیاسی ، جنگ ختم خواهد شد . <br class='autobr' /> معهذا این بیمورد نمیتواند باشد که معاون وزیر امور خارجه امریکا به تاریخ 24 اکتوبر 2008 اعلام میدارد که درافغانستان جنگ راه حل نیست . در حالیکه امریکا در سال 2001 برای ختم جنگ درافغانستان وارد عمل شده ،ملیارد ها دالر را صرف جنگ درین کشورنمود، از اثر این جنگ هزاران افغان به کام مرگ کشانیده شد واینک پس از هفت سال تمام بربیهوده بودن آن خود مهر تایید میگذارد .</p> <p><strong>گفته میشود بنا بربرخی گزارشها ادعا شده که امریکا اعتراف میکند 93 فیصد بازداشت ها وگرفتا ری ها که در افغا نستان صورت گرفته راپور ها ی آن توسط منسوبین ائتلاف شمال وامنیت ملی ارایه گردیده است .</strong></p> <p>از نظر مسوولین حقوق بشر در کابل ، عد م پیگرد ناقضین بشر از عوامل اصلی بحران کنونی در کشور است . در حالیکه تلاش صورت میگیرد نیروهای مردود بار دیگرتحت نام تامین کننده گان امنیت روی صحنه حضور یا بند .</p> <p><strong>شباهت طالبان با مجاهدین :</strong></p> <p>صحه گذاشتن ملل متحد بر نیرومند شدن طالبان وضعف دولت : حدود سه هفته قبل مجله « ایکومونیست » طی مقاله یی نوشته بود که طالبان در زمان حکمروایی شان سه امتیاز داشتند : یکی اینکه قانون را ولو به هر شکلی بود عملی میساختند .بامواد مخدر آغشته نبودند وتشکیلات شان شکل قومی نداشت .</p> <p> به ادعای مجله « ایکونومیست » حالا هرسه ابتکار کم کم ازبین رفته وبه تدریج شباهت طالبان با مجاهدین جنگهای داخلی زیاد تر شده میرود . خود سری ها در بین طالبان دیده شده ، در بین شان گروپ های دیگر داخل گردیده اند.آنان از مواد مخدر هم مالیه میگیرند .</p> <p>مجله همچنان مینویسد که با کشته شدن قوماندانان طالب ، معمولا از خود خانواده جانشین تعیین میشود وبدین ترتیب صبغه قومی دربین طالبان ترویج مییابد .</p> <p>از طرف دیگر دولت هم روز تا روز امکانات خود را از دست میدهد . در حال حاضر قطع نظر از مذاکرات عربستان ، وزارت صحیه چندی قبل از طالبان خواست تا تطبیق واکسین در مناطق شان را اجازه بدهد . چنین تقا ضا هایی در موارد مختلف از طالبان صورت گرفته است که بیانگر ضعف دولت دربرابر طالبان است .</p> <p>مقامات وزارت معارف گفتند که : طالبان درمناطق تحت تسلط شان کتب مکاتب را که وزارت معارف تازه چاپ کرده کنترول میکنند واگر متن آنرا قبول کنند ، پخش ان را اجازه میدهند .</p> <p>اینکه مجله ء معتبر آلمانی Spiegelدر یکی از شماره های پیشین خویش تحت عنوان : « افغانستان ـ جنگ سوم جهانی » مینویسد که جهان با وصف حضور 36 کشور در افغانستان از تامین امنیت درافغانستان ومقابله با طالبان کوتاه آمده است ، حکایه از نیرومندی طالبان دارد .</p> <p>نه تنها امریکا بلکه ملل متحد نیز برنیرومندی طالبان غیر مستقیم صحه میگذارد . از جمله ملل متحد اخیرا رسما اعلام کرد که اگر طالبان در قسمت توزیع مواد خوراکی ملل متحد همکاری ننماید ، مردم در زمستان تلف میشوند . این نشانه صریح ضعف روز افزون دولت دربرابر طالبان است .</p> <p>مسلما پاکستان در ایجاد وسازما ندهی طالبان مهارت بخصوصی داشتند بگونه یی که تشکیل طالبان را از ولایت قندهار آغاز کردند تا به طالبان نفوذ بیشتری داده باشند ، چون قندهار یک شهر تاریخی است که یک زمان پایتخت افغا نستان بود وزما مدا ران افغانستان اکثر اوقات از قندهار بوده اند .<br class='autobr' /> مگر طالبان زیر نام طرفداران « پا دشاه سابق » خود شان را تا پایتخت نرسا نید ند ؟</p> <p>امروز که جو سیاسی جهان در حال تغییر است ، پاکستان زیر فشار شد ید جهان وامریکا قرار دارد که به طالبان و القاعده ، اجازه فعالیت در پاکستان را ندهد . از طرف دیگرپاکستان خود مورد حملات امریکا قرار میگیرد .</p> <p>این انکشافا ت شاید هم پاکستان را واداشته باشد که در جدایی طالبان از القاعده ، بذل توجه نما ید که این انکشافات راه مذاکره را باز تر میسا زد .</p> <p>روزنامه واشنگتن تایمز به نقل از اداره مطا لعات ستراتیژیک امریکا تصریح میدارد :</p> <p>طالبان با استفاده از زرع خاشخاش وتریاک وموجودیت پناهگاه های مصئون برای شان در پا کستان ، توانایی ها ودسترسی های جغرافیا یی شان را گسترش داده ا ند .<br class='autobr' /> روزنامه می افزاید : جنگ شدید در جنوب افغانستان در دوسال اخیر هزاران خانواده را مجبور ساخته دهات وقصبات شان را که از آن برای جنگ میان طالبان وقوای ائتلاف استفاده میشود ، ترک گفته وفرار کنند . <br class='autobr' /> این خود در فا صله گرفتن دولت از مردم تا ثیر بس بزرگی را دا را میبا شد .</p> <p><strong><br class='autobr' /> دورنما چه خواهد بود ؟</strong></p> <p>امروز درافغانستان کلیه اجراآ ت دولتی با استفاده از نام قا نون اسا سی به منصه اجرا در می آید که در بسیاری موارد قانون اساسی اصلا آن را مجاز ندانسته است ویا هم قانون را رژیم موجوده در برخی موارد به نفع خود انفاذ نموده است . <br class='autobr' /> قانون اساسی را مادر قوانین مینامند . در اکثر کشور های جهان وقتی قانون اساسی کشور تصویب شد ، برای همیشه نافذ بوده ، ازقوت لازم برخوردار وکوچکترین عدول از آن ، به ملاحظه نمیرسد وکمتر اتفاق میافتد که آنرا ملغا ء قرار دهند ، در حالیکه هر رژیمی که در افغانستان روی کار آمد تجربه نشان داده است که قانون اسا سی کشور را به سود خود ندانسته وخود درپی تدوین وتصویب قانون اساسی دیگری شده است . چنانچه سردار محمد داوود با رویکار آوردن رژیم جمهوری خویش ، از خود قانون اساسی جدید ساخت . حکومت تحت الحمایه اتحاد شوروی سا بق ، مطابق اید یا لوژی وطرز تفکر خویش قا نون اساسی جدیدی تصویب کرد ، مجاهدین درزمان حکومت خویش دست به تصویب کدام قا نون اساسی نزدند ، شاید به خاطر آن که فرصتش را نیافتند . <br class='autobr' /> راه وروش طالبان در دوره حکمروایی شان ، روشی غیر از قا نون دولت داری بود وسر انجام حامد کرزی به تصویب قانون اساسی دیگری از طریق لویه جرگه مردم افغانستان زد ونام دولت را « جمهوری اسلامی افغانستان » گذاشت ، در حالیکه منتقد ینش اجراآت اداره مذکور را اکثرا غیر اسلامی میخوانند . <br class='autobr' /> در هر صورت هرتبعه کشور مکلف به رعایت اساسا ت قانون اسا سی کشور است واین دولتمردان افغانستان اند که در مورد خویش ، بدان پشت پا میزنند .</p> <p>واقعیت آنست که ملت افغانستان کی را وطلوب دانسته ومیپذیرد . ملت نه چپی راخواست ونه راست افراطی را ، هیچکدام را تا یید نکرد .افراطی وبنیاد گرا را دشمن خدا ودشمن خود دانست . ملت در ابتدا ء تمایل به اداره انتقالی به رهبری حامد کرزی نشانداد وآن هم به جهتی که از کارنامه های سیاه زمامدارا ن گذشته به ستوه آمده بود ، ولی دیری نگذشت که این حکومت را نیز به خاطر رشد فساد ، استفاده جویی ، درپیش گرفتن سیاستهای زبانی ، قومی وملیتی که عمدتا منشائ آن شخص رئیس جمهور بوده است ، دشمن خود یافت .</p> <p>درین شرایطی که بسیاری از رهبران کشور به چسپیدن به مسایل قومی وزبا نی وملیتی متهم اند وجهان به مفهوم واقعی کلمه افراد با سواد در افغانستان را سه فیصد میپندارد ، واز نظر سیاسی هیچکدام از جریا نا ت ورژیم های سیاسی تجربه شده برای مردم افغانستان قناعت بخش وپذیرنده نیست ، پس التر ناتیف چیست و را ه حل اسا سی کدام خواهد بود ؟</p> <p>مهم آ ن خواهد بود همه مساعی وتلاش ها چه در داخل وچه در خارج بدان معطوف گردد تا در نهاد کلیه افغا نها روحیه قوی تعهد وتفاهم وفرهنگ تحمل پذیری نسبت به همدیگر ایجاد گردد چون اصل دموکراسی روی همین دو استوار است .</p> <p>اخیرا آقای داوود نظار از شخصیت های علمی مطرح واستادعلوم سیاسی در یکی از یونیورستی های ایالات متحده امریکا به عنوان یک التر ناتیف ، بر ضرورت رویکار آمدن یک « دیکتا تور منور » در افغانستان اشاره کرد . <br class='autobr' /> به باور پروفیسور نظار چنین دیکتاتوری به کارهای خلاف معیار های حقوق بشر ، دموکراسی ، عدالت اجتماعی وخلاف کلیه مظاهر انسا نی دیگر ، ا بدا اجازه نخواهد داد. آقای نظار مثال آورده میگوید : <br class='autobr' /> درحالیکه با تعجب واما دریغ ود رد اخیرا از آدرس آقای کرزی گفته شد ه است که ما در شرایط کنونی ا فغانستان « هومان رایت » را کار نداریم . پس آیا آقای کرزی ومردم افغانستان بدون جامعه بشری میتواند زند ه گی کند ، در حالیکه تامین حقوق بشر خواست جامعه جها نی است .</p> <p>در صورت به قدرت رسیدن یک « دیکتاتور منور» کشور به قهقراء نمیرود وتما می چارتر های ملل متحد از رعایت حقوق بشر گرفته تا استفاده از طبیعت ،همه زمینه عملی مییا بد .<br class='autobr' /> ما با ید خود ایجاد گر وزمینه ساز فضای تفاهم باشیم . به همان پیما نه که خود را وابسته ودست نگر دیگران بدانیم وبه ابر قدرت جهان وسایرملل جهان مطلقا متکی بمانیم ، به همان مقیاس تن پرور ومریض بار آمده، درنها یت مضمحل میشویم .</p> <p>اگردولتمردان دیروزی افغا نستان حاکمیت خود را مرهون ومنوط اتحادشوروی وقت دانستند ، پا پائین آمدن سطح اقتصادی آن کشور وپس ازبین رفتن اتحاد شوروی وقت ، نظام وقت درکشور مضمحل گردید .</p> <p>امروز با تغییرات سیاسی در ایالات متحده امریکا وانتقا ل قدرت در 20 جنوری 2009 از جمهوری خواهان به « اوباما » رئیس جمهور منتخب امریکا از حزب دموکرات ، همه نگاه ها وچشم امید به ایالات متحده امریکا دوخته شده است .</p> <p>این درست که امریکا امروزه ابر قدرت جهان است ودر معادلات سیاسی جهان نقش بزرگ دارد .لاکن شرایط موجوده در امریکا را نیز نباید نادیده گرفت . « اوباما » با آن که از طرح یک پالیسی مشخص در آینده برای افغا نستان نام برده است چنا نچه به تازه گی از قول روزنامه واشنگتن پست به نقل از وی گفته شد که : « اوباما خواهان ارسال هزاران عسکر اضافی به افغا نستان میباشد » . هکذا در روزنامه متذکره این هم تصریح یافته که رئیس جمهور منتخب قصد دارد که عملیات جستجوی اسامه بن لادن را تشدید بخشد ، اما بحرانا ت مالی وبسی مشکلات اجتماعی که اکنون دامنگیرامریکا ست ، خواهی نخواهی روند چنین پروسه هارا کند خواهد ساخت .</p> <p>چنا نچه به اساس احصا ئیه های جدید ، امروز ایالا ت متحده امریکا 65 تریلیون دالر مقروض است . به عباره دیگر اگر رقم متذکره را برهرتبعه آن کشور تقسیم نماییم ، امروز هر امریکا یی 160000دالر قرضدار میباشد .</p> <p>این در حالیست که طی سال های اخیر بود جه سالانه امریکا 2300 تریلیون دالر اعلام گردیده است که از آن امریکا سالا نه بیست فیصد یعنی حدود 500 بلیون دالر سود میپردازد . افلاس بود جه امریکا امروز به 600 ملیون دالر رسیده است . وضعیت اقتصادی امریکا کشورهای دیگررا قویا متاثر ساخته است . قرار اطلاعات کشور آیسلند اخیرا از نظر اقتصادی سقوط نمود که این خود از یک زنگ خطر اقتصاد جها نی حکایه میکند .</p> <p>این چرخش حواد ث وبهم خوردن توازن اقتصادی در ایالات متحده امریکا که بربسیاری کشور های پیشرفته جهان نیز شد یدا اثر گذاشت ، مخصوصا ملت امریکا را سخت در خود پیچیده است . <br class='autobr' /> صرفنظر از تلفا ت اقتصادی، از نظر اجتماعی نیز دیدگاه ها در امریکا تغییر خورده ، بگونه یی که مردم امریکا دیگر به هیچوجه نیمخواهند جوانان شان در جنگ افغانستان کشته شوند وآنان باز هم شاهد دریافت تا بوت های اجسادعزیزان شان که از افغانستان فرستاده میشود ، باشند .</p> <p>هرگاه « اوباما » معجزه هم نما ید ، آیا ممکنست امریکا علی الرغم بحران ما لی که بدان مواجه است ، به حمایت مالی اش بویژه که هر هقته چهار تا پنج ملیون دالر در افغانستان مصرف نظامی دارد ، کماکان ادامه بدهد ؟</p> <p>در حالیکه بسیار شنیده میشود که برخی از مقامات در ایالات متحده امریکا وملل متحد حمایت گسترده از افغانستان را ، درهردو عرصه مالی ونظامی ، غیر محتمل میپندارند .</p> <p>به باور آگاهان سیاسی کلید حل مسایل سیاسی افغا نستان در واقع در دست خود افغا نها ست که با کنا ر آمدن و با تفاهم وپشت پا زدن با کلیه مظاهر تعصب ، دور هم نشسته ، با تدبرسیاسی ، کشور عزیز را به ثبات ورفاه برسانند والی هر کشور دیگری که در شکل گیری هر گونه دولت ونظامی در افغانستان دست داشته باشد ، از آنجا ییکه طبیعتا منافع خود را در آ ن مد نظر میداشته باشد ، دورنمای آینده کماکان تیره وتاریک خواهد بود .</p> <strong> <a href="http://kabulpress.org/my/spip.php?article2470" class="spip_out" rel="external"> <p>اسماعیل یون و "آیدئولوژی" طالبان!</p> <p>همسویی با مکتب سوزی، همراهی با کشتار معلمین، تأیید سربریدن انسانها، حمایت از تفرقه وعصبیت های قومی وزبانی و..</p> <p>يكشنبه 26 اكتبر 2008, نويسنده: محمد اکرام اندیشمند</p> </a> </strong> <hr class="spip" /></div> https://mail.kabulpress.org/article2462.html https://mail.kabulpress.org/article2462.html 2008-10-25T10:21:01Z text/html fa میرحسام الدین برومند <p>همچو نبشته ها و خاطره ها که ظاهرا چشمدید ها وحقا یق زنده گی نگارند ه گان آن را به تصویر میکشد ، هرچند بظاهر داستان وسر گذشت یک فرد را بازگومیدارد ، اما در واقعیت نویسنده گان آن میکوشند تابا ارایه همچو خاطرات ویا د داشتها ، بگونه یی پالیسی ها ، کنش ها وواکنش ها ، اجراآت ، طرز دید وبرخورد حاکمیت ها رادربرابر ملت ، سیاست ، دین و فرهنگ ، معارف وسایر عرصه های دوره های مختلفی را که قلمپرداز خود در آن زیسته ونفس کشیده ، به تحریر آورند . <br class='autobr' /> نگارنده منحیث دیپلومات ویک ژورنالیست متعهد به آرمان های ملت (…)</p> - <a href="https://mail.kabulpress.org/rubrique8.html" rel="directory">دیدگاه</a> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L150xH108/arton2462-b27bf.jpg?1769347016' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='108' alt="" /> <div class='rss_texte'><p>همچو نبشته ها و خاطره ها که ظاهرا چشمدید ها وحقا یق زنده گی نگارند ه گان آن را به تصویر میکشد ، هرچند بظاهر داستان وسر گذشت یک فرد را بازگومیدارد ، اما در واقعیت نویسنده گان آن میکوشند تابا ارایه همچو خاطرات ویا د داشتها ، بگونه یی پالیسی ها ، کنش ها وواکنش ها ، اجراآت ، طرز دید وبرخورد حاکمیت ها رادربرابر ملت ، سیاست ، دین و فرهنگ ، معارف وسایر عرصه های دوره های مختلفی را که قلمپرداز خود در آن زیسته ونفس کشیده ، به تحریر آورند .</p> <p>نگارنده منحیث دیپلومات ویک ژورنالیست متعهد به آرمان های ملت ،از بیان آن حقایقی که برای یک کارمند دولت جزء اسرارمحسوب میگرد د قطعا انصراف ورزیده ، به خاطر باز تاب حقایق در مقاطع مختلف تاریخی کشور ، نه با ذکر واقعات مطلقا تاریخی ، بل با بیان خاطرات ، رفع مسوولیت مینماید .</p> <p><strong>خاطراتی ازاتومسفرزنده گی درتحت پنج نظام سیاسی پیهم در کشور</strong></p> <p>( ازاواخر دورهء زمامداری اعلیحضرت محمد ظاهر شاه تا سقوط طالبان )</p> <p> یا ددا شت د وم</p> <p>در افغانستان به جهت متغیر بودن طرز دید نوع حاکمیت ها یی که با در دست گرفتن قدرت از دوره سردار محمد داوود یکی بعد دیگری حاکم برسرنوشت مردم گردیدند ، زنده گی باشنده گان این مرزوبوم طبیعتا درهر حاکمیت از نظر جوسیاسی معین ایجاد شده نظر به عملکرد هریک از رهبران ونظام ها، وضعیت سایکلوژیکی وروانی ملت ، حال واحوال جداگانه یی داشته است . بعضی اززمامداران جانب اختناق وخشونت ومعدودی راه اعتدال راپیشه ساخته اند .اینجا دوره های مختلف زمامداران در کشوررا از دید خود مختصرامورد کنکاش قرار میدهم .</p> <p><strong>دورهء طلایی :</strong></p> <p>این لقبی است که در تاریخ شفاهی افغانستان ، اکثرا از زبان مردم بدان اشا ره رفته است واز آ نجاییکه ملت افغانستان در سالیان پس از حاکمیت شاه دیگر روی رفاه وامنیت وآسایش را ند ید ند ، اغلبا از دورهء شاه به عنوان « دوره ء طلایی » یاد میکنند .</p> <p>در زمان شاه با آنکه از عقبماند ه نگهداشته شدن کشور وملت سخن گفته میشود ، با وصف آن فضای کشور وروان مردم راحت ومطمئن وبرخورد ها کاملا انسانی بوده است . در آن مقاطع فرهنگ های مختلف ملیتها هیچگاهی با هم در تقا بل قرار نگرفته ، هر ملیت در ولایت مرتبط از رهگذر زبان وکلتور، ویژه گیهای خود را محفوظ داشته ، در درازنای تاریخ همه با هم با عزت وغرور تمام کنا رهم به مثابه افغانهای اصیل ، کار وزنده گی نموده اند . <br class='autobr' /> طی دهه های متمادی ، ارجگزاری به ارزش های انسانی منحیث یک اصل قبول شده در تاروپود جامعه ریشه دوانیده بود . اینجاست که در پرتو سیاستهای اصولی واقتصاد حاکم در کشور ، فرهنگ این ملت نه تنها دست ناخورده ومحفوظ نگهداشته شد ، بلکه درجهت غنا مندی آن تلاش صورتگرفت .</p> <p>فقر سیاسی ، فقر فرهنگی ، فقر اقتصادی وفقر اجتماعی ، ترمیولوژی ها یی بودند که در سالیان بعد همراه با بحران بیشترینه مخصوصا از جانب اغیار وبیگانگان به عنوان وسیله یی برای واژگون سازی سنت های دیرین فرهنگی این کشور پیش کشیده شدند .</p> <p>مسلما مفکورهء محو فرهنگ یک ملت ، افاده ییست برای محو خود ملت ، که دشمنان فرهنگ افغانستان بدان دل خوش نموده بودند .</p> <p>با وصف تلاشهای گسترده از جانب اغیار به مقصد ازبین بردن فرهنگ این خطه طی دوره ها ورژیمهای مختلف بویژه در تاریخ معاصر افغانستان ، افغانها درداخل کشور ویا هرکجای این کره ء خاکی که میزیند ، حفظ و غنامندی فرهنگ اصیل این سرزمین غرور آفرین را ، با قدامت تاریخی بیش از پنجهزار ساله ء آن که هیچ فرد وکتله وجمعیتی رایارای انکار نیست ، درسرخط وجایب ملی خود قرار داده اند .</p> <p> معادن اکثرا دست نخورده واقتصاد شگوفای این خطه با مراجعه به سوابق تاریخی اقتصاد درکشور مخصوصا عبور راه ابریشم از افغانستان به عنوان نمادی از اقتصاد نیرومند وشاهرگ اقتصاد شگوفای این خطه در گذشته ،سنتهای پسندیده ، عنعنات ورسوم بی ما نند وصنایع دستی غنامند افغانها در طول تاریخ ، برای افغانستان افتخار آفرین بوده است که از یک سرزمین با فرهنگ تاریخی حکایه دارد.</p> <p>آثار باستا نی این سرزمین ازبت بامیان گرفته تا سایر عظمتهای تاریخی وخیره کننده آن بخصوص در طول تاریخ برای جهان گشایان اعجاز آفرین بوده است . سطح پا ئین بیسوادی کشور مخصوصا طی یک نسل اخیر که آنهم بخاطر جنگ ویا هم سیاسیتهای وارداتی عمدا بیسواد نگهداشته شد ند، ابد ا نمیتواند دلیلی باشد تا هویت فرهنگی مارا زیر سوال ببرد.</p> <p>موجودیت صد ها ادیب وشاعر ، دانشمند ونابغه وفیلسوف از ابوعلی سینای بلخی و خوشحال خان ختک گرفته تاسید جمال الد ین افغان ، مولانا ، محمود طرزی و...صد ها دانشمند وشخصیت سیاسی ، علمی وفرهنگی این خطه ، میتواند حکایتگر تاریخ غنامند ودیرین فرهنگ ملتی وسرزمینی به نا م افغا نستان باشد . بخاطر همین عظمت فرهنگی ، تلاشهای صورتگرفته از سوی دشمنا ن افغانستان ، نه فرهنگ ونه ملت ما ، هیچکدام را نتوانست متلاشی سا زد .</p> <p>از نظر سیاسی ، در اواخر سلطنت اعلیحضرت محمد ظاهر شاه ، مردم با ا لنسبه زنده گی آرامی داشتند وبه خاطر در پیش گرفتن سیاست های انساندوستانه شاه بود که تما م ا قوام برادر اعم از هزاره وتاجک وپشتون وازبک در یک قریه ، یک گذر ، یک کوچه ، یک بلاک در کنارهم زنده گی نموده ، باهم ارتباطات خویشاوندی برقرار داشته چیزی به نام ملیت ، قوم ،فرقه ومذهب میان شان تفرقه ودرز ایجاد نمینمود . فضا در کشور کاملا انسانی بود .<br class='autobr' /> قشر روشنفکر وتحصیلکرده ، مردم عام ، افراد دستگاه حاکمه در سطوح مختلف ، آنسانیکه امروز در جهان غرب وپیشرفته متداول است ، اخر هفته ویا هم مرخصی هایشان را به سیر وتفریح با خانواده در بیرون از منزل میرفتند . در کابل مردم تا بستان ها در باغ ها وپارکها ی شخصی وعمومی وزمستان ها در صورت تقاضای اقتصاد به جلال آباد ( ننگرهار ) میرفتند ومیله ها میگرفتند .</p> <p>مثل همین دیروز این خاطرهء دوران کودکیم که صنف ششم مکتب بودم ، به یادم میآید :</p> <p> دربعد از ظهر یک روز جمعه تا بستا نی در سال1342 ، پدرم که خدا مغفرتش کند ، مرا باخود به پغمان غرض تفریح برد . من وپد رم که در مسیر سراشیبی تفریحگاه معروفی موسوم به « تپه » پغمان در حرکت بود یم ، سرک بحدی مزد حم بود که توگویی تمام سکنه کابل در آن جا جمع شده اند . یکبار ه حرفهای پدرم توجهم را به خود کشید که خطاب به من میگفت :</p> <p> « بچیم ، اونه اعلیحضرت ! » با کنجکا وی کودکا نه پرسید م : « کو ، کجاس؟؟ »</p> <p>پدرم به موتر سیا ه رنگ درازی که آنزمان به آن « شوارلیت » میگفتند ، ا شا ره کرد .موتر تقریبا درسی چهل کیلومتری ما قرار داشت .</p> <p>خودش بود .اعلیحضرت محمد ظاهر شاه . وی که آستین های پیراهن کریمی رنگش را به بالا قا ت کرده بود عینک سیاه به چشم داشت . ظاهر شاه خودش تک وتنها در موتر ، پشت اشترنگ نشسته وبا سرعتی به قدم های انسان از میان انبوه جمعیت در حالی که دست چپش را از پنجره موتر بیرون آورده ،به عنوان لبیک وپاسخ به احساسا ت نیک ملتش تکان میداد. وی را هیچ بادیگاردی ، هیچ موتر تعقیبی ، همراهی نمیکرد . هرکس از جوالی تا والی میتوانستند زما مدار کشور شان را ببینند .</p> <p>(در حالیکه هرگاه دوستان وآشنایان دور کرزی ویا هم فردی معینی ازصنف معین بخواهد با یکی از سخنگویان ویا بادیگاردان حامد کرزی ویا معاونینش ببیند ، باید هفته ها قبل ثبت نام کند ، درروز موعود ساعت ها پشت دروازه های ارگ ، انتظار ومحنت بکشد .آنگاه اگر قرار شد که دیدار کرزی یا هر فرد دیگر زورمند مورد نظر نصیبش با شد ، باید با قبول تلاشی توهین آمیزو نهایت خسته کن از جمله قرار گرفتن دربرابرسگهای امریکایی تا با بو ییدن آنها ، غیر مسلح وغیر قابل خطربودنش تشخیص گردد ، شانس پا گذاشتن در ارگ ریاست جمهوری را بیابد).</p> <p>در دوره شاه چیزی به نام فساد اداری ، اختلاس وحیف ومیل دارا ئی های عامه ، وجود نداشت . نشا نه ها یی از واسطه بازی وبعضی برتری جویی ها پدیده ییست که در همه جوامع وکشور با مقیا س های مختلف وجوددارد که آن دوره نیز از آن مستثنی نبود ، اما نه به پیمانه امروزی در افغا نستان که فساد اداری واختلاس و چپاول دارایی های عا مه ، تمام دستگاه های دولتی را تحت الشعاع قرار داده است.</p> <p>یک دسته از مردم که بیشترینه قشر منور وروشنفکر جامعه افغانی اند ، از شاه به عنوان عنصر عاطل وبیکاره که طی چهل سال قدرتش ، افغانستان انکشا ف قابل ملاحظه ننمود ، یاد میکنند .<br class='autobr' /> برخلاف از نظر برخی کارشناسان اقتصادی افغا نستان ، دیروز یا به عباره یی افغانستان دوران شاه از موقعیت امروزی کشور که جهان اینهمه توجه بدان معطوف میدارد ، یک فیصد هم بهره مند نبوده است . برعکس افغانستان از نظر مواد غذایی مخصوصا حبوبا ت وغله جات خود کفا بود که امروز نیست . دیروز افغانستان درحد امکان دارای صنایع خوبی بود که تا حدودی پاسخگوی نیاز مندی های جامعه بود اما امروز اثری از آن وجود ندارد. به همینسان در سایر موارد .</p> <p>کارشناسان مسایل علمی ، پوهنتون کابل را بهترین مرکز علمی واکادمیک در منطقه میدانستند ...</p> <p>ازدستاوردهای برازنده در دورهء زمامداری اعلیحضرت محمد ظاهر شاه هما نا رویکار آمدن « دههء دموکراسی » میباشد .</p> <p>دموکراسی به مفهوم حقیقی آن عرض وجود نمود . همزمان با آن قانون ایجاد احزاب ، تظاهرا ت وراه اندازی ها اعلام گردید . فرد فرد افغا نستان بالای ارگان های مختلف ، اراکین عمدهء دولت مخصوصا شخص شاه شدیدا انتقاد مینمود ند . من که آن دوران شاگرد لیسه ء نجات بودم ، مید ید م کارتون هایی دربارهء شاه افغا نستان در مطبوعات نشر میشد که حتی در حق یک انسان معمولی بی حرمتی پنداشته میشد ، چه رسد توهین به انسانی که سا یه خدا میخوانند ش .</p> <p>خوب به خاطر دارم مجله به ظاهر طنزی موسوم به « شوخک » به مدیریت مسوول نویسنده وژور نالیست کهنسال ومجرب به اسم « مختار » ، پیوسته در مجله هفتگی خویش کارتون های بسیار زنند ودر عین حال مضحک را از حمله بالای شاه گرفته تا صدراعظمان ، وکلاء ،اعضای کابینه وسایر افراد ذینفوذ به نشر میسپرد . به ا صطلاح همان دل وگرده مخاطبین کارتون ها بود که تحمل میکرد وآه از سینه بیرون نمی آورد .<br class='autobr' /> اما تا خوب به خاطردارم به جرم انتقاد ا ت جدی وصریح ومستقیم ، هیچگاهی کسی مواء خذه وزندانی ویا سرزنش نشد .</p> <p> در تظاهرا ت ، تاخت وتاز ها به آدرس شخصیت های سیاسی و اجتماعی طراز اول کشور باقوت تمام صورت میگرفت .</p> <p>همگان ، مخالف وموافق با حاکمیت به یک اصل نه تنها باور مند بودند بلکه باچشم سر مشاهده میکردند که دموکراسی در افغانستان با چه قامت بلند سر برافراشته وروز تاروز شاخ وریشه میگیرد وچون امواج درخشان بر پهنهء کشور گسترده میگردد تا بر همه کاستی ها ونا توانی های دولت پرتو افشا نی کند .</p> <p>یکباره موج اعتراضات از طریق تظا هرات پیگیر چنان بالا گرفت که بعضا دروس مکاتب وپوهنتون ها به اثر مظاهرات مختل میگردید ، بحدی که حتی برای یک سال پو هنتون کابل تعطیل شد چون ا کثریت شاگردان واستادان تما م روزها وهفته ها وماه ها را صرف مظاهرات وراه اندازی ها مینمود ند .</p> <p>من خود به عنوان شاهد زنده ، برداشت های خود را از دید یک فرد ناظر وحاضر در صحنه داشته ام . درزمان شاه معارف آنسانیکه ادعا میشد یک معارف متوازن بود . تحصیلات عالی با موجودیت فاکولته های ستندرد در سطح منطقه ، که بیشترینه با میتود های درسی از کشور ها ی امریکا ، آلمان وغیره تدریس میشد ، برای همه فرزندان افغان علی السویه وجود داشت .</p> <p>در شورای ملی افغانستان ، نما ینده گان وسنا تورانی که در دوران اعلیحضرت محمد ظاهر شاه توسط ملت انتخاب وزیر یک سقف گرد می آمدند ، تا حدودی زیاد مردمان با بصیرت وباخرد به نظر آمده ، یقینا نما ینده گان راستین مردمان مناطق خویش بودند .</p> <p>از آنجاییکه بودجه دولت یک بودجه ثابت میبود ، در همه بخش ها ، بخصوص در بخش رسانه ها از جمله رادیو افغانستان از لحاظ محدودیت های تخنیکی ومالی در روز فقط چند ساعت نشرات صورت میگرفت . اما در مقاطع مشخص تاریخی مخصوصا جریان اخذ رای اعتماد صدراعظمان ، رسم گذشت ها به مناسبت جشن استقلال ، راپور تا ژآن مستقیما برود کا ست میگردید . ملت شریف افغانستان با شوروشعف بی پایان جریان صحبت ها ی وکلا را که با لبهء تیز انتقاد به سوی زمامداران ومسوولین کشور نشانه میگرفتند ، تعقیب مینمودند وکارکرد های حکومت را چون آیینه یی دربرابرشان میدید ند .</p> <p>افغا نستان نزد ملل متحد، دول جهان وسایر مجامع بین المللی ،هویت واعتبار خاصی را دارا بود .<br class='autobr' /> تامین روابط با کشور های همسایه ، منطقه وجهان روی اساسات معین دیپلوماسی استوار بود که براعتبار وامنیت افغانستان افزوده، نماینده گی از تعقل وبصیرت سیاسی رهبران سیاسی کشور مینمود .</p> <p> در سالیان پسین ، باری یکی از مصاحبه های اعلیحضرت محمد ظاهر شاه را با رادیوی بی.بی.سی شنیدم .</p> <p>موصوف در مورد اینکه :</p> <p>در دورهء زعا مت تان در افغانستان ، آیا سیاست شما برپایهء کدام اصول استوار بوده که دورهء زمامداری تان ، طویل ترین دورهء آرامش در تاریخ افغا نستان پندا شته میشود وآیا رمز اینکه سایر ملل وکشور های جهان درپی صدمه به این آرامش نبر آمد ند وتا اخیر با افغانستان دوست وهمکار ماندند ، چه بوده است؟ جوابی را که در برگیرنده ء محتوای ذیل بود ، ارایه داشت :</p> <p>در هر روشی باید از اصل اعتدال کار گرفت . من در دوران تصدی خویش منحیث یک خدمتگزار ملت عزیز خویش ، درهر مساء له یی بیشتر به این اصل اتکاء داشته ام . در مورد سرنوشت ملت وتامین روابط سیاسی با حکوما ت و رهبران جهان ، راه من همیشه راه اعتدال بوده . اگر یکی را در آغوش گرفته ایم . دست دیگری را با صمیمیت زیاد فشرده ایم . .. ، ما تمنیات نیک خودرا به همگان علی السویه ابراز داشته ایم .</p> <p>یقینا اگر درسیاست چه سیاست خانواده گی باشد ، چه سیاست کشوری وچه سیاست باجهان وزمامداران آن ، پای منافع گروپی وتنظیمی ویا هم تعصبات زبا نی وقومی به میا ن آید ، تعادل به هم میخورد که سرنوشتی جزء سرنوشت امروز کشور نخواهیم داشت .</p> <p>به اصطلاح عوام با پاد شاه گردشی ها و افتیدن قدرت بعضا به دست نیروها وافراد زورگو ومستبد بود که سیاست وامنیت روبه اضمحلال نهاد. چنانیکه وقتی قدرت از یک دست به دست دیگر افتید ، فضای اختناق گسترده تر شده ، اتومسفر زنده گی روز تا روزملال انگیز ترو به قول معروف مردم ،شرایط « یوم البد تر » شده ، از حاکمیت تا حاکمیتی ، فضا نا انسانی تر، خشن تر وزنده گی رقتبار تر وملال انگیز تر میشد .</p> <p>من در سال 1352 صنف یا زده لیسه امانی بودم که رژیم شاهی سقوط وبا یک کودتای سفید رژیم به دست سردار داوود که رژیم جمهوری را اعلام داشت ، منتقل شد .</p> <p><strong>کودتای سفید :</strong></p> <p>با کودتای سفید سردار محمد داوود خان ، ظاهرا فضا ی امنیتی کما کان به حال خود باقی ما ند . <br class='autobr' /> اینکه بسیاری از جوانان برای کاریا بی شوق کشور های عربی یا سایر کشور ها را نمودند ، میخواستند پول بیشتر تصاحب شوند . حرف علیحده است .این تعداد بیشتر افرادی بودند که به تحصیل علاقمند نبوده ، فکر مشغله ء دیگری را در سر میپروراندند.</p> <p>مطبوعات را بی جهت از ارکان مهم یک دولت نخوانده اند . وقتی در مطبوعات ونشرات یک کشور از جنگ وبمبادمان وکشتار ودستگیری افراد خبری نباشد . وقتی سرخط اخبار را جانیان وقا تلان وناقضین حقوق بشرنسازد ، وقتی گراف سرقت وجنایت به صفرتقرب وفساد اخلاقی واجتماعی محدود وناچیز باشد ، بلا تردید مطبوعات جز پرداختن به مسایل ملی ،ا عتلای فرهنگ ، رشد ارزشهای انسانی غرض ارتقای سطح تفکر ودانش جامعه ، مضمون ومحتوی دیگری نمیداشته باشد .</p> <p>در مطبوعات آن وقت ازینهمه آ شوب ها وزد وبند ها وخیانات وجنایاتی که امروز در افغانستان به وقوع میپیونددو تقریبا توجه کلیه نشرات ورسانه ها ی کشور وجهان را به خود مصروف و معطوف داشته که با ابعاد گسترده به انعکاس آن میپردازند ، اصلا خبری نبود .</p> <p>در کنار مسایل داخلی واخبار وگزارشها از داخل کشور ، پرداختن به مسایل فرهنگی وبازتاب آفرینش آثار علمی وداستانی رجحان داشت . از آنجاییکه از انترنت ، ستلایت وسایر پدیده های پیشرونده جهان معاصر امروز خبری نبود تا پ ترین گزارشها واخبار علمی، سیاسی ، هنری وجنا یی ازمعتبرترین مجلات وروزنامه های معروف ودست اول جهان ترجمه و در چند مجله محدود انگشت شمار که معروفترین آ ن در قدم اول مجله هفتگی « ژوندون » وبعد پشتون ژغ ، کمکیانو انیس ،مجله کهول و سه روز نامه دولتی انیس ، اصلاح وهیوادبود،اقبال چاپ مییافتند .روزنامه انگلیسی زبان « کابل تایمز» ومجله Afghanistan Tody چهره واقعی افغا نستان آن روز گار را به جهان معرفی میداشت. مجموع این نشریه ها در زمان شاه نیز نشرات داشتند .</p> <p>سرگرمی ها ی سا لم مردم شنیدن برنامه های رادیو ، مطالعه مجلات و روزنامه ها، مشاهده فلمهای سینما سکوپ سیاه وسفید وبعدها رنگه ازکمپنی ها تورید فلم از کشور های امریکا ، هند ، ایران ، ترکیه وغیره تشکیل میداد.<br class='autobr' /> حسن فضای آن روز گار این بود که مردم هیچنوع قید وقیودی را نه از دولت ، نه از ارگان یا مقام دیگری برخود نمید ید .البته آنا نی که برای برانداختن نظام قانونی کشور وحرص وآز به تخت شاهی یا کرسی ریاست جمهوری به طر ح نقشه برای کود تا وامثال آن متوسل میشدند ، مستثنی ازین امر بودند .</p> <p>برای آموزش ، پیشرفت وارتقاء هیچ ما نعی وجود نداشت . تلاش وابتکار در هر عرصه به مهارت وتوانایی های افراد وابسته بود .</p> <p>روا بط افغانستان با جهان خارج بحدی وسیع بود که از طریق ترانسپورت هوایی نسخه های تازه ترین شماره های مجلات ونشریه های غربی از امریکا ،آلمان ، فرانسه وانگلستان به کابل میرسید ود رمارکیت معروف چهارراهی ملک اصغرشهرنوکابل موسوم به « عزیز سپر مارکیت » ودر جوارپارک زرنگار ، زیر هوتل زرنگاردر مغازه زیورات فروشی « ناشر » که اکثرا فروشنده مغازه ، خشوی نا شر که یک خانم آلمانی مسن بود ، عرضه میشد .<br class='autobr' /> ازسال 1349 خورشیدی دردوران شاه من گاهگاهی مجلات آلمانی , Bunte ,Der Spiegel Stern و Qick رااکثرا از مغازه های متذکره خریداری نموده ، داستانهای جدید « الفرد هیچکاک» ، سریال های مصور وراپور تاژها ومقالات سیاسی ، اخبار هنری وعلمی را برای مجلهء هفتگی « ژوندون » وروزنامه ملی انیس ترجمه مینمودم .</p> <p>امروز باوصف حضور اینهمه خارجی بخصوص غربیها ورشد سطح دانش، مهارت ودرک بلند مردم ، چنین یک امکاناتی که سی سال قبل مردم به آن دسترسی داشت، در کابل وجود ندارد. این مثال ساده میتواند یک مفهوم عمیق ویک پیام بزرگ را با خود به همراه داشته باشد که وضعیت کنونی افغانستان از نظررهبریت کشور ، از نظر فرهنگ ، سیا ست ، ترانسپورتیشن هوایی و مجموع ابزار یک دولت قانونمند وموفق ، به مراتب ضعیفترازسی سال قبل میباشد .</p> <p>نشریه های خارجی متذکره تا هفتم ثور 1357 یعنی ختم جمهوری سردار محمد داوود منظم مواصلت نموده وبرای خواننده گان عرضه میگردید . این از سطح بلند فرهنگ یک ملت با دانش حکایه دارد . با اینکه نفوس کابل آن وقت از 300 هزار نفر تجاوز نمیکرد وامروز به بیش از بیست چند بالارفته ، به جز یک غرفه انتر کانتیننتال کابل که به ندرت یگان شماره آن به قیمت بسیار گزاف عرضه میگردد وگفته میشود آنهم اکثرا نسخه های تاریخ گذشته است که بوسیله مسافرین خارجی به کابل منتقل میگردد، دیگر هیچگونه زمینه دسترسی به مجله های خارجی وجود ندارد.</p> <p> با ترجمه داستان های کوتاه «برادران گریم » و« اندرسن » برای اطفال به گرفتن حق الزحمه عادت کردم . من درزمان رفتن به مدرسه وپوهنتون ، نه تنها مخارج تحصیل وتهیه شیک ترین لباس را با پول خود تدارک میدیدم ، بلکه فامیل را هم کمک مینمودم .</p> <p>چون اختلافات وخشونت در سطح دولت موجود نبود ، در تمامی سطوح به جای حسادت ورقابت ،همکا ری و صمیمیت وجودداشت . من وقتی داستان دنباله دار « وحشی در مرداب » جلال نورانی را در صفحه اطفال روز نامه انیس خواندم . ذوقزده شدم وبا خود گفتم : باید برای شماره آینده من هم یک داستان راترجمه ودر ان صفحه چاپ نمایم . همان بود که از کتاب درسی مکتب قصه معروف « سوار کار عجیب » وبرای روزنامه اصلاح داستان « قاچاقبران قهوه » را ترجمه نمودم که هردو همزمان چاپ شد ند . برخلاف امروز که اکثرا حق الزحمه های تازه کاران را در جیب خود میاندازند ، برای هردوترجمه هم پول قابل ملاحظه یی حواله کرد که مر اتشویق نمود ده چند وبیست چند کار نمایم . پول حق الزحمه ولو بسیار اندک هم باشد برای نویسنده ، خیلی ها پر بهاست . <br class='autobr' /> سطح برخورد با مراجعین در ادرات را از روی همین سرگذشت یک طفل 13 ساله آن روز گار قیا س کنید . <br class='autobr' /> دوستی ها هم آن روز گار رنگ پر عطوفتی داشتند .من که از شیوه کار نویسنده گی بخصوص پر کاری وتنوع در انتخاب ژانرها که جلال نورانی بدان مشغول بود ، کوشیدم جلال نورانی را پیدانموده همرایش معرفی وباید با رهنمایی های وی بتوانم چون خودش درامه ها وداستان های دنباله دار رادیویی رابرای رادیو افغا نستان وقت ، بّنویسم . <br class='autobr' /> این عطش بی پایان مرا سر انجام با جلال نورانی که تفاوت سنی هفت هشت سال داشتیم دوست ساخت ، دوستی که تا امروز بدان مباها ت مینمایم.</p> <p> جلال نورانی را نه تنها نویسنده بزرگ بلکه انسان بزرگ یافتم .یکی دو داستان دنباله دار مرا باز نویسی وایدیت کرد ورهنما ئیم نمود که چگونه برای رادیو با ید درامه نوشت .اونه تنها نوشته های نخستینم را تصحیح بلکه مرا دررادیو با مهدی ظفر مدیر هنر وادبیات رادیو افغانستان ، فریده انوری ورفیق صادق مدیر شعبه درام ودیالوگ رادیو افغانستان معرفی کرد .از آن ببعد به کمک اوبود که من مستقیما پا یم به رادیو کشانیده شد وبعد مستقلانه با رفیق صادق در تماس میشدم .</p> <p>به هر حال ، باید از وظیفه رسمی یاد کرد .</p> <p>من که میدیدم اندک اندک رشوه گیری به صورت زیاد پنها نی در ادارات مروج شده بود ، خواستم تارفتن به پوهنتون وآماده گی برای کانکور ، یک کار رسمی تدارک ببینم.، اما تقرر که کار سهلی نبود .</p> <p>( با آنکه واسطه یی هم در یکی از اداراتی که مراجعه نمودم ، داشتم ، مقررم نکرد ند .موجودیت واسطه هم همین قدرشد که مرا کا رمند رسمی نه بلکه در یک بخش تخنیکی که خلاف میلم بود ، در بست اجیر استخدام کردند .<br class='autobr' /> بعد از چند ماه وقتی فیض محمد خان مسوول بخش صداقت وکارمرا دید ، چون عبدالصمد خان مدیر مامورین وقت دوست نهایت نزدیک وهمرازش بود بحدی که در خورد وبرد ورشوه با هم شریک بودند ، روزی که من 1500 افغانی معاش گرفته بودم ، فیض محمد خان برایم گفت :</p> <p>میخواهی کارمند رسمی مقرر شده دفتر سوانح وماموریت خوب داشته باشی ؟</p> <p>گفتم :ازین چه بهتر مدیر صاحب .</p> <p>گفت پس یکهزار افغانی معاشت را به من بده وخود ت با دو قطعه عکست نزد صمد خان مدیر مامورین برو وفورمه هارا خانه پری کن ! من همین حالا برایش زنگ میزنم . همان بود که دو روز بعد نامم در حاضری مامورین رسمی اداره درج شد .بعد دانستم که فیض محمد خان ازترس اینکه من پول را نشا نی ننمایم ومدیر مامورین در رشوت گیر نیاید ، پول را وی از من گرفته وبه مدیر مامورین داده بود .</p> <p>آن وقت ها اخذ رشوه یک جرم کلان تلقی شده ، پیگیری دوامدار از سوی مسوولین وجود داشت وآنانیکه دررشوه گیر می آمد ند ، نام شان در مطبوعات اعلان میشد وجزای شدید میدیدند).</p> <p>در درون نظام حاکم علایم تبعیض محسوس نبود .در کابینه سردار محمد داوود از هر ملیت وقوم حضور داشت .اولین گام که درزمان مذکور برداشته شد ، پایان دادن به تعصب ملیت وقوم ومنطقه بود چون سردار محمد داوود یک ملت یکپارچه وواحد را که همه به افغان بودن خود افتخارکنند ، میخواست .</p> <p>من این را عملا باچشم سر دیدم . خانوادهء ما همه بختیاری تخلص مینمودند آنهم به جهتی که اجدادم از قلعهء بختیاران پادشاه صاحب پای منا ر مربوط خواجه چاشت کابل بودند . همان روز که این دستور از سوی داوود خان صادر شد تا تخلص های منطقوی که از آن بوی نفاق ودورنگی می آید ، حذف گردد ، اتفا قا یک سریال علمی برای کودکان که از ترجمه های من در کمکیانوانیس بود ، در قوس سال 1352 خورشیدی، فورمه های آن تازه زیر چاپ میرفت که مدیر ارزیا بی نشرات مطبعه برحسب هدایت جدید وبنابرمسوولیت خودش کلمه بختیاری را از پهلوی اسمم دور نموده بود که من این موضوع را روز بعد ش که مجله توزیع شد دانستم .</p> <p>از دید گاه سیاسی مساء له یی که تقریبا همه سیا سیون وصاحبنظران دررابطه به نقش پرچمی ها در کابینه سردار محمد داوود سخن میرانند ، چون این یک موضوع آشکاربوده وازدید بسیاری ها با رها تحلیل وتجزیه گردیده، اینجا بی هیچ مکثی از کنار آن میگذریم . البته با اذعان این مطلب که موجودیت ترکیب کابینه متذکره وتخریش های که با خود درپی داشت ، زمینه را از همان آغاز حاکمیت محمد داوود برای ترک گفتن بسیاری ها که با پالیسیهای رئیس جمهور سردار محمد داوود در کشور موافق نبودند ،از وطن هموار ساخت وآرام آرا م کوچیدن ها تقریبا از همان زمان نضج گرفت .</p> <p>تجربه کشور عزیز ما افغا نستان در گذشته وحال عملا ثابت ساخته که هرگاه در مناسبا ت سیاسی توازن رعایت نگردیده ودر تامین روابط مخصوصا میان کشور های با هم رقیب ، دوگونه برخورد صورت گرفته ، یعنی با یکی صمیمانه تر ونزدیکتر از آن دیگری بوده ، برای کشور های ما جنجال ودرد سر حتی مصیبتهای بزرگی راایجاد نموده که مثال های آن را در زمان محمد داوود خان وامروز ، با چشم سر مینگریم .</p> <p>همین عدم هماهنگی در تناسب مناسبا ت با ملل جهان در زمان زمامداری سردار محمد داوود بود که آغازی برای مصیبت ها ئی شد که تا امروز دست از دامن این ملت وخطه بر نداشته است.</p> <p>نزدیکی با مقامات عربستان سعودی و سفر تاریخی سردار موصوف در ا واخر زعامتش به کشور های عربی ، مقامت کریملین را که از دریچهءدیگری به سوی افغانستان مینگریستند ناراحت ساخته ، عا ملی شد درجهت بر آشفتگی اتحادشوروی وقت .</p> <p> از تصادمی که متعا قب آن میان بریژنیف وسردار محمد داوود در کریملین ، حکایه کرده اند تقریبا همه واقفند .<br class='autobr' /> ...وبدینترتیب با تلاش مسکو برای سرنگونی رژیم سردار محمد داوود وجاگزینی عمال خویش در صدر رهبری افغا نستان ، کشورما آبستن حوادث خونینی گردید که تن زخمی آن طی چندین دهه نه تنها درمان نگردید ه ، بلکه دشمنان گوناگون داخلی وخارجی تن خونین آن را خونین تر ساختند وهنوز که هنوز است دست از آن برنمیدارند . <br class='autobr' /> در مورد شخصیت سردار محمد داوود که ملت وی را به عنوان یک زعیم ملی واقعی میدانستند ، دیده میشود که بدون شک تاریخ صحه گذاشته است .از دید گاه بسیاری از افغانهای صاحبنظر وبابصیرت ، سردار محمد داودد آخرین زعیم ملی در تاریخ کشور پنداشته میشود .</p> <p>منکه درسال 1356 شامل پوهنتون کابل شده بودم . دختر سردار محمد داوود ودختر سردار محمد نعیم نیز در همان سال شامل پوهنتون کابل شده ویکی از آنان که دقیق نمیدانم دختر کدام یک بوده است ، محصلهء دیپا رتمنت هنر های زیبای فاکولته ادبیات وعلوم بشری یونیورستی کابل بود .</p> <p> صبح ها وبعد از ظهر ها به جهت رفت وآمد محصلین سرویس های ملی بس لین پوهنتون نهایت مزد حم بوده وبه قول مردم پایه دان کشا ل رفت وآمد میکردند. با آنهم دختر رئیس جمهور افغانستان وبرادر زاده اش درهمان سرویس های پا یه دان کشا ل ، فاکولته میرفتند ومی آمد ند. <br class='autobr' /> هردوی آن بقدری آرام ومعصوم بودند که با دختران همصنف خویش خیلی با محبت برخورد میکردند .آنان اکثرا تنها با هم نشست وبرخاست مینمودند .به جز همصنفی هایشان سایر محصلین کمتر می فهمیدند که آندو در واقع شاهد خت استند. کوچکترین آثار تجمل در ایشان به مشا هده نمیرسید .</p> <p>در حالیکه امروز فرزند ان یک رئیس عادی با موتر های شیشه سیاه دولتی رفت وآمد میکنند وبعضا هم برزمین منت میگذارند که قدوم شان را روی آن میگذارند .</p> <p>به باور شمار کثیری از افغانها واز بیا نات موصوف در مطبوعات وقت که من تعقیب مینمودم ، یقینا کارنامه های سیاسی وپلان های اقتصادی هفت ساله ء موصوف ، هرگاه مجال تحقق مییافتند ، امروز افغانستان میتوانست در مسیر شاهراه ترقی قرار بگیرد .</p> <p>به هر حال با پا یان دادن به حیات سیاسی جمهوری سردار محمد داوود ، تاریخ ورق خورد وبرخلاف قانون طبیعت که میبایست راه تکامل پیموده میشد ، ارابه ء سیاسی در کشور به عقب چرخید .غاضبین قدرت تخم بد بختی ، مصیبت وعقبگردی را برای این ملت کاشتند .</p> <p><strong>کودتای خونین ، آغاز مصیبت های لاینتها :</strong></p> <p>کودتا به تاریخ 7 ثور 1357 توسط حزب دموکراتیک خلق افغانستان به رهبری نورمحمد تره کی منشی عمومی آن حزب صورت گرفت .</p> <p>وقتی کودتای خونین ثور پیروز شد، کشور وارد یک مرحلهء اختناق ، استبداد ومطلق العنانی شد .فرهنگ خشونت وتعصبات گروهی ، جو تیره وتاریک عناد وخصومت ودشمنی دولت با ملت ، برفضای وطن چیره گشت ، رشد نمود وسراسر کشوررا دربرکشید .یکباره خصومت وعنان چنان بالا گرفت که برادر علیه برادر خنجر برداشت وبخاطر احراز موقف ومنزلت وزنده گی برتر ، حتی در ایمان وباور برخی ها ، تزلزل رونماشد . گرفتاری های افراد بیگناه ومظلوم ، به زندان افگندن ها ، وبه مرمی بستن ها در دستور روز قرار گرفت .</p> <p>موضوع بس تاء سف انگیز اینکه واقعیت ها در مورد زنده گی شخصی سردار محمد داوود وخانواده اش که با طهارت وصداقت به ملت ، وشفافیت زنده گی میکردند ، وارونه ومعکوس جلوه داده میشد .</p> <p>در اولین هفتهء پس از قتل سردار محمد داوود، همسر وفرزندان نامبرده واعضای خانوادهء برادرش در ارگ ریاست جمهوری ، روز10 ثور1357 دولت جدید اعلام کرد که دروازه های ارگ شاهی بر روی همگان باز است تا هموطنان شریف ما با چشم سر جاه وجلال وزنده گی در باری خانوادهء رئیس جمهور مقتول افغانستان را به تماشا بنشینند . چندین روز افغانها وخارجی های مقیم در افغانستان از ارگ موسوم به ارگ شاهی دیدن کردند وعکسبرداری نمود ند .</p> <p>آنا نیکه از اقامتگاه رئیس جمهور وخا نواده اش در ارگ که قسما به اثر بمبارد کودتا چیان منهدم شده بود دیدن کرده اند ، با من هم نظر استند که سردار محمدداوود زنده گی بسیار معمولی داشت . در اتاقی که الماری های لباس وی قرار داشت ، رئیس جمهور فقط دودست دریشی فولادی تیره وسرمه یی داشت که معلوم میشد سال ها از آن گذشته بود ، به همین ترتیب بوتهای سردار محمد داوود رئیس جمهور زیاد استفاده شده وبه اصطلاح عوام « تلی » ا نداخته شد ه بود . بوت ها والبسه زن وفرزندا نش نیز بهتر وجدید تر از البسه سردارنبودند .</p> <p>با رویکارشدن رژیم جدید ، یکباره فضای آرامشبخش کشور دستخوش اختناق گردید .دولت از نخستین روز اقتدار خویش، به دست گیری وزندانی ساختن مخالفین خویش ، روحانیون ، شخصیت های بانفوذ سیاسی ومذهبی به جهت آنکه در تقابل ورویارویی با آن قرار نگیرد ، پرداخت .</p> <p>اهرم قدرت در آغاز رژیم ، دردست خلقی ها بود ، خلقی ها که از عواقب روشهای تند روانه خویش در هراس بودند ، با اقدامات پیشگیرانه ، به دست گیری وزندانی ساختن شخصیت های سیاسی ، فرهنگی وکارنامه های برجسته مقامات دولتی گذشته نیز پرداختند .</p> <p>شماری از باشنده گان پایتخت که طور غیر مترقبه محصور ودر عین حال نومید شدند ، فرار را برقرار ترجیح دادند .مخصوصا که بسیاری ها ،به وخامت گرایی وابتر شدن اوضاع امنیتی وخطرات جانی ناشی از زندانی ساختن ها وکشتار ها را ، به خوبی میتوانستند حدس بزنند .</p> <p>این اتومسفر خفه کن آور مخصوصا محیط اکادمیک پوهنتون کابل را زیاد متاء ثر ومتشتت ساخت .</p> <p>رژیم چپی جدید که رهبران آن ، داد از جهانبینی علمی میزدند ، در واقع خلاف آنچه در مورد سوسیالیزم به عنوان یک مکتب سیاسی در جهان وجود داشت عمل میکردند .آنا ن تحت شعار خدمت به کارگران ودهقانان و رویدست گرفتن برنامه های عمرانی جهت خدمتگزاری برای « توده های زحمتکش » وارد کارزار قدرت شدند ودر حالیکه ادعا میکردند از افغانستان یک جامعه « شگوفان » میسازند ، عکس آن عمل کردند.</p> <p>برنامه های عجولانهء شان احساسا ت ملت را برانگیخته ، جو ناباوری ، تشنج ، ترور واختناق رادر جامعه روز افزون ساخت .</p> <p>با اختصار اذعان باید داشت که صدور فرامین هشتگا نه که طی فرمان شماره سوم مهر زن سه صد افغانی تعیین شده بود وبه اساس فرمان شما ره هشت ، زمین از مالکین آن اخذ وبه دهقانان زیرشعار زمین مال آن یکی است که برسر آن کار میکند ، گذشته از همه بازی به اعتقادات مردم ،همه وهمه انگیزه های برای واکنش های سریع وجدی ملت شده ، از همینجا ست که بعد ها زمینه تصادم وایجاد شگاف میا ن رژیم برسر اقتدار وملت پدید آمد که قیام تاریخی مردم هرات ، قیام چنداول در کابل وسایر قیام های مردمی سر آغاز تیره گی اوضاع سیاسی در کشور ارزیابی میگردد .</p> <p>افغان ها ازینکه در گذشته از حاکمیت قانون ، استقرار آرامش نسبی ، حفظ غرور ملی به خاطر موجودیت یک کشور اسلامی آ باد ومستقل دلخوش بودند ، میدید ند چه با سرعت ، به حاکمیتی میرسند که همه داشته های مادی ومعنوی شان دارد فنا میشود .</p> <p>رژیم که از سوی کشور شورا ها (اتحاد شوروی وقت ) وکشور های بلاک شرق حمایه میشد ، با پالیسی سیاسی مغایر خواست ملت افغانستان ونادیده گرفتن شرایط کشور وجوسیاسی منطقه ، عوامل بربادی کشور را فراهم آورد .<br class='autobr' /> در عرصه مناسبات بین المللی ، روابط افغانستا ن با جهان غرب وکشور های پیشرفته روز تا روز به سردی گرایید . اکثریت سفارتخانه های جهان در افغانستان یکی بعد دیگری مسدود گردید ه وبعضا منتج به قطع روابط دیپلوماتیک گردید .</p> <p>ایالات متحده ءامریکا به تعقیب قتل « آدولف داپز » سفیرش در کابل در یک روز سرد ابری سال 1979 ، نیزسفا رتش را در کا بل بست وافغانستان را به یاد فراموشی سپرد .</p> <p>رژیم در جمله سایر افراد سرمایه داران وزمین داران بزرگ را مخالفینش محسوب ودرپی نا بودی آنان برآمد .ازینرو صاحبان سر مایه نیز به دلهره ووحشت افتید ند . وضعیت امنیت جانی در فرصت زمانی کوتاه به حدی وخیم شد که وقتی افراد منزل را به صوب کار وتحصیل ترک میگفتند ، یک فیصد هم ممکن نبودند که همان روز دوباره به منزل برگردند . هر حزبی بدکنش هرکسی را که بدش میآمد بازور کلاشینکوف ها ی روسی دستداشته به موتر های که اکثرا جیب ها ووالگاه های روسی بودند ، انداخته میبرد ند . آن شخص دیگر ناپدید بود . این خانواده ء آنان بود که روز ها را در پشت دروازه های صدارت و« خاد » که آنوقت <br class='autobr' /> « اکسا » ودر زمان زمامداری حفیظ الله امین « کام» یاد میشد ، سر گردان میبودند . چه بسا پیر مردان وپیره زنا نی که یا هیچ اثری در زنده گی از عزیزان شان به دست نیاوردند یا هم لباس های آغشته به خون دلبندان شانرا دریافت داشتند که از شکنجه ولت وکوب وابستگان وعزیزان شان حکایه داشت .</p> <p>من که درزمان کودتای ثور صنف دوم فاکولته بودم ، دو سال بعد آن درسال 1359 میر احسان الد ین برومند یگانه برادرم شامل فاکولتهء انجینری کابل شد . درپوهنتون چشمان ما هردوبرادر ، یکدیگررا میپالید .</p> <p>پدران ومادران سالخورده ، خواهران وبرادران ، همچنان فرزندان در خانواده ها روز ها وساعت ها در مقابل درب منزل ،درکوچه وسرک ها ته وبالا رفته ومنتظر عزیزان شان که در برگشت شان به منزل تاءخیر رخداده میبود ، با سرا سیمگی وناراحتی ، انتظار میکشیدند ، مخصوصا که وسایل خبرگیری ازجمله تلفو ن موبایل که آ ن سالها اختراع نشده بود ، در دست نبود .</p> <p>در پوهنتون نیز روزانه ده ها نفر درروز روشن ، در برابرچشم همگان دستگیر میشدند وبه جیپ ها انداخته میشدند .....<br class='autobr' /> این چشمدید من وهمصنفانم ، به عنوان خاطره ء بد و یک جنایت نهایت تکاندهنده از آن دوره ، همیشه ناراحتم میسازد :</p> <p>یک ماه از کودتای ثور سپری شده بود که یکی از استادان جوان ما در فاکولته ادبیات وعلوم بشری آنوقت به اسم زمر یالی ناصری ، فرزند مرحوم حبیب الله ناصری که سرای نامبرده در پل باغ عمومی کابل به نام « سرای ناصری » معروف است ، تازه از سفر چند ماهه آلمان برگشته بود . 21 جوزای سال 1357 بود که در دیپارتمنت آلمانی فاکولته ادبیات ، یکتن از استادان دیگر دیپارتمنت به نام ناصر (استاد ناصر با تاءسف توسط راکت های استاد (!) سیاف در برج اسد سال1371 خورشیدی در قلعه فتح الله کابل به شهادت رسید ) رو به سوی زمریالی ناصری نموده ، گفت :</p> <p>« استاد کار خوبی نکردی که درین وقت خطر ناک آلمان را مانده ، کابل آمدی .چند وقت صبر میکردی تا وضع روشن میشد .نشود ببرند ت وبکشند ت . نمیفهمی که اینها دشمنان اسلام وعلیه سرمایه داران وزمین داران استند ؟ فیودال گفته ، گلوی خود را پاره میکنند .»</p> <p>استاد ناصری فورا عکس العمل نشانداده ، قلم خودرنگش را از جیب پیراهن نخودی رنگش بیرون آورده ، گفت :ناصر جان ، اگر تو میترسی ، من همین حالا برایت چک مینویسم .پول را بگیر وخود را بکش !من این این وطنم است وسرمایه ام سرمایه پدرم ونتیجه زحمتکشی خودم . باز هم اگر در وطن خودم کشته شوم باکی ندارم .<br class='autobr' /> 25 یا 26اسد بود که استاد ناصری در صنف ما تاریخ آلمان را تدریس میکرد.دروازه صنف تک تک شد. مرد ناشناسی دروازه صنف را باز نموده ، خطاب به ناصری گفت : استاد ، ببخشید ، یک دقیقه شمارا کاردارم .<br class='autobr' /> همینکه استاد از صنف بیرون رفت ، ماهم به دنبالش بیرون رفتیم . دیدیم چند فرد مسلح با چه بی حرمتی وشکنجه وتهدید با کلاشینکوف ، استاد را کشان کشان به صحن فاکولته برده ، از نزدش کلید موترش را که یک والگاه سفید جدید بود ، گرفتند . وی را سوار جیب نموده ، موترش با جمعی دیگر در عقب وی با سرعت بلند به حرکت افتید . <br class='autobr' /> از قول یک شاهد عینی معلوم شد که طاهر علمی رئیس فاکولته ادبیات وعلوم بشری وقت ، یک روز قبل از دستگیری استاد ناصری ، وی را به دفتر ریاست فاکولته فراخوانده وبرایش گفته بود : « ناصری صاحب ، من یک نمره زمین در خیر خانه دارم .پنج لک افغانی به من بده .میخواهم یک خانه کانکریتی اساسی اعمار کنم .<br class='autobr' /> استاد در مقابل پرسیده بود : شما میفهمید این مبلغ تقریبا بیست هزار دالر میشود .من فعلا این مقدار پول را موجود دردسترس ندارم .میخواهم بپرسم : در صورت تدارک پول آنرا چه وقت مسترد خواهید کرد .<br class='autobr' /> طاهر علمی درجواب گفته بود :« استاد ازتو چه کم میشود . من نادار استم وتو دارا ، مکلف استی مایحتاجم را پوره کنی . مسا له پس گرفتن آن رااصلا باز یاد نکنی .»</p> <p>ا ستاد باقیافهء جدی برایش گفته بود : متاء سفم که نمیتوانم به شما جزیه بدهم .</p> <p>این را گفته واز دفتر ریاست برآمده بود . همان بود که فردایش .....</p> <p>دو ماه بعد در شب های عید اززبان کسی شنیدیم که استاد ناصری رها شده است .استاد انسان نهایت با دانش ومهربا ن ودلسوز بود . محصلین صنف ما تصمیم گرفتند درمنزل وی که در کارته سه موقعیت داشت به دیدنش برویم . آنجا دانستیم که آن یک اطلاع غلط بود .باغبان منزل استاد که مر دمسنی بود تا پرسیدیم : میگویند استا دازبند خلاص شده ، ذوقزده پرسید : " خدا زبانتان را نیک کند . کو ، زمریا لی کجاست ؟ وبعد از خوبی ها واوصاف نیک وی یاد کرده افزود : « من در عمرم چنین یک بچهء شیر پاک ودلسوز ندیده ام ......»<br class='autobr' /> مادر ناصری که وی نیز زن مسنی بود ، شتابزده آمد وپرسید : « بچای گلم ، قربان زبا نتان ، زمریالی خو تا به حالی نا مده ، کی گفت که خلاص شده ؟؟ »</p> <p>چند روز بعد آن ماه میزان بود که جسد زمریالی ناصری استاد 28 ساله را از تهکاوی های لیلیه پسران پوهنتون کابل پیدا کردند که گفته شد با فیر مرمی توسط طاهر علمی ، خلقی بد مغزی که تماشای قیافه وحشتناکش با آن بروت های کشال وبد ریخت ، مورا براندام انسان راست مینمود ، به شهادت رسیده است .<br class='autobr' /> بنا به مقولهء معروف :</p> <p>خون ناحق دست از دامن قاتل برنداشت دیده باشی لکه های دامن قصاب را</p> <p>( طاهر علمی در نخستین روز های زمامداری امین ، از خوف اینکه به خاطر جنایات وخیا نت های فراوانش کشته نشود ، با چادری از کابل برآمد ، اما شام همان روز از رادیوی افغانستان خبر دستگیری وی در حالیکه با چادری از کشور فرار میکرد ، نشر شد ) .</p> <p>بلی ، مشت نمونه خروار این یکی از هزاران مثال است . گذشته ازآن اگر در کودکی یک خلقی با همصنف یا کوچگی اش جنگ نموده بود ، یا نسبت به کسی عقده یی در دل داشت ، اکنون دیگر به ساده گی با دادن راپور غلط ، میگرفت وزندانی میکرد وبه مرمی میبست .</p> <p>به همین ترتیب با تقویت صفوف مخالفین رژیم وداغ شدن جبهات جنگ ، جبهات بنوبهء خود انسان هارا میبلعید .سرباز گیران با کمین در روی جاده ها وکوچه ها وپسکوچه ها ، جوا نا ن را درراه رفتن به مکتب وپوهنتون واز محلا ت کارشان ویا کوچه وبازار چون مجرمی دستگیر وسوار موتر های سرباز گیری ساخته، به قطعات محاربوی به سوی جبهات سوق میدادند ، جبهاتی که از نظر اکثریت خانواده ها حیثیت کشتارگاه ها را داشت واسمای جبهات داغ چون ست وکاندو، اسمار ، بده بیر وده ها جبهه خطر ناک دیگر ، مورا براندام ها راست میکرد وهر فامیلی که خبر میشد تلاشی عسکری فرزندش را به جبهات متذکره سوق داده ، در سوگ نشسته ، واز برگشت جگرگوشه شان نومید میشدند .</p> <p>بدینترتیب حساسیت های مردم از نظام که از کشته ، پشته میساخت ، بیشتر شده ،حاکمیت متذکره عملا روز تا روز به نظر مردم منفور تر شده میرفت .</p> <p>شعار معروف تره کی در نخستین روزهای قدرت ، همانسا نیکه هموطنان ما آن را به خاطر دارند « دودی ، کالی ا و کور» بود که به زعم بسیاری ها برای افغانها « مرمی ، کفن وقبر » به ارمغان آورد . چنانیکه شعار « قانونیت ، عدالت ومسا وات » حفیظ الله امین جلاد که با از بین بردن رهبرواستادش نور محمد تره کی در سنبله 1358 قدرت سیاسی کشوررا در دست گرفت ، نقاب تازه یی بیش نبود که امین به خاطر کتمان جنایات خود آن را پیش کشید .اما دوره ء کوتا ه سه ماهه پر از اختناقش ، بزودی نقاب از چهرء اصلی وی برافگند .<br class='autobr' /> به اساس روایا ت ووقوع اتفاقات بعدی در کابل ، روس ها برای اینکه حفیظ الله امین را به ساده گی از بین ببرند به این نتیجه رسیدند که عناصر مورد نظر در دستگاه مذکوررا مسموم ساخته ، خودش را نیزنابود سازند . بااین مقصد قصر تاج بیگ را که در نزدیکی قصر دارلامان ( وزارت دفاع در قصر دارلامان قرار داشت )آنجا قرار داشت ، منتقل سازند.</p> <p>چند هفته محدودی را که امین آنجا دربار نمود ، تمام مسیر راه های عمومی قصر تاج بیک که به پل باغ عمومی منتهی میشد ،به منظور امنیت امین وامینی ها ، توسط دولت مسدود شده بود .</p> <p>من خودم با چشم سر مشاهده میکردم که در جریان روز زن ، مرد ، طفل ، پیر وجوان خلاصه همه آنانیکه درهمین مسیر بخصوص در مناطق چهاردهی سکونت داشتند با چه تکلیف ومشقت پسکوچه به پسکوچه با با یسکل وپای پیاده روزانه مسیر منزل تا هدف را میپیمودند .</p> <p>میگویند عمر ظالم کوتاه است .با بمباردمان قصر تاج بیک توسط روس ها ، این درامه هم پایان پذیرفت .<br class='autobr' /> به اساس روایات مردم در آن وقت که ، آن را به چشمدید ناظرین صحنه نسبت میدادند ، حفیظ الله امین پس از قتل با سر بریده دیده شده است که گفته شد سر وی را به بریژنیف فرستاده ا ند . الغیب عندالله.</p> <p>یورش سربازان روس :<br class='autobr' /> با رویکار آمدن ببرک کارمل ،در 6 جدی سال 1359 با آنکه اختناق ووحشت بگونه قابل ملاحظه یی کاهش یافت ودید گاه های به ظاهر نوعدوستانه نظام جدید به مردم تا حدی آسوده گی خاطر بخشید ، اما با بروز عکس العمل های شدید به خاطر حضور قوای شوروی در کشور ، تنش ها در داخل کسب شد ت نمو د .<br class='autobr' /> حادثه ء 3 حوت 1359 در چنداول کابل وحادثه خونین هرات در همین سال که با سرکوب نظام روبرو گردید زمینه یی شد برای رخدادها وحوادث خونین بعدی در کشور .<br class='autobr' /> در بهار سال 1360 ، مکاتب وپوهنتون ها ، سال تعلیمی را توءام با نا آرامی واعترضات ومظاهرات آغاز کردند . برخورد حزب ودولت حاکم تا حدی روحیه آرام وبرخورد تقریبا عاری از تشنج بود .درین میان خلقی های حزب که تقریبا صلاحیت های آنان به خاطر گذشته نامطلوب شان تحت کنترول بود ، میکوشید ند ، تغییری را که در نظام آمده بود ، غیر مطلوب جلوه داده وبا ایجاد درز وفاصله ، حاکمیت جدید را در اذهان بکوبند . این حرکت ها توام با عقده های فراوان متبارز میگردید . درزمینه سرگذشت خویش وهمصنفان ام را در حمل سال 1360 برمیشمرم :</p> <p>سوای باران های بهاری ، نم نم باران خشم وطغیان آنا نیکه علیه حضور قوای شوروی قراردشتند ، اینسو<br class='autobr' /> وآنسو فضای سیاسی پایتخت را مرطو ب ساخته بود وداشت رطوبت ونمنا کی این خشم گسترده تر گردد. <br class='autobr' /> آوازه بود که در لیسه های دخترانه سوریا و رابعه ء بلخی در کارته چهار کابل دختران فریاد اعتراض شان را بلند کرده اند .</p> <p>آنروز در فاکولته دوساعت اول درس داشتیم .مطابق تقسیم اوقات ساعات سوم وچهارم ما خالی بود.ساعا ت<br class='autobr' /> پنجم وششم مجددا درس داشتیم . ما چهار همصنف بشیر ، حمید ،عاشق ا لله ومن با هم دوست بوده همیشه با هم میگشتیم .حمید وعاشق ا لله اکثرا با موتر های شان که یکی تکسی ودیگری شخصی بود ، به پوهنتون میآمد ند . آن روز وقتی در تفریح بعد از ساعت دوم برآمد یم . متوجه شدیم که در فاصله های دور ، به استقامت شمالغرب شعله های دود وآ تش در هوا بلند است . وضعیت در مجموع نا آرام به نظرمی آمد.همصنفی ما حمید با ناراحتی گفت : خدا خیر کند .آتش طرف خیر خانه است ...</p> <p>درخانه مادرم تنهاست . صبح صحتش هم چندان خوب نبود بیا یید بچه ها بد ون آنهم دو ساعت ما خالیست یک خبر میگیریم وتا ساعت پنجم خود را دوباره میرسانیم . موافقت نمودیم وراه افتادیم . عاشق الله که چالاک وشوخ طبع همه ما بود به حمید گفت :</p> <p>میگویند دختر های لیسه های رابعه بلخی وسوریا وبچه های لیسه حبیبیه مظاهره کرده اند . ازراه لیسه سوریا برو ! ببینیم چه گپ است ؟ حمید مسیر موتر را به طرف کا رته چهار تغییر داد . آنجا سر ک ها بند بود . حزبی ها موتر هارا کنترول میکرد ند .آن ها نگذاشتند از سرک مقابل لیسه سوریا بگذریم . بشیر مداخله کرد وگفت : حمید ، وقت را ناحق تیر نکن ، طرف خیر خانه برو احوال بگیر که در درس دیگر برسیم .</p> <p>حمید پذیرفت و به استقامت خیر خانه راه افتید . در چهارراهی تهیه مسکن که یک سرک از آنجا به طرف بادام باغ منتهی میشود . توسط افراد مسلح راه بند ساخته شده بود . در چها ر راهی مردم جمع شده وبه طرف شعله های آتش ودود خیره شده بودند . گفتند ذخیره ء تیل روس ها در قطعه 215 خیر خانه که قرار گاه روسها بود ، آتش گرفته است . متفقا تصمیم گرفتیم به پوهنتون برگشته ، به درس برویم . در صحن فاکولته اد بیات همینکه موتر را پارک ومیخواستیم پایین شویم ، چند فرد مسلح خلقی هر چها ر مارا با تهدید به طرف حوزه ء چهارم حزبی برد ند. درراه عاشق الله هرقدر میگفت : برادر ما درس داریم .ما را کجا میبرید . در جواب با خشونت میگفتند : جا یی که دیگر روشنی را نبینید .</p> <p> از اتفاق نا بهنگا می که برای ما پیش آمده بود در حیرت افتیده بود یم . ساعت دوازده شد ، یک شد دوشد سرنوشت ما روشن نگر د ید . ساعت پنج یکی از خلقی ها در تلفون در موجدیت ما به مرجعی میگفت :</p> <p> « چهار نفر مجرم را دستگیر نموده ایم . آنا ن از ساحه فاکولته ادبیا ت با موتر تکسی خویش به طرف لیسه رابعه بلخی رفته ، آنجا به پخش شبنامه پردا خته ، بعد عین کاررا دربین دختران لیسه سوریا انجام داده ، سپس طرف لیسه حبیبیه حرکت نموده ، شاگردان آن لیسه را ترغیب به شورش ومظاهره نموده اند همچنین در بین جمعیتی در حصه اول خیر خانه اوراق تبلیغاتی ضد دولت را پخش کرده اند .ما هنگام برگشت از ساحه فاکولته ادبیات هر چهار آن را گرفتار کردیم ».</p> <p>رنگ از رخ ما پرید . تا خواستیم اعتراض نماییم که چرا اینقدر دروغ میگویند ، یکی از آن ها با لهجه ء شکسته گفت : هدایت است که شمارا پلچرخی ببریم . چند لحظه بعد موتر میرسد .باز راست ودروغ در تحقیق معلوم خواهد شد .</p> <p>حدود پا نزده دقیقه بعد تر جوان قد بلندی وارد اتاق شده گفت: موتر رسیده ، حرکت کنید.</p> <p>درین اثنا دوست ما بشیر احمد پیش رفته گفت : صاحب ، من تضمین میکنم که اینها آدم های صالح اند واین گپ ها را که گفتند ،همه اش تهمت است .</p> <p> جوان تا زه وارد با تعجب پرسید : خودت کی استی وچطور اینها را تضمین میکنی . در حا لیکه خودت هم به جرم آ شوبگری آورده شده ای ؟</p> <p>بشیر جوابداد ، من از رفقای شما استم که در مبارزه مخفی قبل از شش جدی ، با شما اشتراک داشتم .</p> <p>جوان مذکور مکث کوتاهی نموده ، نا م ومشخصات بشیر احمد را یادداشت کرد . بعد به همکارانش که مارا آورده بودند رونموده گفت : رفقا چند لحظه صبر کنید !</p> <p>شب فرا رسیده ، همه جا تاریک شده بود . حدودا سه ساعت بعد نفر مذکور برگشته وبا تغییر رویه ، با پوزش گفت : دوستا ن یک اشتباه شده بود . امید انتباه بد نگیرید . به خیر باشید .</p> <p>روز بعد دانستیم که آن جوان که رفته در مورد ما از رئیس پفاکولته ومنشی سازمان اولیه حزبی در مورد هویت وشخصیت ما تحقیق کرد وبعد با معذرت خواهی رخصت ما نمود ، عبد الله سپنتگر منشی ناحیه حزبی پوهنتون و از جناح پرچم حزب برسر اقتدار بود . سپنتگر بعد ها معین وزارت تحصیلات عالی شد .</p> <p>از آن به بعد ما همیشه بشیر را بخاطری که ارتبا طا ت تازه تنظیم شده اش را از ما پنهان نموده بود ، آزار داده ، همرایش شوخی مینمودیم</p> <p> بشیر به محض آمدن مجاهدین در قدرت ، با زن ودوفرزند ش به پاکستان پناهنده شد ودرهمان سال فلج گردیده ، در جوانی فوت نمود .</p> <p>با داغ شدن حوادث در داخل نظام که متساوی با داغ شدن بیشتر جبهات مخصوصا نیرومندشدن مجاهدین ، و مساعی شان درجهت مقابله با روس ها که تحت شعا ر « کمک ها ی انتر ناسیونالیستی » کشوررا در اشغال داشتند ، رژیم برسر اقتدار کارمل دوره سربازی احتیاط را اعلام نمود .</p> <p>جنایات بزرگ ارتش سرخ وبمباردمانها بر قراء وقصبات به سان بمبارد مانهای امروز نیروهای ائتلاف به رهبری امریکا، زنده گی هزاران انسان بیگناه را ستانیده و ثبت تاریخ بشریت گردیده است .</p> <p>هجوم قوای روسی در افغانستان نه تنها جنگهارا در کشور مشتعل وحساسیت ها را برانگیخت ، بلکه سیر هجرت باشنده گان کشور را به سر زمین های همسایه وغرب تسریع بخشید .</p> <p>دولت نا گزیر شد قوای مسلح را بیشتر زیر فشار بگیرد .</p> <p> درینباره یک سر گذشت ناراحت کننده اما جالب خود م و حسن بیژن دوست پوهنتون وهمکار خویش در مطبوعات کشور را برمیشمرم :</p> <p>من به تاریخ 9 ثور سال 1361 خورشیدی از دوره مکلفیت عسکری درریاست نشرات اردو باسپری نمودن شش ماه مکلفیت وسه ماه وچند روز اضافه خدمت ترخیص اخذ نمودم . دوست ژورنالیست ام محمد حسن بیژن که تقریبا بامن همزمان سرباز شده بود ، هفته بعد تر از من با یست ترخیص میشد که شا م یک روز از طریق رادیو ـ تلویزیون دوره مکلفیت به طور عموم بدون در نظر داشت مدارج تحصیلی برای همه چهار سال اعلان شد . به اسا س این تجویز غیر عادلانه رژیم مذکور ، حسن بیژن مجبور شد چهارسال وچند ماه عسکری کند . جالب است او سربازی مکلفیتش را تکمیل ننموده بود که به اساس فیصله جدید دولت مبنی بر اعلام جلب وجذب دوره احتیاط بایست من بار دیگر به قوای مسلح کشور میپوستم ...که پس از یک دوره تاء جیل ، دوره ء احتیاط را نیز در یک موسسه نشراتی سپری کردم .</p> <p>میگویند یکبار در دوره ء صدارت سردار محمد داوود امر لشکرکشی وهمزمان جلب واحضار دوره احتیاط از طرف موصوف به جهت مقابله با ارتش پاکستان ، صادر شده بود . این اعلام محاربه از سوی سردار داوود ، باعث دستپاچگی جانب پاکستان شده ، با سرعت به نحوی تن به مصالحه داد واتفاقی رخ نداد . میگویند با اعلام این « نفر بری » در ظرف 24 ساعت همه واجدین حکم ، آماده سوق گردید ند .اما چون محاربه ءرخ نداد ، دوباره همه رخصت شدند .</p> <p>این که در اثر زدو بندهای داخل نظا م ببرک کارمل چگونه کنار زده شد ودر عوض نجیب به قدرت رسید ، صاحبنظران سیاسی موضوع را با رونما شدن تغییرات در اتحا دشوروی مرتبط میدانند .</p> <p>از کنا ر دوره ء زما مداری داکتر نجیب الله به ساده گی میگذریم . چون برخلاف جنایات گذشته که داکتر نجیب نیز در آن شامل میدانند ، دوره ء کارموصوف مقارن دوره ء زمامداری گربا چف در اتحادشوروی وقت بود که با در پیش گرفتن شیوه های معتد ل حکمروایی وپیش کشیدن طر ح باز سازی نظام اتحاد شوروی موسوم به « پرو ستیریکا » آغاز به کار کرد ، در سیستم زما مداران کابل طبیعتا باید راه نرمش واعتدال در پیش گرفته میشد ..<br class='autobr' /> داکتر نجیب الله با انتباه از عملکردهای رهبران قبلی رژیم وبا تحول مثبتی که دراتحاد شوروی پد یدار گردید <br class='autobr' /> طرح مصالحه ملی با مخالفینش یعنی مجاهدین را اعلام نمود وبه استشاره روسها طرح اخراج قوای شوروی را از افغانستان اعلام نمود که در نتیجه در دلو سال 1369 خورشیدی قطعا ت نظامی اتحاد شوروی افغانستان را ترک گفتند .</p> <p> دربرخورد با مردم در کشور عملا فضای بهتری ایجاد شد .شیوه کار ونشرات رادیو وتلویزیون وروزنامه ها ومجلات از تبلیغات دولتی بیشتر به نشرات ملی تغییر جهت داده ، روال امور در همه عرصه های سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی بیشتر به دوره کار سردار محمد داوود شباهت یافت . فشار حزبی ها برمردم کاملا کاهش یافت . زنده گی داشت روند عادی را به خود بگیرد .</p> <p> اگر نظام از یکسو راه اعتدال را در پایتخت وشهرها در پیش گرفت ، پرتاب حملات راکتی مجاهدین که پیام نزدیک شدن به پایتخت را میرساند ، به اسارت گرفتن افراد از سوی مجاهدین ، مصیبت و اضطراب ودلهره ء دیگری را هم برای نظام برسر اقتدار وهم برای افراد عادی جامعه ایجاد کرد .</p> <p>نیاز تسریع پروسه جلب وجذب به صفوف قوای مسلح ، دولت را واداشت تا نفرات بیشتری به جبهات بفرستد . <br class='autobr' /> همان سانیکه در هنگام تحصیل در مسیر رفتن به سوی پوهنتون با وجود دردست داشتن کارت هویت محصلی ، چندین بار من وبرادرم را تلاشی عسکری گرفته وبه موتر ها بالا کردند ، بعد از سپری نمودن دورهء مکلفیت همه روزه همچو اذیت ها مثل سایرین برمن هم ادامه داشت .</p> <p>صبح یک روز در هفته اول میزان 1367 خورشیدی ، من که با موتر دفتر به سوی کارم در حرکت بودم ، دونفرخلقی ملبس با لباس عادی در حالیکه کلاشینکوف در دست داشتند ، موتر را متوقف ومرا گفتند که اسنادت را نشان بده .!گفتنی است که شورای وزیران دولت وقت ، برای بست های کلیدی مخصوصا بخش های مسلکی که ژورنالیستان را نیز شامل میگردید، کارت های یکسا له مهلت از سربازی احتیاط را میدادند. وقتی کارت خویش را نشان شان دادم .کارت راقید کردند وگفتند این کارت ساختگی است . آن دو در حالی که کلمات ناموزونی را نثارم میکردند ، سوار موتر حامل من شده ، به دریور امر کردند از راه قصبه به طرف گولایی حصه اول خیر خا نه برود .آنجا کارت تاءجیل مرا به دست یک خورد ضابط سپرده خود محل را ترک گفتند . ساعتی پس از انتظار دونفر سلاح دار مرا در موتر عسکری که بدان « چکله » میگویند، انداختند آنان با تهدید به من گفتند: امشب را بخیر در قطعه محاربوی اسمار پهره میکنی .</p> <p>آنان مرا به قوماندانی اطرافی در پل محمود خان بردند .آن روز پنجشنبه واتفاقا روز جلسات عمومی قوماندانی متذکره در هفته بود .من به امر دو فرد مسلح مذکور ناچار بودم منتظر بنشینم تا به زعم آنها قوماندان متذکره آمده ، امر چهره وسوق مرابدهد . درین میان چندین بار از افراد مسلح مذکور تقا ضا کردم تا اجازه بدهند تشناب بروم .آنا ن با اینکه تشناب در همان دهلیز قوما ندانی قرار داشت تا ساعت یکنیم بعد از ظهر که قوماندان از جلسه برگشت ، با من مثل یک مجرم رفتار کرده ، برایم این اجازه را ندادند .</p> <p>ازقضا قوماندان مذکور که مرد موسپید ومجرب ، در عین حال انسان شریفی به نظر می آمد ، وقتی طرف سروصورت منظم ودریشی وکراوات من شد وکارت هویت مرااز نظر گذرانید ، به سرزنش افراد مسلح مذکور پرداخته ، با عصبانیت گفت : من دستور داده بودم که افراد عسکر گریز را بیاورید ، شما شخص محترمی را که دوره ء مکلفیت را سپری نموده ، اسناد تاء جیل هم در دست دارد آورده اید .بعد با طلب پوزش از چنان یک حرکت منفی افرادش ، اسنادم را داده رخصتم کرد .</p> <p>روز بعد معلوم شد اینکار به کوشش منشی سا زمان اولیه که از من در اداره خوشش نمی آمد ، به اجرا گذاشته شده بود .</p> <p>یک هفته بعد در حالیکه مصروف کار بودم یکتن از کارمندان اداره آمده ، برایم گفت که شمارا منشی سازمان اولیه حزبی خواسته است .وقتی به دفتر منشی رفتم ، به یک خلقی که رفیق پاینده میگفتند و مسوو ل شعبه قوای مسلح ناحیه نهم حزبی در شش درک کا بل بود ، رو نموده گفت :</p> <p> شما این ها را ببرید وسوق کنید . انشا ء الله پلان را تا اخیر همین هفته تکمیل میکنیم .</p> <p>پاینده به همراهی یک فرد مسلح مرا به ناحیه برده ، پارچه سوق ام را که قبلا آماده کرده بود گرفته ، مرا در بالا حصار کابل که تازه قرار گاه سوق واعزام عمومی عسکری آنجا منتقل شده بود ، تحویل داد ودر کتاب امضا گرفت .<br class='autobr' /> از بخت نیک آنروز افراد زیادی را برای سوق آورده بودند . من دیدم که اصلا کس به فکر من هم نیست . با خیال آسوده برگشته ، فردای آن موضوع توطئه علیه خودرا به مسوولین اداره مربوطه خویش مطرح کردم آنان به من گفتند : این امکان ندارد ، وقتی خودت نباشی کا رهای نشراتی ما همه مختل میگردد . خودت نورمال به کارت ادامه بده !</p> <p>من برخلاف این تقاضا چندین روز را در خانه ماندم تا اینکه به اثر تقاضای یک دوستم که در یک قطعهء عسکری آشنا یی داشت ، مراجعه نموده ، ظاهرا خودرا در یک قطعه غیر محارب چهره کرده و یک سال دوره احتیاط را در یک موسسه نشراتی صرف ایدیت مطالب وخواندن پروف های قبل از چاپ آن نمودم .</p> <p>آن روز ها اوضاع رو به وخامت میگذاشت .دولت نجیب ناگزیر به اعلام حالت اضطرار در کشور شد . در جریان حالت اضطرار جنرال « تنی » نیز دست به کود تا زد .در همان شب وروز بود که یک سال دوره احتیاط من پوره شد وترخیص گرفتم .</p> <p>تا اینکه بالاخره با بروز اختلافات جدی میان سران رژیم از یکسو وتامین روابط میان دولت ومجاهدین و ادامه دیالوگ ها وصحبت های دوامدار با موجودیت وکیل وزیر امور خارجه از سوی دیگر ، فضای سیاسی با سرعت به سود مجاهدین متحول وپا یه های نظام رو به فروریختن گذاشت .<br class='autobr' /> قصد فرارداکتر نجیب از کشور ، بازداشت وی از سوی مخالفینش در مسیر راه وسر انجام پناهنده شدنش در دفتر ملل متحد در کابل ، وقایع زنده یی است که به حا کمیت دکتر نجیب الله پایان داد واکثریت افغانها از نزدیک ناظرآن بوده اند .</p> <p><strong>حکومت مجاهدین وپیامد ها :</strong></p> <p>با شکست طرح بینن سوان وبه بن کشیده شدن اوضاع سیاسی کشور در اواخررژیم جمهوری داکتر نجیب الله ، زمزمه آمد آمد مجاهدین ، همه جا طنین انداز بود . فضا رنگ وبوی دیگری به خود گرفته بود . شخصیت ها ی متعهد وغیر متعهد به نظا م حاکم در فکر نجات جان خود وخانوده برآمده ، تعدادی کثیری حتی مدتها قبل زن وفرزند خود را به خارج منتقل ساخته بودند .</p> <p>از جانبی تعدادی از مردم از قبل با حلقات ورهبران تنظیم ها در ارتباط بودند .یاهم معرفت های از آغاز دوره جهاد با مجاهدین داشتند .این کتگوری افراد به آینده بهتر دل شادنموده وفضای سیاسی آینده کشوررا خوشایند وگوارا میپنداشتند .در حالی که اکثریت مردم که از مظالم رهبران برخی تنظیم ها آگاهی یافته یا عملا متضرر شده بودند ، از همان آغاز آمدن مجاهدین را فال نیک نمیگرفتند .من بارها از زبان بسیاری ها شنیده بودم که دست دعا بلند کرده التجاء مینمودند که : « خدا کامیاب شان نکند »، اما دریغا که دعا ها مستجاب نگردید وفضای مکدر دیگری برکشور دامن گسترد .</p> <p>قبل از رویکار آمدن مجاهدین از قول مجاهدین حرفهای زیادی شایع شده بود :</p> <p>ازآدرس رهبری حزب اسلامی گلبدین حکمتیار وعبد الرب رسول سیاف توسط افراد وهواخواهان شان گفته میشد وقتی آنها حاکمیت را دردست بگیرند ، هرآ ن که در دولت کمونیستی ( ! ) کار نموده ویا علایق حزبی با نظام داشته ، سر بریده خواهند شد .</p> <p>از قول سیاف مکروریان به نام کفتر خانه کمونیستان یاد شده وگفته شده بود که ما مکلفیت اسلامی داریم تا هر بخش وساحه وقسمتی را که بوی « حزبی ها » را میدهد ، ویران واز نو بسا زیم چون بیشتر کمونیستان در مکروریان ها زنده گی میکنند ، ما مکروریان هارا منهدم میسازیم .</p> <p>مینگریم که برخی از مجاهدین که ضد انسان وانسانیت اند ، چسان در پی ویرانی کشور شد ند ، کا رنامه های زشتی با به آتش کشیدن مکا تب وساختمان های دولتی نه یک ، نه دو بلکه صدها وهزارا ن با ر توسط آنان انجام یافته . تصمیم ویرانی افغانستان بیشتر طرح بیرونی داشته و به دستور اجانب صورت میگرفته است .</p> <p>اکثریت مردم که روی مسایل عاطفی حاضر به ترک وطن آبا یی وکلبه خودی نشده ویا هم توان اقتصادی برای رهایی وطن نداشتند، درخاک خویش باقی ماند ند .</p> <p>باورود مجاهدین به مرکز ، مردم عادی درک میکردند که روز گار ، بار دگر چسان این ملت را در مسیر حوادث ناگوار مر گ آ فرین ورقتبار فروبرده وبی هیچ گنه یی به رگبار مرگ ومصیبت بسته شده وبه کام نابودی فرورفته وفرهنگ خشونت همه گیر خواهد شد .</p> <p>برداشت ومتقابلا هر اس مردم دقیق بود .جنایات بس بزرگ بشری چون به کانتینر های بزرگ آهنین افگند ن یک قوم توسط افراد مسلح قوم دیگر ، اسیر گرفتن ها وبا مرمی ویا خمپاره بستن و از بین بردن انسان های بیگناه ، از طفل شیرخوار در گهواره گرفته تا ریش سفیدان وپیچه سفیدان ، سر بریدن افراد توسط خنجر دربرابردیده گان عزیزان یک خانواده یا قوم زیر نام رقص مرده ، بی حرمتی در برابرکرامت انسان بخصوص به تماشا در آوردن زن حامله حین زایمان توسط افراد سلاح دار تنظیم های جهادی طی جنگهای تنظیمی در کابل وولایات ، نقب زدن زمین وساختن معبرهای زیر زمینی از یک بخش شهر تا بخش دیگر شهر وارتکاب صدها جنایت از جمله خشونت ،قطع سینه های زنا ن ودادن تحفه به عابرین ، آدمکشی وتجاوز جنسی در مغاره ها وزیر زمینی های خود ساخته ، رهزنی وباجگیری از باشنده گان محلات حین عبور ومرور( درکابل تاجاییکه مشاهده وشنیده میشد،این جنایات ننگین بیشتر از سوی تنظیم حزب وحدت ملی وتنظیم حرکت اسلامی شیخ محسنی صورت میگرفت ) ، همه وهمه واقعیت های تلخی سال های 1371 ـ 1374 خورشیدی (1992 ـ 1996 ) میلادی مخصوصا در پایتخت محسوب وهولناکترین جنایت در تاریخ کشور به حساب می آید . <br class='autobr' /> البته در کابل افراد اوبا ش وباردوش جامعه که بیشترین آن رااز غرب کابل بخصوص دشت برچی تشکیل میداد ، با ورود مجاهدین در کابل ، سلاح به دست شان افتیده ، همراه با آن بخش ازسلاحداران تنظیمها یی که به خاطر جنایات شان مشهور استند ، به همچو اعمال ضد انسانی دست زدند . <br class='autobr' /> درحالیکه بخش عمد ه افرا د تنظیمها بخصوص تنظیمهای خوش نام ، شهیمانه دردفاع از مردم حتی تا سرحد جان باختن ایستا ده گی نمودند .</p> <p>پاکستان به عنوان دشمن شماره یک افغانستان ، با اغفال ، اغوا وتطمیع برخی از رهبران وصفوف شان توانست تمام زیر ساخت های امنیتی و اقتصادی کشوررا منهدم وشاهرگ های اقتصادی کشوررا قطع بدارد . آهن پاره های ماشین ها ی غول پیکر وا بزارکار بزرگترین موسسات تولیدی ـ صنعتی کشور به پاکستان منتقل وبه فروش میرسید .<br class='autobr' /> پاکستان زیر نام خرید ریشهء درخت بادام وپسته ، زیرکا نه ومحیلانه افراد کوتا ه فکر ومجبورکشور ما را به بیرون آوردن ریشه های درخت های متذکره با هدف پایین افتیدن سطح صادرات این یکی از اقلام تجارتی افغانستان می نمود . دربرابرخیانات فراوانی که درین کشور انجام یافت ، اینها همه نمونه های کوچک اند . مسلما تاریخ یکایک را ثبت نموده است .</p> <p>روزانه اطفال خورد را در شهدای صالحین سرگردان به دنبال استخوان های مرده گان میدید یم . مردم در کابل بعضا دل نمیکردند که روغن پاکستانی بخرند زیرا تصور شان براین بود که روغن پاکستانی از استخوانهای مرده گان ا فغانها آماده میشود . منطقا استخوان پوسیده ،احیانا اگر استخوان تازه هم باشد نمیتواند روغن تولید کند . درواقع از زنده گان که بگذریم ، پاکستان درحقیقت حتی رفتگان ما را نمیگذاشتند تادر قبر بیاسا یند .</p> <p>تلاش برای محو فرهنگ افغا نستا ن از تا راج وچپاول ثروت های مادی ومعنوی مردم ، از تاراج آثار موزیم گرفته تا انهدام بت های بامیان ، همه کار د شمان فرهنگ ستیز این سرزمین باتمدن بوده است .</p> <p>پکول که کلاه مخصوصا مردم غیرتمند نورستان محسوب میگردد ، دستار ( لنگی ) که شف بلند آن سمبول غیرت ودلیری افغانهای غیور در درازنای تاریخ افغانستان تلقی شده واز جانبی بیشترینه توسط مردم پاک طینت ومسلمان افغانستان برسر بسته میشود ، کلاه پوست قره قل که افغانهای با سلیقه ومحترم ومعزز بیشترینه باپوشیدن آن از گذشته های دورتا اکنون ، باالنوبه از یک فرهنگ افغانی ستوده نماینده گی میکنند به حدی که صادرات پوست قره قل از اقلام قیمتی کشور در گذشته محسوب میشده است، دشمنا ن فرهنگ این سرزمین ، با ترویج باالترتیب آن توسط مجاهد ین ، طالبان واینک آقای کرزی ، به مقصد ایجاد حساسیت ها ی مردم دربرابر هرسه نوع آن که ارزش های تاریخی دارند ، دست یازیده ، در واقع تلاش ورزیدند مردم را ازین افتخارات که سمبول های نمادین اند ، روگردان سازند .</p> <p>هرگاه بر داشت از حضور فزیکی وعینی خویش ویافتن در اتومسفیر مسلط دوره های شاهی ، چپی ها ، اسلامیست های راستگرا وطالبان خود فروخته ورهبرحاکمیت فعلی ، این تمساح قرن 21 کشوررا جمع بندی نما یم ، چنین استنتاج میگردد که دوره ء شاه و جمهوری داوود ، دوره های با ا لنسبه آ رامی بوده است . دوره چپی ها وراستی ها در برخورد با مردم وتا مین حقوق انسانی شان ، دوروی یک سکه ا ند اما بیعدالتی وکشتار ، چپاول وتاراج ، حیف ومیل دارا یی های عامه ، نقض حقوق بشر، دستبرد به پول بیت المال در دوره جهادی ها این ملت را بیحد خورد وخمیر ساخت . درین دوره است که تعصبا ت لسانی ، قومی وزبانی به طور بیسابقه دامن زده شده وراکتباران ها ، فضای زند ه گی را ناگوار وکشنده وغیرقابل تحمل ساخت .</p> <p><strong>درفش سفید ، قلوب سیاه !!</strong></p> <p>پس از اشغال کابل توسط طالبان ، یکی دو روز بعد آن کار در ادارات در یک اتومسفیر وفضای متغیر از د یروز آغاز یافت . با وجود ترس از بربریت طالبانی ، حدس وگمان ها یی وجود داشت مبنی براین که ممکنست طالبان ، به سود صلح وآرامش عمل کنند . چون طالبا ن با شعار های مجزا از کارنامه های سیاه وننگین شان در مناطق تحت اشغال قبلی ، اینک وار د پایتخت شده بودند وگفته میشد که آنان سپاه محمد ظاهر شاه استند وآمده اند تا با آوردن شاه که در گذشته سمبول امنیت بوده ، صلح ورفاه را به کشور برگردانند . بعضا نقل قول میشد که طالبان با آمدن شان در پایتخت داکتر نجیب الله را به قدرت میرسا نند.</p> <p>درواقع این آ وازه ها ودروازه ها ، پروسه رسیدن طالبان به کابل را تسریع بخشید .</p> <p>صبح روز 7 میزان 1366در شهر آوازه پیچید که داکتر نجیب ا لله را در غرفه ترافیک چهارراهی آریا نا که در انتهای ارگ قرار داشت ، حلقه آویز نموده اند . بسیاری فکر میکردند که وی داکتر نجیب الله لفرایی است من که باز ما ندن موجودیت لفرایی از کاروان جهادی را حدس میزدم فکر میکردم حتما خودش است .<br class='autobr' /> با عجله خودم را در محل رسانیدم .برخلاف تصورم ، یک مرد حلقه آویز شده داکتر نجیب الله رئیس جمهور سابق افغانستان بودکه در دفتر ملل متحد پناهند ه شده بود ودومی برادرش شاهپور احمد زی . در دهن جسد داکتر نجیب نیم سوخته سگرت ودر لای یک دستش چند نوت پول را گذاشته بودند .آن سوتر در فاصله یک متری جسد برادرش آویخته شده بود . بدینترتیب پاکستان از داکتر نجیب ، با تجاوز برحریم ملل متحد انتقام کشید . <br class='autobr' /> <strong><br class='autobr' /> ( در مورد غافلگیر ساختن داکتر نجیب باید متذکر شد :<br class='autobr' /> من از چندین منبع مطمئن وابسته به حزب جمعیت اسلامی در کابل آگاهی یافتم که داکتر نجیب در ابتداء نظر به تقاضای مکرر احمد شاه مسعود مبنی برترک کابل جهت حفظ جانش از خطرات احتمالی ، تاحدی موافق بود .اما از آنجا ییکه ارتبا طات تلفونی وی با خانواده اش در هند کنترول میشد ، طراحان قتلش با اتخاذ پالیسی موء ثر تری ، به همسرش فتانه طوری افاده داد ند که طالبان به محض رسیدن به کابل ، اورا به ریاست جمهوری افغانستان برمی گردانند . معهذا وقتی داکتر نجیب موضوع برآمدن خویش از کابل را با همسرش مطرح نمود ، خانمش شدیدا مخالفت ورزیده ، برایش اطمینان داد که از مجاری مطمئن اطلاع یافته و مطلقا در جریان است که وی بزودی ممکن با ردیگر رئیس جمهور افغانستان میشود ) .</strong></p> <p>چند تن از افرا د طالبان با چوبی که در دست داشتند ، هرچند گاهی جسد داکتر نجیب الله را با آن میزد ند ویا هم با بی حرمتی جسد آویختهء آنرا به اطراف میچرخانیدند .عین کاررا دربرابرجسد برادرش نیز انجام میدادند .<br class='autobr' /> بادیدن چنین وضعیتی ، همگان در یافتند که سر انجام با استقرار حاکمیت پرچم سفیدان « سیاه دل » فضای کشور متشنج تر ، مختنق تر ودلگیر تر از گذشته خواهد شد .</p> <p>اگر نزد ا فرا د خوشبینی ریشه های کمرنگ امید به زنده گی وپیشرفت باقی مانده بود،همه بزودی خشکید ند . مردم آرام آرام دریافتند وبا گوشت وپوست لمس نمودند که درد وطن شان مخصوصا با معا مله یی که در پیشروست ، هرگز مدا وا نشده ، زخم هاعمیق وعمیقتر میگردد .</p> <p>درد روز گار ، اختناق وفشار های سیاسی ، درد بی نانی وبی آبی ، درد ازدست دادن عزیزان ، تا استخوان این ملت حاضر در صحنه رسید .</p> <p>طالبان عادی که به گزمه وگردش در شهر میبرآمد ند ، اکثرا برخورد وحشیانه با مردم داشتند . این وحشیگری شان شامل حال من نیز گردید وآن اینکه :</p> <p>در خیرخانه زنده گی مینمودیم .اتفاقا پس از چندین شب برق های کوچه ء ما آمده بود . قیل وقال در کوچه زیاد بود . دفعتا کوچه ما تک تک شد .برآمدم ، دیدم دو طالب پشت دروازه ایستاده اند. تا مرا دید ند بی مقدمه شروع کردند به قنداق کاری ولت وکوب . همسایه در به دیوار ما که یک مرد موسپید ونورانی بود ومردم محل اورا حاجی صاحب خطاب نموده ، احترامش میکردند ، پیش آمده ، به زبان پشتو پرسید که مرا چرا لت وکوب دارند .یکی ازآن دوطالب گفت : برق سر کوچه اش پرچاو است .چه مقصد دارد که برقش را روشن نمیکند ؟<br class='autobr' /> مرد همسایه ما وساطت کرده گفت : مشکلا ت زیاد است . گاهی برق است گاهی نه ، یا فراموش کرده که سوچ برق کوچه را روشن کند ، یا گروپش سوخته . من قول میدهم که تکرار نشود . بدین ترتیب از شرشان خلاص شدم . اما تا اکنون که تقریبا یازده سال از آن زمان میگذرد ، وقتی هوا سرد میشود ، بیلک شانه چپم درد میکند .</p> <p>...واما روال کار طالبان در ادارات ، مخصوصا در وزارت امور خارجه .</p> <p>طالبا ن شام روز 7 ثور از طریق رادیوی افغانستان اعلامیه چند ماده ای پخش کردند که طی یکی از آنها تصریح یافته بود که مردان همه مکلف به گذاشتن ریش بلند که از یک قبضه کمتر نباشد ، میباشند . در اعلامیه ازرعایت جدی حجاب اسلامی و پوشیدن برقع (چادری) توسط زنان نیز تذکررفته ، گفته شده بود که زنان حق ندارند بدون محرم شرعی از منزل بیرون شوند .</p> <p>فردای نشر اعلامیه ، من که به خاطر نبودن برق ، اخبار را شب گذشته نتوانسته بودم بشنوم ، ریشم را تراشیده ، دریشی به تن کرده ، بایسکلم را گرفته ، خواستم وزارت رفته ، ببینم گپ از چه قرار است .</p> <p>در طول راه بچه های هم بلاک ما خیره خیره با تعجب به سویم نگریستند . این با تعجب دیدن ها لحظه به لحظه بیشتر شد .تا این که پسرکی صدا زد :</p> <p>« کا کا ریشت را چر تراشیدی . وقتی طالب ها ترا با نکتا ئی وریش تراشیده ببینند ، میکشند . پدرم گفت که طالب ها دیشب در خبرها اعلان کرده ا ند که کلگی مثل خود شان ریش دراز بمانند ».</p> <p>طالبان متحجر وانجمادسیاسی در وزارت امور خارجه:</p> <p>روز بعد باریش نا تراشیده وپیراهن وتنبان روانه وزارت شدم .</p> <p>نمیدانم چه طلسمی به کار گرفته شده بود که یکباره همه دریشی ها در الماری ها زندانی واین بار بدون آن که دستو ر پوشیدن دستار صادر شده باشد اکثریت کارمندان وزارت مخصوصا مثل طالبان با دستار های سیاه وفولادی تیره در وزارت ظاهر شدند . چنا نیکه آدم تا خوب دقت نمیکرد مشکل بود طالب را از غیر طالب فرق نماید .<br class='autobr' /> ملا غوث آخند وزیر خارجه ء وملا شیر محمد ستا نکزی معین سیاسی طالبان ، صبح اول وقت در وزارت آمده ، در دفا تر شان انتظا ر جمع شدن کا رمندان وزارت را میکشیدند .</p> <p>بنا به دستور ملا ستا نکزی همه منسوبین وزارت درتالار بزرگ قصر ستور وزارت امور خارجه گرد آمد ند <br class='autobr' /> ابتدا ء ملا غوث آخوند وزیر خارجه با لحن بسیار آرام صحبت نمود . سخنرانی اش بیشتر بر روحیه همکاری با نظام جدید ودسا تیر الهی پیرامون اخوت وصمیمیت متمرکز بود .</p> <p>سخنران بعدی یعنی ملا شیر محمد آخند ، برخلاف با لحن نسبتا جدی واینکه هیچنوع بی اعتنایی وفرو گذاشت از اوامر ودساتیر طالبا ن ، قابل تحمل نیست ، کارمندان را به گذاشتن ریش بلند ، سهمگیری در نما ز جماعت ، سهمگیری در دروس دینی ، همکاری با نظام ، فراخواند که توءام با ا خطارها بود .</p> <p>ملا غوث آ خند ا نسان نهایت حلیم ، بی غرض وآرامی بود . مهرهء اصلی طالبان در وزارت که زیاد خودش را جدی وحساس تبارز میداد ، ملا ستانکزی معین سیاسی وزارت بود .</p> <p>با ورود طالبان به پایتخت شایع شده بود که در میان آنان اکثرا خلقی ها وجوددارند که با تغییر قیافه ، گذاشتن ریش دراز وبرسر کردن لنگی ، درر ژیم طالبان خود را جا زده ا ند . میگفتند یکی از همین افراد ملا شیر محمد آخند است که در گذشته افسر نظامی بوده است .</p> <p>طالبان دستور دادند که از مدیریت اطلا عات ونشرات کارمندان مثل گذشته وظایف شان را دنبا ل ودر ملاقات های وزیر ومعین سهم گرفته ، اخبار آن را به موقع به آژانس باختر غرض نشر به رسانه ها بسپارند . من از ترس این که طالبا ن درد سر ومصیبتی برایم درست نکنند ، وقتی پس ازاولین ملاقات ستا نکزی خبر مربوطه آن راکه خود در جریان ملاقات حضور داشتم نوشتم خواستم متن آن رااز نظر ش بگذرانم . موصوف تمام متن را تا یید نموده منتهی هرجا که نامش ذکر شده بود ، با رنگ سبز خودرنگش درمیان اسمش شیرمحمد ستانکزی کلمه « عبا س » را اضافه نمود ، چنین : شیرمحمد عباس ستانکزی .</p> <p> ملا شیر محمد را در عمل برخلاف تصوری که ازوی داشتم ، انسان منطقی وروشن اندیش یافتم .توگویی اصلا از قما ش طالبان نبوده است . درابتداء مدیریت سالمی را در اداره در پیش گرفت . اما پسان همکاران خوشخدمت در پوستش جا گرفته ، کلا تغییرش دادند به حدی که دیگر یقینا طالب شده بود .</p> <p>روی همین انگیزه ، بزودی تعداد زیادی از کارمندان سابق جهادی بست های بلندهیاء ت رهبری وزارت را از آن خود ساختند . به کوشش افراد متذکره که با مجموع کارمندان وزارت آشنا بودند لست ها یی ترتیب شد وعده یی مطلوب وعده ء دیگر نا مطلوب قلمداد شدند .</p> <p>کاسه ء به اصطلاح داغتر از آش ، مدیران تا زه تقرر یافته توسط طالبان بودند که فرهنگ خشونت وتوهین وتهدید را در وزارت ترویج نمود ند . در جمله ء این افراد « جانداد شرافت » که تازه مد یرمامورین وامین زی رئیس مرکز مطبوعاتی طالبان مقرر شده بودند ، هردو با در پیش گرفتن جاسوسی کارمندان سابقه دار وزارت ، از تحکم وفضل فروشی کار میگرفتند .</p> <p>( روی همین علت با رویکار آمدن دولت انتقالی به رهبری حامد کرزی ، دونفرفوق الذکر جز افراد ی بودند که از وزارت امور خارجه جواب داده شدند .)</p> <p>بدینتریب مشاهده کردیم که جهادی ها وعده یی از افراد باقیمانده از گذشته چگونه یکباره طالب شد ند . مدیریت های سیاسی وسایر ریاست هارا اشغال نمودند. فرامین طالبان را تحسین وتطبیق میکردند .</p> <p>تنی چند ازین مدیران به ظاهر جانب طالبا ن راگرفته ، با طالب طالب بوده ، در واقع میخواستند موقف وجان خود را حفظ نمایند اما درباطن بادوستان وهمکاران خود داداز صمیمیت زده وانمود میساختند که آنان با موجودیت دررهبری طالبان قادر به حمایت از کلیه همکاران وزارت میباشند . بدینسان به زعم خود شان هم خرما ، هم صواب هردورا کمایی میکردند.</p> <p>عمر وزارت ملا غوث آخند که از دستش حتی مورچه آزار نداشت ، بسیار کوتاه وبیش از چند ماه نبود .که بادور شدن از وزارت موقفش نزد طالبان ضعیف وحتی گفته شد که برایش درد سر هایی ایجاد نموده اند . <br class='autobr' /> دومین وزیرطالبان ملا حسن آخند ، مرد با نفوذی از تحریک طالبان ، شخص خشنی بود که گفته میشد زندان شخصی دارد.وی افراد مسلکی وکارکن را که شامل تشکیل وزارت بود به اصطلاح به گدام ها فرستادند . از جمله من عضو آمریت املاک ، دفتری که نمیدانستم اجرا آتش چیست ، تبدیل شدم .</p> <p> البته با ظهور طالبان ، تسخیر ولایات ونزدیکی شان به مرکز وسر انجام احراز قدرت توسط ایشان وعدم برسمیت شناختن حکومت طالبان توسط جهان که صرفا چند کشور محدود آنان را به رسمیت شنا ختند ، سطح توقع نسبت به مقرری ها به خارج تقریبا به صفر تقرب کرد . زمان طالبان هیچنوع قید وقیودی در قسمت تقرر در وزارت خارجه وجود نداشت بدین تریتب تعدادزیادی از فارغان پوهنتون ها ، به ساده گی شامل وزارت خارجه شد ند .<br class='autobr' /> افراد غیر وابسته ومستقل دروزارت ، با باور چیره شدن نور بر ظلمت ترجیح دادند فقط به آینده دل ببندند .</p> <p><strong><br class='autobr' /> مصیبتی که طا لبان برمن وخانواده ام آوردند :</strong></p> <p>استیلای حاکمیت طالبان در کابل نه تنها مصیبت بزرگی بود برای هرروشنفکر وهر مجاهد واقعی که نمیتوانست ویا نمیخواست با زور تفنگ برمردم حاکمیت نماید، بلکه بدبختی وسیه روزی شامل حال تما م افراد متوطن درین کشورشده بود .</p> <p>اگر ملت بیچاره ما در زمان حاکمیت روسها با بمبا رد ما نهای هوایی قوای شوروی ها به خاک وخون میغلتیدند وجان میباختند ، در زمان مجاهدین با خمپاره ها وراکت هایی که به قومانده برخی از سران تنظیمها ،تعدادکثیری از صفحه زنده گی محو گردیدند . دریغا افعی دیگری به نام طالب که درینجا لزومی به پس منظر موجودیت وپیدایی آنها نیست ، دفتر زنده گی این ملت را با خون نوشت و...</p> <p>من در ترکیب یک گروه 38 نفری که اکثر ا مسوولین وزارت امور خارجه ، منجمله کبیر فراهی معین سیاسی فعلی در تر کیب آ ن شامل بودند ، به عنوان افراد نا مطلوب از سوی طالبان منفک شدیم .<br class='autobr' /> یک هفته بعد آن یگانه برادرم دیپلوم انجینر میر احسان الدین برومند، انجنیر وزارت فواید عامه که 32 سال داشته صاحب زن وچهارفرزند بوده وفرزند پنجمی اش شش ماه بعد مرگش به دنیا آمد ، از سوی طالبان به جرم نپوشیدن پیراهن وتنبان و گذاشتن ریش کوتاه بادرنظر داشت اینکه چند باراز سوی رئیس دفترش تهدید به مرگ شده بود ،در روز روشن ساعت ده صبح ، در پیاده رو سرک ایستگاه پایکوب نصوار قلعه فتح الله توسط طالبان موتر سوارعمدا به شهادت رسید .</p> <p>پس از تجسس زیاد به من گفتند جسد برادرم در سرد خانه وزیر اکبرخان است . آنجا تا جسد برادرم را دیدم آن لحظه را با کلمات نمیتوان ترسیم کرد. فریاد کشیدم واز هوش رفتم .یکزمان چشمم را گشودم .با آنکه 2 قوس 1376 وهوا سر دبود ، متوجه شدم که به سرورویم تا توانسته بودند آب پاشیده ا ند. همزمان با بهوش آمدن ، دست مرد دستار سفیدی را که ریش انبوه داشت ، در پس گردنم احساس کردم که از زمینم بلند میکرد .وی باخشونت غرید : بلند شو ! دربرابر اراده خدا ، حق گریه وماتم نداری .</p> <p>هنوز جنازه در میدان بود که آن طالب دستار سفید پوش میخواست به ولایت کابل رفته ، « قلم » نام ، دریور موتری را که مجرم اصلی بوده وزند ه گی برادرم را گرفته بود ، ابرا ء بدهم که دعوا یی باوی ندارم ، با آنکه مجرم در خانه اش بود .</p> <p> درست یک ماه بعد این حادثه که جریان را از مادرم پنهان نموده بودیم ، مادرم با شنیدن مرگ پسرجوانش از غصه سکته کرده و فوت نمود .</p> <p>من پس از پوره شدن روز چهل برادر ومادر ، غم از دست دادن دوعزیز خانواده ام را کنار گذاشته ، اثا ثیه منزلم را به قیمت ناچیز فروخته با خانواده ام روانه جبل السراج شدم . چون بنا به ارسال پیام داکتر مهدی که از زمان عضویت در بنیاد فرهنگی اما م غزالی باوی معرفت وهمکاری داشتم ، باید در کار ایجاد نشریه یی موسوم به « استقلال » که قرار بود از سوی دفتر سیاسی احمد شاه مسعود که در راس آن داکتر مهدی قرار داشت ،منتشر شود ، به کار بپردازم تاحد اقل برایم کاری تدارک دیده باشم .</p> <p>آنجا نیز کار نشریه سامان نیافت چون داکتر مهدی از تاجکستان برنگشت ، ازجانبی بزودی حالات منقلب شد . من با فامیلم یک حویلی مخروبه را که فاقد برق ومایحتاج اساسی زنده گی بود، ماه شش لک افغانی به پول آنوقت درمحلهء موسوم به « تاجکان » به کرایه گرفتم و مثل هزاران هموطن دیگرم در جبل ا لسراج در محاصره اقتصادی قرار داشتم . مخصوصا که در آنجا هیچکسی را نمیشناختم .</p> <p> با آنکه بعد ها از حما یت های معنوی داوود پنجشیری ووعده های که به خاطر تداوم زنده گی ام در شمال نمودند ونظر دادند که به مزارشریف رفته وبه عنوان مدیر اطلاعات ونشرات وزارت خارجه دولت اسلامی افغانستان در آنجا به کار خویش در وزارت خارجه دولت اسلامی افغانستان ادامه بدهم ، بهره مند شدم ،اما مثلیکه بخت با من یاری ننمود . آقای پنجشیری در پنجشیر بود که آمد آمد مجدد طالبان در جبل السراج پروان مرا وادا شت که به کابل برگشته وسپس به پشاور پا کستان بروم.</p> <p>درپشاور پاکستان با مراجعه به دفتریک انجوی افغانی موسوم به (CHA ) ، به خاطر سابقه ام در کار مطبوعات ، به صفت مدیر مسوول مجله « صبا » که یک مجله ء سیاسی ـ اجتماعی بود ، ایفای وظیفه نموده ، الی سقوط طالبان ، به زنده گی خود وخا نواده ام در پشاورادامه دادم .</p> <strong> <a href="http://kabulpress.org/my/spip.php?article2252" class="spip_out" rel="external"> <p>یادداشت های یک دیپلومات</p> <p>وزارت امور خارجه پس از سقوط دوکتور نجیب الله</p> <p>شنبه 13 سپتامبر 2008, نويسنده: میرحسام الدین برومند دیپلومات سابق افغانستان</p> <p>یادداشت اول</p> </a> </strong> <hr class="spip" /><strong> <a href="http://kabulpress.org/my/spip.php?article130" class="spip_out" rel="external"> <p>مرده ای که نان زندگان را می خورد</p> <p>يک منبع: ديکتاتور مرده است</p> <p>يک منبع ديگر: ديکتاتور اختلال حواس دارد و حتا خانواده ی خود را نمی شناسد</p> <p>يكشنبه 22 آوريل 2007</p> </a> </strong> <hr class="spip" /><strong> <a href="http://kabulpress.org/my/spip.php?article1840" class="spip_out" rel="external"> <p>قصاب 3 عقرب مرد!</p> <p>عبدالولی داماد محمد ظاهر و پسر کاکايش متهم به قتل دانشجويان، سرکوب جنبش آنان و غصب و فروش هزاران جريب زمين شخصی و دولتی در نقاط مختلف افغانستان بود. / او به بيماری شبيه بيماری محمد ظاهر دچاربود که در دو سال آخر زندگی در حضور مقامات بين المللی هذيان گويی می کرد</p> <p>سه شنبه 1 ژوئيه 2008</p> </a> </strong></div> https://mail.kabulpress.org/article2252.html https://mail.kabulpress.org/article2252.html 2008-09-13T10:12:42Z text/html fa میرحسام الدین برومند فساد، سوء استفاده، اختلاس و غصب زمين دو قرن جنایت در افغانستان: جنایات نسل کشی، قتل عام، برده داری، جنگ های داخلی، جنایات جنگی و جنایات حاد علیه بشریت <p>یادداشت اول <br class='autobr' /> از گذشته های دور ، از زبان این وآن شنیده میشد که وزارت امور خارجه افغانستان و ابسته به دربار ودر باریان وافرادی از تبار شاه و اشرافیون بوده ، بویژه محمد زا یی ها ،افرادوابسته به رده های بلند حکومت ، بیشترینه با تشکلات قومی ولسانی بخصوص کرسی هارا اشغا ل وهر بیواسطه وخارج از محدوده قومیت مشخص را در وزارت امور خارجه راه نبود . <br class='autobr' /> از پیشینه کا دری وزارت برمی آمد که آن حرفها تا حدزیاد برپایه واقعیت استوار بوده ، افراد خارج از مرز های فوق ، درین وزارت خانه اصلا جاه نداشتند .ا (…)</p> - <a href="https://mail.kabulpress.org/rubrique8.html" rel="directory">دیدگاه</a> / <a href="https://mail.kabulpress.org/mot13.html" rel="tag">فساد، سوء استفاده، اختلاس و غصب زمين</a>, <a href="https://mail.kabulpress.org/mot14.html" rel="tag">دو قرن جنایت در افغانستان: جنایات نسل کشی، قتل عام، برده داری، جنگ های داخلی، جنایات جنگی و جنایات حاد علیه بشریت</a> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L150xH121/arton2252-d4cde.jpg?1769347016' class='spip_logo spip_logo_right' width='150' height='121' alt="" /> <div class='rss_chapo'><p>یادداشت اول</p></div> <div class='rss_texte'><p><strong>از گذشته های دور ، از زبان این وآن شنیده میشد که وزارت امور خارجه افغانستان و ابسته به دربار ودر باریان وافرادی از تبار شاه و اشرافیون بوده ، بویژه محمد زا یی ها ،افرادوابسته به رده های بلند حکومت ، بیشترینه با تشکلات قومی ولسانی بخصوص کرسی هارا اشغا ل وهر بیواسطه وخارج از محدوده قومیت مشخص را در وزارت امور خارجه راه نبود .</p> <p> از پیشینه کا دری وزارت برمی آمد که آن حرفها تا حدزیاد برپایه واقعیت استوار بوده ، افراد خارج از مرز های فوق ، درین وزارت خانه اصلا جاه نداشتند .ا ین طلسم در زمان حا کمیت سردار محمد داوود تاحدودی شکست و برخی از نخبه گا ن سیاست توانستند کرسی های این وزارت را در داخل وهمچنان در نمایند ه گیهای سیاسی افغانستان در خارج از آن خود سازند.</strong></p> <p>اما در زمان حاکمیت حزب دموکراتیک خلق افغانستان موضوع انحصار طلبی تقریبا بگونه دوران شاهی بود فقط وابستگان بیروی سیاسی ، افراد بلند پایه حزب ویا هم آنانیکه به شکلی از اشکال با زمامداران حا کمیت رابطه تنگاتنگ خویشاوندی ونظا یر آن را داشتند ، میتوانستند در وزارت امور خارجه به کا ر گماریده شوند . پسانتر ها برخی افراد بنا بر ظرفیت بلند کاری ، با وصف عدم وابستگی های حزبی وشناخت روی نیاز مندی وزارت عمدتا در بخشهای اداری ، توانستند شامل کادر اداری وزارت شوند. شرط اساسی این بود که امنیت دولتی یا خاد وقت آنان را تضمین نمود ه به تقرر شان موافقت مینمود.</p> <p><strong>وزارت خارجه و تجمع افراد کم تحصیل با شهادتنامه های تحصیلات عالی ساختگی</strong></p> <p>مساله در خور توجه واما ناراحت کننده این که با پیروزی دولت مجاهدین ، بست های این وزارت که اکثراخا لی شده بودند ، برخلاف گذشته که کا ر مندان وزارت خارجه دارای تحصیلات عالی مخصوصا از فاکولته های حقوق وعلوم سیاسی ، ژورنالیز م ویا اقتصاد میبودند ، توسط شماری ازمجاهدین زورمند وبا واسطه که عمد تا دارای در جات نهایت پایین تحصیلی ویا فاقد تحصیل بودند ، غصب گردید .</p> <div class='spip_document_2492 spip_document spip_documents spip_document_image spip_documents_center spip_document_center'> <figure class="spip_doc_inner"> <img src='https://mail.kabulpress.org/local/cache-vignettes/L500xH468/dr_abdullah_2-8233e.jpg?1769347016' width='500' height='468' alt='' /> </figure> </div> <p> بسیاری ازین افراد برای اینکه در آینده مورد انتقاد قرار نگرفته وبیسوادی ویا کم سوادی شان منتج به اخراج شان از وزارت نگردیده باشد ، فورا دست به کار شده ، با پرداخت پول از کشور های ایران وپاکستان دیپلوم های داکتری وماستری را تدرارک دیده ، آنرا ماهرانه درج دفتر سوانح شان نموده ، حتی به کرسی ها ی سفارت نیز رسیدند که دامنه آن حتی تا کرسی سفارت در نماینده گی سیاسی افغانستان مقیم برلین هم رسید .</p> <p>این حال واحوال حتی بالای تایپست های زن در وزارت نیز سایه افگند ، بگونه یی که طور مثال اکثرا امروزه خانمی را میشناسند که باوجود سویه تحصیلی تا صنف هشت ونه ، با استفاده از سند ساختگی فراغت از صنف 12از کشور پاکستان ، خود را کارمند رسمی ساخته ، اکنون خود را یک دیپلومات تصور وپیوسته از طریق نزدیکی با مسوولین برای تقرر خودش در سفارتخانه ها تلاش میورزد که در وزارت خارجه فعلی ازین دست نمونه ها کم نیستند . این نابسامانی مولود وضعیت نا هنجاری است که قبلا به آغازش اشاره شد.</p> <p>هرگاه یک وزارت خارجه مسوول وعادل در آینده رویکار بیاید ویک « وزارت تکانی » اسا سی از اسناد تحصیلی منسوبین وزارت از بالا تاپایین صورت گرفته، از مسوولین مراکز تحصیلی داخلی وخا رجی مورد نظر، در مورد چند وچون اسناد ، از مجاری رسمی سوال به عمل بیاید ، نیمی از کارمندان داخل و خارج مرکز ونماینده گیها مطابق به قانون ، مجبور به ترک وزارت خواهند شد .</p> <p><strong>ماموریت وزارت امور خارجه وخاطره ها:</strong></p> <p>من که از طفولیت تابلوغ و بعد آن با این نشریه و آن نشریه ، این رسانه وآن رسانه ، چه افتخاری ، چه با ا لمقطع وحق الزحمه ای وپس از تحصیل به عنوان همکاررسمی وظیفه داشته ودر حد توانمندی با گزارشات ، تراجم ونوشته ها در ژانر های مختلف داستان نویسی ، درامه نویسی ، تحلیل وتبصره ونگارش مقالات سیاسی در روزنامه ها و برنامه سیاسی جام جم رادیو افغانستان اشتغال داشتم ، علی الرغم علاقه مفرط بنابردلایلی که برشمرده شد ، با این پندار وتصور که من حقیر فقیر را چون هزاران هزار توانمند دیگر در آن وزارت مجال استخدام نخواهد بود ، در مخیله ام ابد آ فکر کارمند شدن درین وزارت را نگنجانیده بودم .</p> <p>در 8 ثور سال 1371 ، آوانیکه رژیم دوکتور نجیب الله سقوط نموده وقدرت سیاسی به مجاهدین منتقل شد من منحیث سکرتر مسوول روز نامه ملی انیس کار مینمودم .</p> <p>مجاهدین با احراز قدرت ، حدودا بیشتر از یک ماه مجموع نشرات مطبوع دولتی وغیر دولتی را متوقف ساختند تا باشد که با پالیسی ومرام جدید ، کار های نشراتی را ازنو سامان بخشند.</p> <p>از آنجا ییکه آقای جلال نورانی رئیس موسسه نشراتی روزنامه ملی انیس با رویکار آمدن مجاهدین در کشور نبودند ، من منحیث مسوول بعدی ، با مسوولین وزارت اطلاعات وکلتور بنا برتقاضای وزارت در تماس شدم .. جناب داکتر نجیب الله لفرایی که در آغاز حکومت مجاهدین از مسوولین درجه یک در وزارت اطلاعات وفرهنگ بود ، شخصا بامن به دفتر ریاست روزنامه آمده ، مرا توظیف نمود که کار روزنامه را مجددا رویدست گرفته وبزعم وی « بنابرتجارب دیرینی که دارم باید خود تصمیم بگیرم که کار را از کجا وچگونه شروع کنم .تا با پالیسی دولت جدید مطابقت داشته باشد» .</p> <p>در هرصورت کارروزنامه مطابق نیاز وقت ، بگونه موفقانه ودر چوکات معینه وپالیسی مشخص نشراتی حکومت مجاهدین آغاز وروند عادی خویش را در پیش گرفت که بعد جناب فضل الرحمن فاضل که بیقین از نویسند ه گان و ژورنالیستان شناخته شده و توانمند دوران جهاد ملت افغانستان بودند(تا همین چند ماه قبل سمت جنرال قونسل افغانستان را در بن آلمان داشتند ) ، به حیث مدیر مسوول ورئیس روزنامه ملی انیس آغاز به کار کردند . ازین که ایشان در ادامه کار های ژورنالیستی وروزنامه نگاری بنا برسایر مسوولیت های شان ، در روزنامه انیس به من تفویض صلاحیت نموده ، در کار نشر روزنامه دست باز دادند ، از خاطرات نیک در زنده گی ژورنالیستی من به حساب می آید ...</p> <p>در اواخر سال 1371 داکتر نجیب ا لله لفرایی به حیث وزیر دولت درامور خارجه تقرر حاصل نمود که با اختتام دوره کار جناب هدایت امین ارسلا به عنوان وزیر امور خارجه ،داکتر لفرایی تقریبا نفر شماره یک وزارت محسوب ومنحیث وزیر دولت در امور خارجه ، بنا برمصلحت شخص برها ن الین ربانی رئیس دولت اسلامی افغانستان ، مستقیما امور آن وزارت را پیش میبرد .</p> <p>ناگفته نگذاشت که دوره کار هدایت امین ارسلا با آن که دوام چندا نی نیاورد ، لاکن تکانه جدیدی در زنده گی دیپلوماتان سابقه دار وزارت پد ید آورد . حد اقل تعداد ی از کا رمندا ن وزارت که با ارسلا وسایر نیک اندیشان با نفوذ در حاکمیت آشنایی داشتند ، در نماینده گیهای سیاسی حوزه های آسیا ، امریکا وتاحدودی اروپا تقرر حاصل نمودند .</p> <p>به هر صورت منطبق با پلان نشراتی روزنامه ، غرض انجام مصاحبه با داکتر لفرایی وتوضیحات پیرامون سیاست خارجی دولت مجاهدین ، چگونگی کار در نمایند ه گیهای سیاسی وتامین روابط با کشور های همسایه سوای دوکتورین نظامی مبهم پاکستان در خصوص افغا نستان در آن مقطع، به دفتر موصوف رفتم . <br class='autobr' /> پس از مصاحبه ، باسپاس از داکتر لفرایی بخاطر ستایش وتمجید ایشان ازشیوه نگارش وکار من وتقاضای ایشان مبنی برتبدیلی وتوظیفم در مدیریت اطلاعات ونشرات وزارت خارجه ، منحیث عضو درین مدیریت به کار آغاز نمودم .<br class='autobr' /> گفتنی است که ادارات کشور پس از سقوط دولت داکتر نجیب الله دستخوش یک سلسله نا بسامانی ها ، تا راج اموال ودارایی عا مه وچپاول اثاثیه ولوازم دفا تر توسط عده یی از افراد تنظیم ها در کلیه وزارت خانه های کشور گردید که درین میان فقط وزارت امور خارجه درامان ماند .<br class='autobr' /> کابوس جنگ ووحشت سبب تهی شدن شهر از مردم شده ، سیل مهاجرت ها به بیرون کشور واصابت روزانه دهها راکت ، چهره شهر را روز تاروز غمگین وملال انگیز تر میساخت . اکثریت کارمندان وزارت خارجه نیز بسان سایر دفاتر کشور برای نجات از جان خود وزن وفرزند ان شان به جاه های امن وبیشتر ازهمه به کشور پاکستان رهسپار شدند .</p> <p>وزارت امور خارجه از اثر جنگهای تنظیمی بخاطر قرار گرفتن در مجاورت صدارت وارگ ریاست جمهوری زیر ضربات کوبنده ومرگ آفرین قرار داشت . در هرشعبه فقط ده تا پانزده فیصد کارمندان در وزارت حاضر بودند. با آنکه جناب داوود پنجشیری که سخت به شخصیت شان احترام دارم ، سرپرست دوشعبه یعنی مدیریت سوم سیاسی و مدیریت اطلاعات ونشرات بود ولیکن داکتر لفرایی پیوسته مرا به تحرک وکار فرامیخواند وروزانه پنج شش بار به دفترش طلب میشدم تا هدایات تازه وی راعملی و در قسمت تبلیغ مسایل ، اشاعه اخبار ، تحلیل ها ی سیاسی ونظامی وگزارش های عمده ، به اسرع وقت همت گمارم .نسبت وخامت اوضاع امنیتی وشدت راکتباران ، شعبات کلیدی وزارت حتی دفتر لفرایی نیز به تهکاوی وزارت منتقل شد ند .<br class='autobr' /> طی مدت زمان تصدی داکتر لفرایی ، بیشترین اعلامیه ها واحتجاجیه ها ی وزارت خارجه که نسبت مداخلات مخصوصا کشور های همسایه ، رقم درشتی را احتوا مینمود ، عمدتا توسط نجیب الله علی خیل ومن که هر دو بعداز پیروزی حکومت مجاهدین در وزارت خارجه تقرر راه یافته بودیم ، نگاشته میشد .</p> <p> بار بار وقتی غرض انجام وظیفه حتی شامگاهان که مستخدمین شعبه نمیبودند ومن با یست شخصا اخبار وگزارشات وزارت را غرض نشر به آژانس میسپرد م ، شاهد اصابت راکت ها در دوروبرم بوده ام . چون اصلا عابری روی جاده نمیبودودر صورت موجودیت پارچه هایش به هوا پراگنده میشد ، شیشه ها بعضا با بدنه ها ی عمارات فرومیغلتیدند .<br class='autobr' /> بدون شک نگهدار خدا وند است .من با ر ها در چنان موقعیت های مرگ زا حتی در زمان زمامداری داکتر نجیب الله رییس جمهور وقت قرار گرفته ام وبا شنیدن صدای حرکت راکت ها در فضا به اصطلاح فورا« پروت » کنان خود را بر زمین افگنده ام .<br class='autobr' /> یاد آن خاطره های تلخ از دورا ن کا رم در وزارت خارجه ، یک بار دیگر حالات نا هنجار ، اذیت کننده وراکت پراگنی وکشتار مردم توسط برخی از رهبران تنظیم ها در گذشته های دور ، ازجمله این خاطره تلخ از راکت زنی را ، در ذهنم تداعی مینماید:</p> <p>در سال 1368خورشیدی که دوره سربازی احتیا ط را در یکی از اداره های نشراتی سپری مینمودم ، طبق یک قرارداد با وزارت اطلاعات وکلتور ومطابق برنامه معینئ همه روزه عصر ها، برای ایدیت مطالب روز نامه های انیس و هیواد با ا لترتیب به دفاتر روز نامه های مذکور رفته ، به ایدیت وباز نویسی کلیه مضامین میپرداختم .<br class='autobr' /> روزی وقتی در سینما پامیر از موتر های برقی پیاده شدم ، صدای راکتی بگوشم رسید. فورا خودم را به زمین اند اختم . راکت به تعمیر 14 منزله سینما پامیراصابت کرد وهمه جا را خون ودود وآتش فراگرفت .تا میخواستم بلند شده و خورا از ساحه بکشم که صدای راکت دومی آمد با عجله باردیگر خودرا به زمین انداختم . قیامتی به پا بود . چون نزدیک شام وهمه مصروف خرید ورسانیدن به منازل شان بودند . آن دو راکت که از طرف پروفیسور استاد( !) عبدالرب رسول سیاف مجاهد کبیر ونستوه ( !) از استقامت پغما ن شلیک شده بود، چهل پنجاه نفر را همزمان به کام مرگ فرستاده وشمار زیادی را زخمی وبیدست وپا ساخته بود . من با چشمان خود شاهد کشتا ر وریزش وفوران خون ده ها هموطن مظلوم وبیگناهم در آن صحنه مخوف بودم ، شما خود تصور کنید صرفنظر از پوتنسیال قوت راکت وپارچه های آن ، وقتی تمامی شیشه های یک عمارت بزرگ 14 طبقه بر سر عابرین پرتاب شود ، از آن ها چه تیار میشود . عمله کمک از مغازه تعاونی که در طبقه کف زمین قرار داشت وهمه شیشه های آن فروریخته بودند ، روجایی ها ی سفید وپا رچه ها را بیرون آورده ، اجساد وتکه پارچه های گوشت بدن ، دستها وپا ها یی را که صاحبان آن در آن محشر قابل تشخیص ودریافت نبودند ، از روی جاده وپیاده روهای کنار سر ک جمع آوری مینمودند که آن پارچه های سفید با خون گلگون شده وقطرات خون برز مین میچکیدند ........<br class='autobr' /> سالها پس آقای عثمان شیریارهمکار دفترم در مدیریت اطلاعات ونشرات وزارت امور خارجه حکایه کرد که پدر مغفور شان چه مظلومانه در همان حادثه سینما پامیر که من حضور داشتم ، به شهادت رسیده بودند .</p> <p>از خصیصه های بارز داکتر لفرایی اینبود که تقریبا انسان عاری از تعصب بود .در سال 1992 من وجوانی به اسم نجیب الله علی خیل تقریبا همزمان تقرر یافتیم . علی خیل از کادر های حزب دموکراتیک خلق افغا نستان در گذشته وتحصیلکرده شوروی وقت بود که در مدت کوتاهی توانست منحیث شخص مستقل و متکی به خود عرض وجود نماید .مدتی را منحیث معاون شعبه اول سیاسی که حوزه کاری اش یکی از کشور های مهم منطقه یعنی پاکستان بود ، بخوبی ایفای وظیفه نموده ، بعد ها سالیانی چند تا تقررش به حیث سکرتر اول سیاسی در اتریش ، سمت معاونیت ریاست اقتصادی وزارت خارجه راداشت .<br class='autobr' /> در آغاز حکومت مجاهدین ، وزارت خا رجه وارد بحران کاری شد . تمرکز افراد وابسته به تنظیم ها که بیشترینه به کارهای تنظیمی اشتغال داشتند ازیکسو ، سطح پایین تحصیل اکثریت آنان نسبت صرف عمر به جهاد ازسوی دیگر وعدم آشنایی با اساسات دیپلوماسی ، از مسایل تشویش برانگیز بودند .<br class='autobr' /> عمده ترین کارهای وزارت را داوود پنجشیری که از ظرفیت بلند کاری وفصاحت وبلاغت استادانه برخوردار بوده ، منحیث استاد پوهنحی حقوق وعلوم بشری ورییس یکی از ادارات حقوقی کشور تجربه کاری داشتند ، نجیب علی خیل وبرخی افراد از رژیمهای قبلی سابقه دارچون کبیر فراهی در وزارت میساخت .</p> <p>وزارت خارجه چگونه باشد ، چگونه دیپلوماسی نوین جاگزین سیاستهای گذشته شود ، الویتهای کاری وزارت خارجه در آن مراحل آغازین چرخش سیاسی کشور کدامین اند ؟؟؟ انتقاداتی که از سیاست های وزارت خارجه در مطبوعات منطقه وجهان صورت میگیرد چگونه پاسخی به آن ارایه گردد ، سیاست گذاری ها در وزارت چسان باشد ؟<br class='autobr' /> این مسایل پایه های اساسی کمیسیونی را میساخت که در دومین سال حکومت مجاهدین در وزارت امور خا رجه تشکیل یافت که در آن داکتر عبدالله عبدالله سخنگوی وزارت دفاع وقت ، دلجو حسینی وزیر اطلاعات وفرهنگ از ناراضیان حزب اسلامی حکمتیار ، داکتر لفرایی وزیر دولت درامور خارجه حضور داشتند که من به صفت منشی ومجری هدایات وتصامیم جلسا ت متذکره ایفای وظیفه مینمودم .<br class='autobr' /> جلسات شنبه ها در تهکاوی وزارت خارجه در دفتر لفرایی دایر میشد .من بعلاوه درنگارش و تهیه جوابات وپاسخ به تبصره ها وتحلیل های مطبوعات منطقه وجهان در قبال آنچه در افغانستان میگذشت مطابق روح جلسات ، موظف بودم .</p> <p>آن زمان ، نسبت بروز جنگهای داخلی وسردی روابط با کشور ها وملل جهان ، گراف مقرری ها در نمایند ه گیهای سیاسی کشور در خارج پا یین بود .اکثر ا اشخاص فاقد صلاحیت سیاسی وبدون استحقاق ، بدون آنکه یکروز را در وزارت خارجه کار نموده باشند ،به طور ترانزیت مقرر ویا متنا سب با درجه ارتباطات شان با مقامات در ریاست جموری دولت اسلامی از کشوری به کشوری با ارتقاء بست وکرسی تبدیل میشدند بدینترتیب بیعدالتی ها از همان آغاز دولت مجاهدین دوست وهمراه کارمندان معمولی وبا سابقه وزارت بود .</p> <p>بسیاری از دیپلوماتان به اصطلاح مجاهد حتی تا پانزده سال متواتر در نما ینده گی ها باقی مانده ، از یک نماینده گی به نماینده گی دیگر تبدیل میشدند .</p> <p>از نظر امتیازات مادی وضع کارمندان غیر جهادی وزارت نهایت رقت انگیز ونگران کننده بود . از اضافه کاری وسفریه وامثالهم که بگذریم ، کا رمندان وزارت خارجه بسان کارمندان مجموع ادارات افغانستان حتی تا ششماه معاش نمیگرفتند .معاشات پس از هر چند ماه فقط یکبار اجراء میشد که آنهم از پنجاه شصت دالر تجاوز نمینمود . البته روسا ومدیران شعبات معاشات تنظیمی ، امتیازات مخفی دیگر وگذشته از همه امتیاز دسترسی به باب 2009 دولت را داشتند .بدین مفهوم که وزیر یا آمر هر اداره شخصا ویاهم به نام کارمندان جهادی خویش مبالغ چندین ملیون افغانی در هرنوبت را از رییس دولت امر میگرفتند ورییس دولت نیز سخا وتمندانه وبدون اینکه طی مرحل اداری وحسابداری وبانکداری انجام بپذیرد ، در گوشه پارچه کاغذی که معمولا بدان پرزه رییس صاحب دولت میگفتند ، چنین هدایت صادر مینمودند: <br class='autobr' /> <strong><br class='autobr' /> « به برادر .......مبلغ .......ملیون افغانی از باب 2009 دولت اجراء شود » . </strong></p> <p>این بیعدالتی ها سر آغاز فقر وتنگدستی مردم بویژه کارمندان دولت محسوب شده که دامنه آن امروز پهنای هرچه وسیعی به خود گرفته است .مجاهدین کارمند در وزارت خارجه اکثر نزد خانواده هایشان به پاکستان رفته ، بعضا دوماه در پاکستان ویک هفته را در کابل سپری مینمودندویکباره یکسره خانه های حاضری شان را امضا مینمودند که نمونه چنین دفتر ودفتر داری در جهان دیده نشده وقطعا دیده نمیشود .در حالیکه کارمندان عادی هرگاه کمی نا وقتر می آمدند ویا وقتر میرفتند روزاروز حاضری شان قید میشد .</p> <p>درد ناکتر اینکه برخی از کارمندان غیر جهادی وزارت حتی به سطح مدیران با مراجعه به موسسات خارجی وامدادرسا ن ، تن به شاقه ترین کا رها از جمله جوی کنی وکارهای ساختمانی وتر میماتی روی جاده میدادند . هرگاه فشار های جنگ توسط حکمتیار وحزب وحدت اسلامی شاخه مزاری تحمیل نشده و امتیاز طلبی های حکومت ربانی قامت نمی افراشت ، رژیم ربانی درنفس خود ، یک رژیم مستبد که مردم را در اختناق وفشار مذهبی تنظیمی قرار بدهد ، نبود ، چون به باور برخی از سیاستمداران موجودیت احمد شاه مسعود در نظام مانع از تحمیل فشار ها ی تنظیمی میشد . به همین سبب زنان که مکلف به رعایت حجاب اسلامی بودند ، بعضا با چادر های نیمه برسر یا افتیده برگردن ، درشهر وبا زار ودفاتر ظاهر میشدند و مجاهدین اکثرآ با چنین حجابی حساسیت نشان نمیدادند . چه بسا مجاهدینی که به قول شاعر دل در گرو خوبان داده ، وچه عشق هایی که منتج به ازدواج شد . نمونه های زیادی ازین دست مخصوصا بیشترینه در صنف قلم بدستان وژورنالیستان مجاهد دیده شده که ازدواج مدیر مسوول میثاق خون در دوره جهاد آقای خلیل مینوی با دوشیزه آمنه که از ژورنالیستان مستعد وفارغ التحصیل دانشکده ژورنالیزم دانشگاه کابل بود ، از یک وصلت خجسته وموفق میان دوفرهنگی ستوده میباشد که نماد وسعت دید وعدم تعصب کتله یی از جهادی هاست .</p> <p>...واما درین میان مجاهدینی هم وجود داشته که به زن نگاه غرض آلود ومملو از گناه داشته وآنرا وسیله یی برای خوشگذرانی خود میپنداشته ، چنا نچه وقتی من سکرتر مسوول روزنامه ملی انیس بودم ، درزمینه خاطره ناخوشایندی در ذهن دارم وآن اینکه :</p> <p>دومین مسوول جهادی روزنامه ، آقای عصمت قانع مربوط حزب جمعیت بود که گفته میشد پیشینه عضویت حزب اسلامی حکمتیاررا داشته و به عنوان نویسنده و شاعر بلند مرتبت دوره جهاد شناخته میشد .موصوف در زمان تصدی اش منحیث سرپرست روز نامه انیس ، به یکتن از خبر نگاران روزنا مه که از فامیل سرشناس محسوب و به اصطلاح عوام ، دختر نهایت شیک پوش پنداشته میشد ، دل بست . نمیدانم آن پیر مرد پنجاه ساله چه اعجازی به کاربست که آن دختر بیست وچند ساله را اسیر عشق خود ساخت . جناب قانع روزانه به اتاق خبرنگاران رفته ، در حالیکه بند بافتگی سرخ وسبز رنگ تنبان اش وقت نشستن روی کوچ ، زمین را جاروب میکرد ، در آن مدیریت در گوش دخترک زمزمه های عاشقانه سر میداد . یک روز اتاق را از داخل بسته بود ومن که میخواستم به یکی از خبر نگاران سفارش تهیه گزارشی را بدهم دریافتم که اتاق از داخل قفل میباشد . عصمت قانع وقتی با عکس العمل شدید من مواجه شد ، فردای آن روزاز لای دستانش پرزه کاغذ تقریبا پنج در دوازده سانتی را بیرون آورده در دست مدیر اداری روزنامه داد که در آن به خط وکتابت برهان الین ربانی رییس جمهور دولت اسلامی افغانستان نوشته شده بود :</p> <p>« برادر عبدالله به عوض آقای میر حسا م الد ین برومند به حیث سکرتر مسوول اخبار انیس مقرر است .»<br class='autobr' /> اما مثل اینکه بست رتبه دوم سکرتر مسوول روزنامه ملی انیس برای « برادر عبد الله » که قرار بود برای اولین بار کارمند دولت مقرر شود ، بست پایینی بود ، هیچگاهی در روز نامه اشغال وظیفه ننمود .</p> <p> باری آقای قانع در موجودیت یکتن از کارمندان روزنامه که برایش مصاحب خوبی بود ، به پاسخ پرسشی که آیا با آن دوشیزه تصمیم ازدواج دارد یاخیر، گفته بود که « تجربه حتمی است ، اگرباکره نبود، بالای اعراب بفروشش میرسانم » .</p> <p> قانع که دیگر طشت رسوایی اش از بام افتیده ومشتش باز شده بود ، بزودی روزنامه انیس را ترک گفت وآن دوشیزه که از سوء نیتش آگاهی یافته بود ، با مجاهد دیگری ازدواج کرد که گفتند اکنون صاحب چندین فرزند است .<br class='autobr' /> وزارت امور خارجه نیز شاهد بهم رسیدن چندین مجاهد با کارمندان اناث وزارت بوده است که سعادت نصیب شان باد !</p> <p>در مورد چگونگی کارهای فرهنگی در دوره مجاهدین لازمست واقعیتگرا بود . دردوره حاکمیت مجاهدین به مسایل فرهنگی وامور ژورنالیستی نهایت توجه مبذول میگردید وآنهم بجهتی که اهرم قدرت مجاهدین در دست جمعیت اسلامی که شورای نظار به رهبری احمد شاه مسعود جایگاه خاص خود را در حاکمیت داشت ، بوده که در دوره جهاد نیز با انتشار چندین نشریه ، درین راستا پیشگام بودند .</p> <p> در تشکیلات تنظیمی جمعیت اسلامی افراد سرشناس فرهنگی ، ادبا ء، ژورنالیستان وشعرای چیره دستی وجود داشت که روی همین ملحوظ عرصه فرهنگ از مراحل آغازین حاکمیت ، قابل تاء مل بود .</p> <p> بنیاد فرهنگی امام غزالی ( رح ) ، نشریه های « صبح امید » ، فریاد ، مجله « ترجمه » ، کانون ترجمه غزالی وامثالهم از دستاورد های ان دوره به حساب می آید که من سوای کار رسمی در مدیریت اطلاعات ونشرات وزارت امور خار جه ، درآن دوره منحیث مدیر مسوول مجله ترجمه ، عضو بنیاد امام غزالی ومسوول بخش آلمانی « کانون ترجمه غزالی » ایفای وظیفه مینمودم که انجام امور گسترده فرهنگی در آن دوران جنگ ، نیاز مندی های اقتصادی من وخانواده ام را به وجه احسن تکافومینمود .</p> <p>دومین مدیر مسوول هفته نامه سیاسی ـ فرهنگی « صبح امید » آقای لبیب آمر لوژستیک وزارت دفاع بود که کوچکترین سابقه کار ژورنالیستی ونویسنده گی نداشت . استاد ربانی وی را روی شناخت شخصی ، مدیر مسوول مقررو به موصوف پول گزافی به نام بودجه نشریه از باب 2009 دولت میپرداخت .موصوف مرا به عنوان معاون هفته نامه توظیف نمود. از امور مالی نشریه هیچکس چیزی نمیدانست وهیچگونه مصرفی به جز حق الطبع مطبعه پر داخته نمیشد . درمدت چهار ماهی که نشریه به عمرش ادامه داد ، آقای لبیب صرفا یک ماهه معاش ستا ف هفته نامه را که از شش نفر تجاوز نمیکرد ، پر داخته وچون میدانست که طالبان حاکم میشوند ، به خاطر پرداخت معاش سه ماهه متباقی ، آن قدر امروز وفردا کرد که طالبان کابل را تسخیر کردند وسه ماهه عرقریزی کارمندان نشریه جمع حق الزحمه ، ماکول وکلیه امتیا زات چهار ما هه دیگر را حیف ومیل نمود که البته در حاکمیت مجاهدین از جمله هزاران حق تلفی ،این میتواند مثال نهایت کوچک باشد .</p> <p>درقسمت بنیاد غزالی ، کانون « ترجمه » ومجله « ترجمه » که ابتکار ورهبری آن را دوکتور محی الدین مهدی مسوول امور سیاسی احمد شاه مسعود در دست داشت ، مساله کاملا برعکس بود ه ، همه حقوق بموقع آن ، توسط شخص دوکتور مهدی که خود قلمپرداز وادیب میباشد ، تادیه میشد .<br class='autobr' /> از ویژه گیهای کار های فرهنگی حاکمیت زمان ربانی این بود که واقعا در جهت اعتلای فرهنگ کار صورت گرفته ، تقریبا در هیچ یک از چنین نشریه های آزاد غیر تنظیمی ، اهداف سیاسی حزب جمعیت ، یا هم اهداف تبلیغ برنامه های سیاسی دولت ، دنبال نمیگردید .</p> <p><strong>« سیاف » ودروس عقید تی در وزارت امور خارجه حکومت مجاهدین :</strong></p> <p>یک مساله قابل تاء مل که به نظر بسیاری ها عجیب مینمود اینست که با برقراری حکومت مجاهدین ، دروس عقیدتی اسلامی در وزارت خارجه راه اندازی گردید که در آن مجموع منسوبین وزارت ، مخصوصا پا یین رتبه ها ، باید همه درتالار بزرگ قصر ستور که تاهنوز توسط راکت های حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار بنیاد گرای سفاک از استفاده نیفتیده بود ، توسط بنیاد گرای همتایش استا د پروفیسور ( !)عبد الرب رسول سیاف تدریس میشد .</p> <p>دروس هرروز چهار شنبه با آماده گی خا ص شروع میشد .آقای وحید مژده که از تنظیم سیاف بودند در تهیه مایکروفون ولودسپیکر و آماده ساختن میز خطابه وسخنرانی سعی به خرچ داده ، پس از مقدمه کوتاهی ، مایک را مقابل جناب پروفیسور می گذاشتند .</p> <p>بسیاری ها آرزونداشتند به تدریس مسایل عقیدتی توسط کسی که تا گلو در خیانت وجنایت وآدمکشی ونقض حقوق بشر غرق است ، حاضر شده وبه ارشادات چنان رهبرمذوری که با استفاده از نام اسلام از طریق خوشخدمتی به اجانب واغیار و ثروت اندوزی از نام ملت افغان وکسب شهرت کذایی ، به ملت غیورافغانستان جفا نموده بود ، گوش فرادهند ، ولی به خاطر رهایی از برچسپ های گوناگون ضد اسلامی بر نام شان ، بناچار به حضور درجلسات مذکور تن میدادند .</p> <p> در واقع کارمندان وزارت خارجه با وصف آشنایی با چهره حقیقی موصوف ، روی اجبار وناگریزی خود را متقاعد میساختند دربرابر چنان فردی صاحب نفوذ وبه اصطلاح دانشمند اسلامی که دارای چندین چهره بوده ،حرف وعملش مطابقت نداشته وصرفا با گذاشتن ریش انبوه واستفاده از نام خدا وند بزرگ (ج) وآیات متبرک قرآن عظیم ا لشان، نا بکاری های درونی اش را که مخصوصا از وهابیت آب میخورد ، پنهان میساخت ، زانو بزنند .</p> <p>مینگریم که منسوبین پایین رتبه ادارات ووزارت خانه های افغانستان ، متاسفانه طی دوره کار رژیم های مختلف ، شاهد فشار های زیادی در دفاتر شان بوده اند .</p> <p>در دوره شاهی اداره یی به نام پشتو تولنه وجود داشت . درین اداره برای اینکه برای چندین نفر مدرس پشتوزبان کار تدارک دیده باشند وشاید هم روی مصلحت های خاص ، بین دو زبان رسمی کشور تفریق قایل شده ، کورس های اجباری زبان پشتو را در دفاتر رسمی ایجاد نموده بودند . سختگیری در قسمت حضور در کورسها چنان بالا گرفته بود که هرگاه کا رمندان به جهت تراکم کار در شعبات شان ویا هم از اثر مریضی ویا کارضروری در کورس حاضر نمیبودند ، کسر معاش میشدند .</p> <p>در زمان حاکمیت حزب دموکراتیک خلق افغانستان کارمندان ادارات بگونه دیگر وتحت عنوان مشخصی تحت فشار بودند .آنان باید به دروسی که از طریق سازمان های اولیه محل زیست ومحل کار غرض جلب وجذب در صفوف حزب ویا هم دروس تیوریک حزبی تدریس میشد ، حضور یافته حاضری میدادند . اکثرا دروس متذکره خلاف علاقه ورغبت کارمندان و منسوبین ادارات میبود . رویهمرفته بسیاری ها با این کلاس ها حساسیت داشتند اما به جهت آن که « ضد انقلاب » خوانده نشد ه وتحت تعقیب وپیگرد قرار نگرفته باشند ، با دل ناخواسته حضور شان را در کورس های حزبی حفظ میکردند.<br class='autobr' /> و...چنان بود پیشبرد کورس های عقیدتی اسلامی در زمان حاکمیت مجاهدین در کشور که بدان اشاره رفت .</p> <p><strong>کبیر فراهی گذشته وحا ل :</strong></p> <p>باری برطبق عادت معمول روزمره سکرتر دفتر لفرایی به من زنگ زد که مرا وزیر میخواهد . در مسیر راه با آقای کبیر فراهی معین سیاسی فعلی که آنوقت رئیس امور قونسلی وزارت تشریف داشتند، روبرو شدم که تازه از دفتر لفرایی برگشته بود . فراهی ضمن تمجید از کار وتلاش من مخصوصا در آن لحظات بحرانی که تعداد قابل ملاحظه کا رمندان وزارت با خانواده هایشان در پاکستان ویا مناطق امن دیگر پناه برده وزنده گی میکردند ، گفت برایم مژده یی دارد وآن اینکه از جمله دوسهمیه حج بیت الله شریف که دولت برای وزارت اطلاعات وکلتور قایل شده ، بنا به تقاضای وی از داکتر لفرایی مبنی براینکه یکی ازین دو سهمیه ها باید به مدیریت اطلاعات ونشرات تعلق گیرد،لفرایی یک سهمیه را به شعبه اطلاعات ونشرات وزارت اختصا ص داده است .</p> <p> فراهی علاوه کرد : « در مورد مستحق بودن خودت به لفرایی گفته ام ، به پنجشیری صاحب بگو که در مورد خودت با لفرایی حرف بزند چون واقعا خودت مستحق استی » .</p> <p>ازفراهی به خاطر حسن نیت اش اظهار امتنان نمودم .من زیاد خورسند بودم که به زیارت خانه خداوند شرفیاب میگردم . خلاصه داکتر لفرایی مکتوب مرا امضا ء کرد وکار ها تقریبا روبه نهایی شدن بود که دوتن از مخلصین لفرایی که عضو مدیریت اطلاعات ونشرات را داشته ودر پاکستان همکار لفرایی بودند، به عباره دیگر یکی آن که دست پرورده آقای لفرایی بود، آقای منهاج را که مدیر دفتر مرکز مطبوعاتی وزارت بود وبگفته آندو لفرایی دربرابرحرفهای وی نمیتوانست « نه» بگوید ، متقاعد ساختند تاهرسه شان نزد لفرایی بروند .آنها به لفرایی گفتند مجاهد ما و تو یک غیر مجاهد را به سفر حج میفرستی .</p> <p>خلاصه آندو هیچکدام موفق نشدند سفررا به خود اختصاص بد هند ومنهاج یک نفر را ازشعبه خود که سابقه کارش در خاد نظامی بود معرفی ودر نتیجه لفرایی ، به قول معروف از قرار وفیصله اش گذشته ، مکتوب وامضایش را برگرداند .</p> <p>اما دیده میشود که قدرت وچوکی در شمارزیادی از انسان ها چه زود اثر میگذارد .گذشته کبیر فراهی بخصوص توءام با چنان حسن نیت بود . در یادداشت های بعدی خواهیم نگریست که به خاطر سر جنبانیدن به وزیر واطرافیانش وحفظ مقام باد آورده ، جناب شان چگونه با وصف پی بردن به کنه حقایق ، ناسنجیده بریک واقعیت آفتابی پرده افگنده ، بر یک کذب ودروغ شاخدار وزیر خارجه وسفیر دست نشانده سپنتا در آلما ن ، در پارلمان صحه میگذارد .( با آن که برایشان سخت احترام میگذارم، برمن خواهند بخشید که جناب شان را بدینوسیله متوجه پرده افگنی شان بر واقعیت ودرک رسالت انسانی شان میسازم. )</p> <p><strong>دوره کا رشاد روان غفورزی در وزارت امور خارجه وایجاد موانع دربرابرش :</strong></p> <p>با پیروزی حکومت مجاهدین ، منسوبین وزارت خارجه به تناسب بسیاری وزارتخانه ها شانس بهتری یافتند چون برخلاف انتظارات ، رویه مجاهدین حاکم در کابل نه تنها کینه توزانه بل صمیمانه نیز بود . با اینکه در ابتداءدر پست های مناسب تقرر نیافتند اما آرام آرام نسبت فقدان کادر مسلکی وکار فهم در تر کیب مجاهدین این وزارت ، کارمندان سابقه موقعیت های حساسی را از آن خود ساختند . در حالیکه در بسیا ری از وزارت خانه های دیگر کا رمندان به خاطر همکاری با رژیمهای قبلی ویا هم عضویت در حزب برسر اقتدار وقت ، به نام کمونیست وملحد روحا شکنجه میشدند .</p> <p>دووزیری که پیهم درین وزارت رویکار آمدند یعنی سید سلما ن گیلانی وهدایت امین ارسلا ، برخورد کاملا سالم وانسانی با منسوبین وزارت را در پیش گرفتند . بجهت روش های انسانی وعاطفی رهبری تنظیمی که آن دو وزیر بدان وابسته بودند ، کمتر کسی را میتوان سراغ کرد که از جانب تنظیمی که سید سلمان گیلانی بدان منسوب بود ، آسیب دیده باشد . ازینرواز دوره کار وزارتش منسوبین اکثریت راضی وخوشنود بودند .</p> <p>موصوف هرچند شخص خوش قلب وصمیمی بود لاکن از لسان ملی کشورش سواد وبهره چندانی نداشت بگونه مثال در اوایل حکومت مجاهدین در قوس سال 1371 خورشیدی در کنفرانس « ایکو» ECOمنعقده اسلام آباد ، من از روز نامه ملی انیس در تر کیب هیاءت مطبوعاتی وزارت اطلاعات وکلتور درین سفر با موصوف همراه بودم . همه مدعوئین وحاضرین در مجلس دیدند که جناب وزیر با چه مشقت یک متن دری تایپ شده سه چهار صفحه ای را طی تقریبا یک ساعت ، چنان هجی کنان به خوانش گرفت که دل همه به تنگ آمد ( در حالیکه رنگین سپنتا که یقینا به مفهوم واقعی آن یک دانشمند ا ستند ، در یک محفل خودما نی درده ماه قبل که من نیز حاضر بودم ، به قول خود شان آن وقت تازه سه ماه میشد کا ر فراگیری لسان انگلیسی را (به خاطری که بالاخره وزیر خارجه تشریف دارند )آغاز نموده بودند ، اکنون هنگام خوانش متن انگلیسی تهیه شده ، کمتر از هجی کار میگیرند چون قبل از قرار گرفتن پشت یک تریبیون ، چندین بار زحمت خواندن آ ن را به خود میدهند تا نگویند بالاخره در جهان وزیر خارجه یی یافت میشود که لسان بین المللی انگلیسی را طور شاید وباید نمید ا نند . در پهلوی آن ایشان این امتیاز را دارند که صاحب چندین اثر برگزیده علمی به زبان آلمانی میباشند .</p> <p> یک گپ جالب دیگری را که جناب وزیرآن روز بدان اشاره کردند اینکه ، جناب شان یک متن انگلیسی را در دست داشتند که میخواستند به زبان دری ترجمه شود . من پیشنهاد کردم که آن را برای آقای بهین سخنگوی وزارت غرض ترجمه بسپارند .جناب وزیر گفتند : « نه... ادبیات فارسی بهین زیاد ضعیف است ».</p> <p>من که با بهین سابقه شناخت ودوستی دیرینه داشته ، ترجمه های زیادی از وی رامخصوصا در جریده مجاهد خوانده بودم ازین اظهار نظر به حیرت افتیدم .)</p> <p><strong>برمیگردیم به اصل موضوع :</strong></p> <p>با آمدن شاد روان عبدالرحیم غفورزی در وزارت امور خارجه وآغاز کارش به عنوان معین سیاسی وزارت درکارمندانی که از شرایط حاکم در وزارت علی الرغم اوصاف ستوده وفضای انسانی تری که بدان اشاره رفت ،تاحدودی خسته وملول بودند ، نوید تازه یی دمید .</p> <p> غفورزی به عنوان یک دیپلومات کهنه کار ، آگاه وسیاستمدار نخبه که پیدا بود پیوسته قلبش برای افغانستان تپیده وآرزوی خدمت به وطنش از طریق مقابله با دیو وحشت وجنگ را داشت ، بزودی سیمای انسانی وفطرت نیک درونی خودرا نمایاند وافراد چیز فهم وتوانمند بیشتر فرصت یا فتند به دور نامبرده گرد آیند و از مایه های درونی فطری وعلمی وی بویژه در عرصه دیپلوماسی وسیاست بهره جویند .</p> <p>غفورزی دور از فضای گرم خانواده اش در امریکا، به خانواده هممسلکان دیپلوماتش در کابل پیوست تا با گرمای محبتش قلوب آنانرا لبریز از عطوفت ومهر ساخته ویکجا با هم ، با پیاده نمودن سیاستهای ستوده وبا یسته ، باکمک ویاری دوستان بین المللی ، طرح های نوینی را برای رفع مصایب وآوردن صلح وآرامش ورفاه وترقی درین سر زمین بریزند . برای همه ملموس ومشهود بود که شب را از روز نمیشناخت . پیوسته از کشوری به کشوری واز قاره یی به قاره یی سفر ها مینمود ودرفش هویت پنجهزار ساله افغانستان را همچنان به اهتزاز نگهمیداشت .</p> <p>به باور برخی از آگاهان سیاسی وقت ، دید گاه های سیاسی غفورزی در آن مقطع بدون شک میتوانست پیامد های جالب توجه وحتی سر نوشت ساز برای کشور داشته باشد ، بخصوص که وضعیت سیاسی امنیتی به پیمانه امروز به وخامت نگراییده وداشت آهسته آهسته بویژه با مداخلات آشکار وپنهان کشور ها ی همسایه به مسیر بحران حرکت کند .....</p> <p>یکی از از تحولات چشمگیر درزمان کار غفورزی در وزارت امور خارجه که میشود آن را راهیابی موج جدید تجدد پسندی در زمان حکومت مجاهدین بوسیله وی عنوان کرد ، صورت ظاهری وسلیقه خاص وی به طرز پوشیدن لباس بود ، چنانیکه این ظاهر آراسته ، دیگران را که از پوشیدن دریشی وکراوات نسبت حضور مجاهدین پیراهن وتنبان وپکول پوش ، در دل ترس داشتند ، جراءت بخشید که کما فی السابق شیک ومرتب سر کار بیایند .<br class='autobr' /> غفورزی همه روزه با صورت تراشیده ومعطر ولباس منظم ، چنانیکه شایسته شاءن یک دیپلومات امروزین در هر کجای این جهان خاکی که فعالیت دارد میباشد ، در وزارت ظاهر میشد که مرتب بودن وضع ظاهری غفورزی نه تنها کارمندان غیر جهادی وزارت را جراءت بخشید که ازنوبه پوشیدن دریشی روبیاورند ، بلکه مایه علاقمندی بسی از مسوولین وکارمندان جهادی وزارت شد تا تر جیح بدهند همزمان برایشان چندین دست دریشی فرمایش داده وبه عوض پیراهن وتنبان پشاوری با دریشی اغلبا بدون کراوات خویشتن را ملبس سازند .</p> <p>من به عنوان یک روشنفکر آزاداندیش ، از روی باور خویش شهید احمد شاه مسعود را صرفنظر از نگاه مسایل تنظیمی اش ، شخصیت روشن اندیشی یافته ام که در بسیاری موارد ازجمله پوشیدن دریشی فاقد تعصب بود ، مخصوصا اینکه خودش اکثر ملبس با دریشی به چشم میخورد.درین مورد خاطره جالبی از چشمدیدم را برمیشمرم :<br class='autobr' /> « در آستانه سفر امام علی رحمانوف رئیس جمهور تا جکستان و « نوری » رهبر اپوزیسیون تاجک که قرار بود دولت اسلامی افغانستان ، دورهبر متذکره تاجکستان را در افغانستان آشتی بدهد ، در رابطه ترتیبات شانداری در حیاط وزارت خارجه افغانستان که تقریبا همزمان با اواسط دوره زمامداری برها ن الدین ربانی بود ، رویدست گرفته شد .</p> <p>یک روز قبل از محفل یاد شده که آماده گی در وزارت جریان داشت ، من در منزل دوم وزارت انتظار رفتن به دفتر غفورزی برای انجام کاری را میکشیدم که برای اولین بار چشمانم به مرد قامت بلند آشنایی افتاد . در نگاه اول از چشمان نافذ آهو مانندش در یافتم که احمد شاه مسعود است . وی که از پله های زینه با شتاب بالا می آمد ، نظرم را به خود کشید . در عالم نا شناسی پیش آمده ، همرایم دست داد ه ، احوالپرسی نمود وبعد جویای غفورزی شد .</p> <p>درآن اثنا غفورزی که از آمدن آمر مسعود در وزارت آگاهی داشت ، به استقبال وی از اتاقش به دهلیز برآمد</p> <p>لحظاتی بعد حینیکه مسعود در صحن وزارت با مسوولین در مورد ترتیبات ضیافت روز بعد مصروف مشاهده وابراز نظر بود ، ناگهان چشمش به داکتر عاصم افتاد . داکتر عاصم با آنکه میگفتند تحصیلکرده امریکاست همیشه با پیراهن وتنبان وپکول به وزارت می آمد واز نظر تنظیمی وابسته به تنظیم « سیاف » بود . مسعود پرسید : این پیراهن وتنبان پوش را نشناختم ؟</p> <p>گفتند : داکتر صا حب عاصم است ، رئیس تشریفات وزارت .</p> <p>گفت : برایش بگویید که همین حالا وزارت را ترک گفته ، دریشی پوشیده برگردد . اینجا وزارت خارجه است او رییس تشریفات این وزارت است . باید بداند که اینجا مرکز دیپلوماسی افغانستان است .</p> <p>اینکه چنین تقاضایی در مورد لفرایی وزیر دولت در امور خارجه افغانستان از تحصیلکرده های کشور امریکا ، که پیوسته با پکول وپیراهن وتنبان اکثرابه رنگ های آسمانی و سفید در محافل بزرگ منطقوی و بین المللی اشتراک میورزید ، چطور به عمل نیامده بود ، انگیزه اش را اولیای امور خود خواهند فهمید .</p> <p>از آن جایی که یکی از عوامل بد بختی این ملت در درازنای تاریخ خود برتر بینی وخود خواهی های اکثریت رهبران بوده است ، داکترنجیب الله لفرایی واستاد ربانی رئیس جمهور وقت با هم موافقت نموده بودند که تا استاد ربانی در اریکه قدرت است ، داکتر لفرایی عهده دار کل وزارت بوده وهیچگاهی از طرف رئیس جمهور د.ا.ا. وزیر خارجه تعیین نمیشود که استاد ربانی تا اخیر روی این تصمیم خود ایستاد .</p> <p>گفته میشد که از غفورزی به اساس تقاضا های پیهم احمد شاه مسعود غرض آوردن اصلاحات در سیاست گذاری های کشور دعوت به عمل آمده واز آن جایی که کرسی وزارت امور خارجه نیز خا لی بود برایش وعده داده شده بود که به عنوان وزیرامور خارجه ، امور سیاست خارجی کشوررا متقبل خواهد شد.</p> <p>از جانبی لفرایی با آن که عملا وزیر خارجه نه بلکه وزیر دولت در امور خارجه که از نظر شکل پست نمایشی تلقی میشد ، تشریف داشت ، به هیچوجه نمیخواست دستی بالای دستش باشد .این موانع ایجادنمودن ها سر انجام باعث اختلافات میان آندو شده بود که به قول برخی صاحبنظران علل شکست سیاست های وزارت خارجه در آن مقطع سرنوشت ساز، همانا عدم کا رایی لفرایی به عنوان مسوول وزارت خارجه بود.</p> <p>درین خصوص گفته میشد که استاد ربانی به هیچ قیمتی حاضر نیست یک سیاستمدار تکنوکرات وآگاه در راس وزارت خارجه داشته باشد . الغیب وعند الله !</p> <p>تلاشهای غفورزی عملا کمتر از صلاحیت های یک وزیر نبود ، صلاحیت هایی که خود آنرا با کار وابتکار سیاسی تبارزداده بود ولی وقتی در برابر یک تکنوکرات یک بنیاد گرا سد واقع شود ، فرجامش را خود تصویر نما یید .</p> <p>با آنکه جنگ ، بیعدالتی وصد ها پدیده منفی دیگر در کشور بیدادمینمود که مسلما وزارت خارجه نمیتوانست از آن بی تا ثیر بماند ، غفورزی به بلند بردن ظرفیت کا دری ، حمایه معنوی از کا رمندان مستعد ونمایاندن دور نما های روشن کاری ، طور مستدام در کارمندان تحرک وامید ایجاد مینمود .وی با ابتکار عمل در آن حالات بحرانی که طالبان پا برگلوی این ملت گذاشته بودند ، برای ارتقاء دانش سیاسی دیپلوماتان تلاش ورزیده ، گروپ هایی را برای بلندبردن ظرفیت در وزارت برای سفر به خارج نیزآماده ساخت .</p> <p>غفورزی درسیاستگذاری های اش بر کلیدی بودن نقش وزارت امور خارجه در قبال مسایل ملی ، منطقوی وبین المللی ، همواره تاکید میورزید . خوب به خاطر دارم وی قبل از آخرین سفرش که همانا اشتراک در اسامبله ملل متحد بود وچند روز بعد آن، طالبا ن بر کابل مسلط شدند ، در دفترش حدود یک ساعت از وقتش راغرض مصاحبه برای هفته نامه « شهر» به من اختصاص داد . غفورزی پس ازفراغت از انجام مصاحبه بامن ، اظهار داشت که ، هرگاه یک وزیر امور خارجه قانونی ، فعا ل وبا تدبیر در وزارت خارجه وجود میداشت ، در شهر اینهمه خشونت وراکت ومصیبت نمیبود وهمه قضایا با نشست در پشت میز مباحثه میتوانست راه حل بیابد .</p> <p>وی که نسبت راکتبارا ن حزب اسلامی وطالبان در میدان هوایی کابل، بایست از میدان هوایی بگرام پرواز مینمود ، با عجله دستم را فشرد وگفت : باید تا یک ساعت دیگر در میدان هوایی بگرام باشم .</p> <p>غفورزی در حالیکه تبسم برلب داشت گفت :« برومند ، اگر زند ه بود یم ، بلاخره یک کاری برای نجات وطن وملت انجام خواهیم داد ، با قی آن طرف را خدامیداند »</p> <p>داکتر لفرایی را شخصا آدم آرام وفهمیده وبا درایت یافتم . او تمام مکاتیب واسناد را که مدیران شعبات می آوردند ، کلمه به کلمه ونقطه به نقطه میخواند .سلیقه بخصوصی در بیان مطالب داشت .</p> <p>هفته یک تحلیل سیاسی ، یک تحلیل نظامی ، تهیه گزارشات نظامی از وضعیت جنگها وارسال آن به نمایند ه گی های سیاسی ، نوشتن اعلامیه ها ،احتجا جیه ها وابلاغیه های وزارت خارجه ، تهیه گزارش به ریاست جمهوری ، اخبار ملاقات ها وگزارش های سیاسی وزارت وامثالهم را که بدستور وی تهیه مینمودم ، سرا پا میخواند وبعد چنانیکه تکیه کلامش بود میگفت : « صحیح است ، روانش کنید .»</p> <p>در رابطه مساله یی که همیشه به عنوان یک خاطره تلخ در ذهنم باقیمانده اینست که حدودا چند ماه قبل ازمسلط شدن طالبان در پایتخت ، داکتر لفرایی وحید مژده را که صرفنظر از تعلقات تنظیمی اش ، انصافا یک شخصیت فرهنگی برازنده وفرهیخته ویک مجاهد واقعی وگذشته از همه انسان نهایت شریف است ومن برایش همیشه قلبا احترام میگذارم ، به عنوان مدیر اطلاعات ونشرات تعیین نمود.</p> <p>روز پنجشنبه بود ومن کما فی السابق مثل هرپنجشنبه دیگر باید تحلیل سیاسی هفته را نوشته از نظر لفرایی گذشتانده وبه نماینده گی های سیاسی گسیل میداشتم .چون مژده جدیدا مدیرشعبه تعیین شده وروز اول کارش در شعبه بود ، نزاکتا تحلیل را تحریر وروی میزش گذاشته ، از پروسه کار در زمینه به وی معلومات دادم .مژده با وسعت نظرتمام وابراز احترام بیحد ، از من خواهش کرد که کما فی السابق به این روش کار ادامه بدهم ،اینر ا اظهار داشته ، دوسیه مطلب را در دستم داد وگفت که این را خودت ببر !</p> <p>لفرایی آن روز همینکه چشمش به من افتید ، برخلاف همیشه که سلا م علیکی واحوالپرسی صمیمانه نموده وبه نشستن روی کوچ مقابلش دعوت مینمود ( لفرایی هیچگاهی پشت میز کارش دیده نشده ،عادت داشت روی کوچ یکنفری اتاقش نشسته وبه امور برسد ) وخود به خواندن مطالب میپرداخت ، بالحن تندی که به نظرم کاملا غیر مترقبه آمد ، پرسید :</p> <p> « خیریت اس آقای برومند ؟» .</p> <p> گفتم : تحلیل تمام است .آقای مژده از من خواستند که این مطلب را من خدمت شما بیاورم .</p> <p>با کراهت دوسیه را از دستم گرفت .فقط عنوان مطلب را از نظر گذشتاند ه، دوباره آن را در دستم داد وگفت : لطفا دیگر سلسله مراتب را در نظر بگیرید . آقای مژده باید خودش مطالب را بیاورد .</p> <p>با خود گفتم : نه بدان شوری شور ، نه بدین بی نمکی ... .وی همیشه با احترام واکرام تمام به من میگفت که پیش من مسوول شعبه خودت استی ، آقای پنجشیری چون اکثرا در شعبه سوم سیاسی مصروف است ، « باید » روزانه همیشه همرایم در تماس باشی ودر مواقع لازم هدایت بگیری .</p> <p>با خود اندیشیدم : نباید فراموش میکرد در بد ترین حالات جنگی با قبول هرنوع ریسک وحتی گذشتن از جان درآن راکتباران ، شهیمانه ایستاده ووظیفه را مقدس شمرده بودم ..</p> <p>حین برگشت موضوع را با مژده طرح کردم .وی مرا به فراموش کردن موضوع دعوت کرد .<br class='autobr' /> ....واما چندین بار دیگر که مژده رخصتی های بیست روزه گرفت ، به تقاضای لفرایی لبیک گفته ، از امور رسید ه گی نمودم .</p> <p> صرفنظر از همه،انسان ها اکثرا عاری از عیب نیستند . چنانیکه گفته آمد ، داکتر نجیب الله لفرایی فطرتا انسان فاضل وبا دانش ، یک مجاهد راستین وشخص آرامی بود که برخی از ژست ها واعمال را شاید روی مصلحت ها وناگزیری ها انجام میداد.</p> <p> ( در یاد داشت های بعدی خواهیم دید که رنگین سپنتا که حدودا سی سال را ، فارغ از آگاهی ازدرد وطن سپری نموده وازجانبی سنگ دفاع از مردم را در سینه میکوبند ، علی الرغم اینکه یک شخصیت علمی مطرح ویک دانشمند آگاه اند ، با خوش باوری وحرف روی که از شخصیت ناموری چون سپنتا به دور است چگونه بدون رهیابی به کنه واقعیت ، نه تنها حیات یک همکار دیرین وزارت بلکه خانواده وی را به تهلکه می اندازند . شاید جناب شان هم نه از روی عقده بل از روی مصلحت دست به این کار زده باشند .</p> <p>فراموش نکنیم تاریخ را بیشتر ما ناظرین حقایق ولمس کنند ه گان آن رقم میزنیم تا آینده گان ، چون مخصوصا کارنامه های قدرتمندان امروز، عملا همه از پیش دیده گان حقبین ما میگذرد .)</p> <p>لفرایی در روز اشغا ل کابل توسط طالبان ، تا 6شام در وزارت مشغول پینگپانگ بود .</p> <p>یک مسا له تا امروز نزد من معما باقی مانده است . داکتر لفرایی که تقریبا 80 فیصد دوره زمامداری استاد ربانی را مستقیما عهده دار مطلق وزارت خارجه بود واز نظر تنظیمی یک جمعیتی زیاد نزدیک به استاد ربانی ، پیرو چه سیاستی بود .؟</p> <p> این درست که اکثریت وزراء ومسوو لین عمده دولتی در گذشته وحال محاسبات شان را به خاطر ابقاء شان در کرسی های باد آورده داشته وبیلانس شان را چنان متعادل میسازند که نه تنها درحال بلکه در آتیه نیز فرصت های طلا یی را دردست داشته باشند .</p> <p>ولی تعقیب سیاست دولبه ، به باور من شایسته شاء ن مسلمان واقعی چون لفرایی نمیتوانست باشد . شهر در آتش جنگ میسوخت وراکت های حکمتیار از چهار آسیاب برای نابودی وبلعیدن زن ومرد وپیر وبرنای پایتخت شلیک میشد وروزانه صد ها خانواده را غرق ماتم رفتگان شان مینمود . خبر اول رسانه های داخل کشور وجهان را راکت پراگنی های حزب اسلامی تشکیل داده و در اخبار وتبصره هایشان ، به تکذیب حملات وتهاجم ضد انسانی حکمتیار ونیرو های تحت امرش میپرداختند واشعاری در نکوهش حکمتیار مخصوصا پخش سرود معروف هجو: « آفرین حکمتیار ، خوب خدمت میکنی » از رادیو ی دولتی افغانستان رسما پخش میشد ، لفرایی با آوردن نام حکمتیار در تبصره ها وتحلیل ها جدا عکس العمل نشانداده ، به من میگفت که آوردن نام حکمتیار هیچ ضرور نیست .</p> <p>بعد ها شایع شد که میان حزب اسلامی وطالبان روابطی ایجاد شده است .</p> <p>با آمد آمد طالبان ، مخصوصا ورود شان در روز 6 میزان به کابل وبیتفاوتی لفرایی از ین حادثه سخت در تعجب افتیدم .</p> <p>آن روز نیز با وجود ترس ورعب در شهر وندان کابل که به جهت ورود طالبان در ولسوالی سروبی ونزدیک شدن شان در پایتخت ، رشحه براندام همه پدید آورده بود ، لفرایی منظم وبی هیچ هراسی ، گویی که آب از آب تکان نخورده ، تا ساعت پنج عصر ، آوانیکه در شهر دیگر همه مطلع شد ند که طالبان تا تانک تیل مکروریان رسیده اند ، در دفترش بود و بعد طبق معمول سایر عصر هابه تالار قصر ستور رفت وبا طرزی که از وزرای معروف افغانستان در گذشته ودوست شخصی لفرایی بود به بازی پینگپانگ پر داخت . لفرایی همیشه به من گفته بود که « اگر من مصروف پینگپانگ بودم ، فرقی نمیکند همانجا مطالب را برای خواندن ویا اگر ضرورتی به امضا ء بود برای امضا ء بیاور ! ».</p> <p> من نیز که در شعبه تنهای تنها بوده وناچار بودم وظایف سپرده شده مقام وزارت یعنی لفرایی را تکمیل نما یم . با اختتام کار به تالار رفته ودر گوشه یی ایستاد بودم تاکه نظرش به من بیفتد وپیش بیاید ، ناگهانی متوجه همایون سکرتر جوان وشیک پوش دفتر لفرایی که زیاد به وی نزدیک بوده ومیگفتند لفرایی دوست پدرش است ، شدم که شتابزده ونفس سوخته خودش را به لفرایی رسانیده با لحن استفهام آمیزی گفت :</p> <p> « وزیر صاحب ، شما چه میکنید ؟. طالبان داخل کابل شده وهمه جا ها را گرفته اند ، شما هنوز هم مصروف پینگپانگ استید » .</p> <p>لفرایی پرسید : « تو چرا اینقدر ترسیده ای ؟»</p> <p>سکرترش جوابداد: لفرایی صاحب ، همه اعضای کابینه وروسا ء وکلان ها از کوتل خیر خانه تیر شدند میترسم یکبار راه بند نشود و نمانید .</p> <p>همینطور هم شد .لفرایی با آن که خانه شخصی اش در شهر نو بود ، مدتی را در منزلی در خیر خانه سپری نمود .بعداز چند روز همکاران وزارت آگاهی یافتند که شهر کابل را ترک گفته است .</p> <p><strong> ( سلسله یادداشت ها ادامه دارد )</strong></p></div>